Η εικόνα ενός μπολ με νιφάδες πίτουρου (bran flakes) δίπλα σε ένα ποτήρι φυσικό χυμό αποτελεί για πολλούς το σήμα κατατεθέν ενός υγιεινού ξεκινήματος στη μέρα. Κι όμως, αυτή η κλασική διατροφική συνήθεια ενδέχεται σύντομα να ανατραπεί. Σύμφωνα με τις νέες κατευθυντήριες γραμμές για την υγιεινή διατροφή που εξετάζει η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, τα δημοφιλή bran flakes κινδυνεύουν να κατηγοριοποιηθούν επίσημα ως «ανθυγιεινά πρόχειρα φαγητά» (junk food).
Το «κρυφό» πρόβλημα με τα ελεύθερα σάκχαρα
Η Βρετανία παραμένει εδώ και δεκαετίες μία από τις χώρες με την υψηλότερη κατατανάλωση δημητριακών πρωινού παγκοσμίως, παρά τις συνεχείς προειδοποιήσεις των ειδικών για τη χαμηλή θρεπτική τους αξία. Στο πλαίσιο αυτό, οι αρμόδιες αρχές θέλουν να επικαιροποιήσουν το σύστημα αξιολόγησης θρεπτικών συστατικών. Η βασική αλλαγή είναι ότι πλέον θα συνυπολογίζονται και τα φυσικά «ελεύθερα σάκχαρα» – και όχι μόνο η επεξεργασμένη λευκή ζάχαρη – για να καθοριστεί αν ένα προϊόν είναι ωφέλιμο ή όχι.
Αν και τα bran flakes θεωρούνται πλούσια σε φυτικές ίνες, συνήθως περιέχουν πρόσθετη γλυκόζη από φυσικά συστατικά (όπως άμυλο καλαμποκιού ή σιταριού) για να βελτιωθεί η γεύση τους. Με το νέο σύστημα, αυτή η προσθήκη είναι πολύ πιθανό να τα κατατάξει στην κατηγορία των τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, αλάτι ή ζάχαρη.
Η αντίδραση της βιομηχανίας τροφίμων
Η προοπτική αυτή έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στους κατασκευαστές. Ο Ντιν Όμπραϊεν, διευθύνων σύμβουλος της Kellanova (πρώην Kellogg Company), επεσήμανε ότι τα προτεινόμενα μέτρα ενδέχεται να ακυρώσουν άθελά τους προσπάθειες και επενδύσεις ετών που έγιναν για την προώθηση πιο υγιεινών επιλογών. Όπως δήλωσε, την τελευταία δεκαετία η εταιρεία μείωσε τη ζάχαρη κατά 27% και το αλάτι κατά 22% στα δημητριακά της, με αποτέλεσμα τα περισσότερα από αυτά να θεωρούνται σήμερα υγιεινά. Ωστόσο, με τα νέα δεδομένα, προϊόντα με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και χαμηλά κορεσμένα λιπαρά θα υποβαθμιστούν ποιοτικά, παρά το γεγονός ότι είναι εμπλουτισμένα με βιταμίνες και σίδηρο.
Η απάντηση των αρχών και το παρελθόν των δημητριακών
Από την πλευρά του, κυβερνητικός εκπρόσωπος τόνισε ότι οι ισχύοντες κανόνες μετρούν ήδη δύο δεκαετίες ζωής και δεν συμβαδίζουν με τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα. Στόχος του νέου μοντέλου είναι να μετατοπιστεί το ενδιαφέρον από τη συνολική ζάχαρη στα ελεύθερα σάκχαρα και να ενθαρρυνθεί μια διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες. Η κίνηση αυτή στοχεύει κυρίως στην προστασία των παιδιών από την παχυσαρκία, περιορίζοντας τη διαφήμιση και την προώθηση ανθυγιεινών επιλογών.
Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που τα έτοιμα δημητριακά μπαίνουν στο μικροσκόπιο. Ήδη από το 2009, έρευνα της οργάνωσης καταναλωτών Which? είχε δείξει ότι μια τυπική μερίδα ορισμένων «υγιεινών» δημητριακών περιείχε περισσότερη ζάχαρη από μια σοκολάτα, καταρρίπτοντας τους ισχυρισμούς των εταιρειών. Ακόμη και πασίγνωστα brands που προωθούνται ως σύμμαχοι της σιλουέτας και της καλής πεπτικής λειτουργίας, αποδείχθηκε τότε ότι έκρυβαν μεγάλες ποσότητες ζάχαρης. Η τρέχουσα διαβούλευση για την εφαρμογή των νέων αυστηρών κανόνων αναμένεται να δείξει αν το αγαπημένο πρωινό εκατομμυρίων ανθρώπων θα αλλάξει οριστικά κατηγορία.
