Με σκορδαλιά ή χωρίς, ο μπακαλιάρος πρωταγωνιστεί στο τραπέζι της 25ης Μαρτίου. Γιατί «σπάει» τη νηστεία της Σαρακοστής και ποια είναι τα διατροφικά του οφέλη;
Η κατανάλωση του μπακαλιάρου στο τραπέζι της 25ης Μαρτίου δεν είναι τυχαία, αλλά συνδέεται άμεσα με τη νηστεία της Σαρακοστής και τις πρακτικές ανάγκες μιας άλλης εποχής. Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου αποτελεί μία από τις ελάχιστες ημέρες μέσα στη Σαρακοστή όπου επιτρέπεται η κατανάλωση ψαριού, ωστόσο στα περισσότερα μέρη της Ελλάδας το φρέσκο ψάρι δεν ήταν εύκολα διαθέσιμο, ιδιαίτερα στις ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές. Έτσι, ο παστός μπακαλιάρος, που μπορούσε να διατηρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς ψύξη και να μεταφερθεί παντού, έγινε η πιο πρακτική και οικονομική επιλογή. Με τα χρόνια, η λύση αυτή πέρασε από την ανάγκη στην παράδοση και κατέληξε να αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του εορταστικού τραπεζιού.
Ένα «καθαρό» πρωτεϊνικό τρόφιμο με χαμηλές θερμίδες
Ο μπακαλιάρος ξεχωρίζει για το διατροφικό του προφίλ. Σε 100 γραμμάρια αποδίδει περίπου 80 θερμίδες, ενώ προσφέρει σχεδόν 18 γραμμάρια πρωτεΐνης υψηλής βιολογικής αξίας. Αυτό μεταφράζεται πρακτικά σε ένα τρόφιμο πουσυμβάλλει στον κορεσμό, βοηθά στη διατήρηση μυϊκής μάζαςκαι υποστηρίζει τον έλεγχο του σωματικού βάρους. Όπως επισημαίνει μάλιστα η κλινικός διαιτολόγος και διατροφολόγος Αναστασία Κόκκαλη «η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης είναι κρίσιμη στην ενήλικη ζωή, όχι μόνο για το βάρος αλλά και για τη μεταβολική υγεία συνολικά».
Ωμέγα-3 και καρδιά
Τα ψάρια αποτελούν βασική πηγή ωμέγα-3 λιπαρών οξέων, και ο μπακαλιάρος δεν αποτελεί εξαίρεση. «Τα συγκεκριμένα λιπαρά έχουν συνδεθεί μεμείωση φλεγμονής στον οργανισμό, καλύτερη λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος και πιθανή συμβολή στη ρύθμιση του σωματικού λίπους», εξηγεί η διαιτολόγος. «Δεν είναι τυχαίο ότι οι διεθνείς διατροφικές οδηγίες επιμένουν στην κατανάλωση ψαριών 2 έως 3 φορές την εβδομάδα. Στην πράξη, η 25η Μαρτίου λειτουργεί ως μια υπενθύμιση αυτής της σύστασης – έστω και αν συνήθως περιοριζόμαστε σε μία «επετειακού τύπου» κατανάλωση».
Συνεχίζοντας με τη διατροφική αξία του μπακαλιάρου, πέρα από πρωτεΐνη και καλά λιπαρά, ο προσφέρειβιταμίνη D, σημαντική για οστά και ανοσοποιητικό, σελήνιο, με αντιοξειδωτική δράση και ιώδιο, απαραίτητο για τη σωστή λειτουργία του θυρεοειδούς. Μάλιστα, σε έναν ενήλικο πληθυσμό που συχνά εμφανίζει χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D και διαταραχές θυρεοειδούς, αυτά τα στοιχεία αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.
Παστός ή κατεψυγμένος, ο μπακαλιάρος της 25ης Μαρτίου είναι τηγανητός!
Μπορεί η διατροφολόγος να επισήμανε τα οφέλη του μπακαλιάρου, ο τρόπος όμως που το καταναλώνουμε και τα συνοδευτικά (βλέπε σκορδαλιά) αλλάζουν τα δεδομένα. Αφενός το τηγάνισμα αυξάνει σημαντικά τις θερμίδες και αφετέρου ο παστός μπακαλιάρος, που συνήθως προτιμάμε, περιέχει υψηλή ποσότητα αλατιού. Επιπρόσθετα, η σκορδαλιά, ανάλογα με τη συνταγή, μπορεί να εκτοξεύσει τα λιπαρά.
Πώς να κρατήσουμε το πιάτο «υπέρ μας»
Αν θέλουμε να αξιοποιήσουμε τα οφέλη του μπακαλιάρου χωρίς να επιβαρύνουμε τον οργανισμό, μερικές προσαρμογές κάνουν τη διαφορά:
• καλό ξαλμύρισμα για μείωση νατρίου
• ψήσιμο ή μαγείρεμα στον φούρνο αντί για τηγάνισμα
• ελαφρύτερη σκορδαλιά μελιγότερολάδι
• ισορροπία με σαλάτα αντί για επιπλέον τηγανητά συνοδευτικά
Και μια επιπλέον αναφορά στη… βασίλισσα της ημέρας, για ορισμένους, τη σκορδαλιά: Το βασικό της συστατικό, το σκόρδο, έχει μελετηθεί εκτενώς για τις επιδράσεις του στην υγεία, με διεθνείς οργανισμούς όπως το National Institutes of Health και η American Heart Association να αναγνωρίζουν ότι οι ενώσεις του – κυρίως η αλλισίνη – συνδέονται με καρδιοπροστατευτικά οφέλη.
Πού καταλήγουμε; Ας απολαύσουμε αυτή τη μέρα τον μπακαλιάρο όπως τον προτιμούμε, φροντίζοντας να μην το παρακάνουμε και να είμαστε καλά και του χρόνου με υγεία!
