Summer body, beach body… γιατί κάθε καλοκαίρι αντιμετωπίζουμε με δυσαρέσκεια το σώμα μας στον καθρέφτη;
Κάθε καλοκαίρι, σχεδόν αυτόματα πλέον, ξεκινά η ίδια εσωτερική αντίστροφη μέτρηση. Οι βιτρίνες αλλάζουν, τα socialmedia γεμίζουν με μαγιό, προπονήσεις και συμβουλές απώλειας βάρους, ενώ μια φράση επιστρέφει ξανά και ξανά: «summer body».Όπως όμως εξηγεί η Δρ. Ιωάννα Μαρία Καραγκούνη, Μοριακή Βιολόγος και Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, πίσω από αυτές τις δύο λέξεις κρύβεται ένα ολόκληρο πλέγμα προσδοκιών που χτίζουμε για τον εαυτό μας και το οποίο, όταν δεν εκπληρωθεί, μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τόσο την ψυχολογία όσο και τη σχέση μας με το σώμα μας.
Η πίεση που δημιουργεί η «προθεσμία» του καλοκαιριού
Το καλοκαίρι λειτουργεί συχνά στο μυαλό μας σαν μια άτυπη προθεσμία. Λέμε στον εαυτό μας ότι «μέχρι τον Ιούνιο» θα έχουμε χάσει βάρος, θα έχουμε γυμναστεί περισσότερο ή θα νιώθουμε πιο άνετα με την εμφάνισή μας στην παραλία. Στην πραγματικότητα, όμως, πολλοί από αυτούς τους στόχους δεν είναι δικοί μας. Πρόκειται για εικόνες και πρότυπα που έχουμε υιοθετήσει από τη διαφήμιση, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και μια εξιδανικευμένη εικόνα του σώματος που σπάνια ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
Διεθνείς αναλύσεις δείχνουν ότι την περίοδο πριν από το καλοκαίρι το περιεχόμενο που σχετίζεται με δίαιτες και απώλεια βάρους αυξάνεται σημαντικά στα social media, ενισχύοντας τις συγκρίσεις και τη δυσαρέσκεια για την εικόνα του σώματος.
Το πρόβλημα δεν βρίσκεται στην επιθυμία να νιώθουμε καλά – προφανώς. Αντίθετα, βρίσκεται στο γεγονός ότι πολλές φορές θέτουμε στόχους απόλυτους, αυστηρούς και συχνά μη ρεαλιστικούς μέσα στο διαθέσιμο χρονικό διάστημα. Έτσι, αντί να περιμένουμε το καλοκαίρι με χαρά, το αντιμετωπίζουμε σαν μια δοκιμασία στην οποία φοβόμαστε ότι δεν θα τα καταφέρουμε.
Όταν η εικόνα που θέλαμε δεν γίνεται πραγματικότητα
Όταν η εικόνα που είχαμε φανταστεί δεν επιτυγχάνεται, η αντίδραση σπάνια είναι ουδέτερη. Εμφανίζονται ενοχές, αυτοκριτική και ντροπή. Κάποιοι αποφεύγουν να φορέσουν μαγιό, άλλοι νιώθουν άβολα στις κοινωνικές συναναστροφές, ενώ δεν είναι λίγοι εκείνοι που περιορίζουν ακόμη και δραστηριότητες ή διακοπές που περίμεναν με ανυπομονησία. Σταδιακά, το σώμα παύει να αντιμετωπίζεται ως σύμμαχος και μετατρέπεται σε πεδίο συνεχούς αξιολόγησης.
Οι δίαιτες της τελευταίας στιγμής και ο φαύλος κύκλος
Σε διατροφικό επίπεδο, η πίεση για το λεγόμενο «summer body» μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα επιβαρυντική. Οι ακραίες και στερητικές δίαιτες που εφαρμόζονται λίγες εβδομάδες πριν από τις διακοπές σπάνια προσφέρουν μακροπρόθεσμα αποτελέσματα. Αντίθετα, συνδέονται συχνά με το γνωστό φαινόμενο yιo-yιo, με επεισόδια συναισθηματικής υπερφαγίας και με μια ολοένα πιο δύσκολη σχέση με το φαγητό. Το αποτέλεσμα είναι ότι το σώμα μας μαθαίνει να μην εμπιστεύεται τα φυσικά μηνύματα της πείνας και του κορεσμού. Έτσι, η απογοήτευση δεν περιορίζεται μόνο στην εμφάνιση, αλλά επηρεάζει συνολικά τον τρόπο με τον οποίο σχετιζόμαστε με τις διατροφικές μας επιλογές.
Ίσως πρέπει να αλλάξουμε την ερώτηση
Αντί να αναρωτιόμαστε «πόσα κιλά μπορώ να χάσω μέχρι τον Αύγουστο», ίσως αξίζει να θέσουμε ένα διαφορετικό ερώτημα: «Πώς θέλω να νιώθω μέσα στο σώμα μου αυτό το καλοκαίρι;». Η αλλαγή φαίνεται μικρή, αλλά στην ουσία της είναι καθοριστική. Ένα σώμα που έχει ενέργεια, κοιμάται καλά, τρέφεται με σταθερότητα, κινείται χωρίς εξαναγκασμό και δεν συνοδεύεται από ενοχές είναι ένα σώμα που μπορεί να απολαύσει πραγματικά το καλοκαίρι.
Η εξατομίκευση αντί για τα πρότυπα
Αυτή η φιλοσοφία βρίσκεται στον πυρήνα της προσέγγισης anti-diet, σύμφωνα με την οποία η αυτοφροντίδα αποτελεί τη βάση της φροντίδας της υγείας, όπως εξηγεί και η ειδικός. Και επειδή κάθε σώμα είναι διαφορετικό, κάτι που δεν αποτελεί σύνθημα αλλά βιολογική πραγματικότητα, η σύγχρονη διατροφική επιστήμη δίνει ολοένα μεγαλύτερη έμφαση στην εξατομίκευση.
Μέσα από μια εξατομικευμένη διατροφική προσέγγιση και τη μελέτη του γενετικού προφίλ, ο στόχος δεν είναι να προσαρμοστούν όλοι στο ίδιο πρότυπο, αλλά να βρει ο καθένας τη δική του ισορροπία, με σεβασμό στις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητές του.
Το σώμα μας δεν χρειάζεται να «κερδίσει» το καλοκαίρι
Όσοι νιώθουν ότι η σχέση τους με το φαγητό γίνεται πηγή άγχους ή ενοχής, καλό είναι να αναζητήσουν εξειδικευμένη και υποστηρικτική καθοδήγηση αντί για την επόμενη γρήγορη δίαιτα. Μια σταδιακή και ρεαλιστική προσέγγιση μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο αποτελεσματική από έναν ακόμη κύκλο στέρησης και απογοήτευσης. Ίσως, λοιπόν, φέτος αξίζει να αφήσουμε στην άκρη τις προθεσμίες και την αυστηρή αυτοκριτική. Το σώμα μας δεν χρειάζεται να αποδείξει κάτι για να απολαύσει το καλοκαίρι. Άλλωστε, το πιο σημαντικό δεν είναι να ανταποκρίνεται σε ένα πρότυπο, αλλά να μας επιτρέπει να ζούμε, να κινούμαστε και να νιώθουμε καλά μέσα σε αυτό.
