Τα κοσμήματά της είναι όντως φτιαγμένα για να μας κρατούν συντροφιά. Ακουμπούν ζεστά στο στέρνο και στους καρπούς, κουβαλώντας μέσα τους το μοίρασμα και την αγάπη. Λέξεις που ψιθυρίζει η μνήμη, κεκτημένα μιας βαθιάς, διαχρονικής εμπειρίας, αποτυπωμένα σε προαιώνια σχήματα. Η Ελένη Τσαπραλή δεν δημιουργεί απλώς. Σχεδιάζει μικρές εκδοχές του παρόντος, όπου η ελευθερία και η αλληλεγγύη συνθέτουν τη μεγάλη εικόνα. Την ξέρω από τότε που ήμουν έφηβη. Ήταν ξεχωριστή, ακόμη και στο χρώμα των μαλλιών της. Έμοιαζε με κορίτσι από τις Άνδεις. Με φόρα, τόλμη και όνειρο.
Αναρωτιέμαι, Ελένη, ποιες συνθήκες ευνοούν έναν άνθρωπο με δεξιότητες και ταλέντο να αποφασίσει ότι μπορεί να ζήσει από αυτό που αγαπά, χωρίς να το αντιμετωπίζει ως πάρεργο;
Η απάντηση είναι μέσα στην ερώτησή σου, Χρύσα. Η απόφαση, θα πω. Αν πάρεις την απόφαση, όλα τα υπόλοιπα είναι απλά θέμα χρόνου να συμβούν. Θα βρεις τον τρόπο να το κάνεις αληθινό.
Έτσι είναι. Ποια ήταν η διαδρομή σου μέχρι να φτάσεις εδώ; Ήσουν το παιδί ή η έφηβη που «έπιαναν τα χέρια της» και αναζητούσε διαρκώς τρόπους να εκφράζεται; Ξέρω, λόγω της κοινής μας καταγωγής, ότι είχες πάντα μια ιδιαίτερη εικαστική ματιά.
Ναι, ήθελα από μικρή πάντα να φτιάχνω κάτι. Ζωγραφική, κατασκευές. Είχα ανακαλύψει από νωρίς ότι τα χέρια μου είναι ικανά να δημιουργούν κόσμους μαγικούς. Πριν φτάσω στο σήμερα και στα κοσμήματα, πέρασα από διάφορους σταθμούς, όμως ποτέ δεν άφησα το κομμάτι της δημιουργίας. Άλλαζα τα ρούχα μου, τα παπούτσια μου, ζωγράφιζα, έγραφα ποιήματα. Γενικά, η διέξοδός μου ήταν καλλιτεχνική.
Πιστεύεις ότι μια δημιουργός, όπως εσύ, έχει ανάγκη τα μεγάλα αστικά κέντρα για να προωθήσει τη δουλειά της; Θα μπορούσες να ζεις και να δημιουργείς σε μια μικρή πόλη ή σε ένα νησί;
Τα μεγάλα αστικά κέντρα δίνουν ευκαιρίες που μπορείς να αρπάξεις τη στιγμή: μια έκθεση, ένα μπαζάρ, μια συνάντηση για συνεργασία που, αν ζεις στην επαρχία, θα έπρεπε να δρομολογήσεις. Ίσως να έχεις και παραπάνω έξοδα κ.λπ. Εάν με ρωτάς, όντως μεγαλωμένη στην επαρχία, την αγαπώ άπειρα και πάντα θα επιστρέφω, αλλά ο «θόρυβος» της πόλης είναι έμπνευση, είναι έρωτας!
Από πού αντλείς την έμπνευσή σου; Και ποιο θα έλεγες ότι είναι το στοιχείο που κάνει τα κοσμήματά σου να ξεχωρίζουν;
Από τη ζωή, τα συναισθήματα, τις εικόνες, τα βιβλία, τις χαρές, τις λύπες. Από πειραματισμούς υλικών και τεχνικών, από συζητήσεις με φίλες που μου λένε τι έχουν φανταστεί. Εύχομαι να ξεχωρίζουν για το συναίσθημα, την ιστορία, τη στιγμή που κλείνουν μέσα τους και έτσι να γίνονται κομμάτι σου.
Θυμάσαι την πρώτη δημιουργία σου; Τι ήταν και τι σημαίνει για σένα σήμερα;
Ξεκίνησα αγοράζοντας δέρματα από το Μοναστηράκι με 50€. Με σιγουριά που δεν ξέρω από πού προήλθε, σκίζοντας και ράβοντας υφάσματα, δέρματα και κουμπιά, έφτιαξα δερμάτινα βραχιόλια. Ήταν το πρώτο σκίρτημα που ένιωσα και κάπως ήξερα ότι ήμουν στο σωστό σημείο.
Περιγράφεις τα κοσμήματά σου ως αντικείμενα «για να ζεις μαζί τους». Είναι μια φράση που μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση. Τι σημαίνει για σένα και τι θέλεις να νιώθει ο άνθρωπος που φορά ένα κόσμημά σου;
Θέλω να φορά ο κόσμος τα κοσμήματα που αγοράζει, να μην μένουν κλεισμένα στα κουτιά τους για μια «καλή» στιγμή. Να ζουν, να αναπνέουν μαζί τους, να τα έχουν ορόσημο στις στιγμές τους καθημερινά. Να γίνουν το φυλαχτό τους!
Τι ωραία σκέψη. Έχεις μιλήσει πολλές φορές για τη σημασία του να «δίνουμε φωνή στις γυναίκες, δυναμώνοντας την κοινωνία μας». Σε μια εποχή που αυτή η φωνή εξακολουθεί συχνά να χρειάζεται αγώνα για να ακουστεί, πώς πιστεύεις ότι η τέχνη μπορεί να συμβάλει σε αυτή την προσπάθεια;
Δεν χρειάζεται συχνά αγώνας, χρειάζεται πάντα αγώνας για να ακουστεί! Παλεύουμε καθημερινά όλες μας για τα αυτονόητα. Η τέχνη, σε οποιαδήποτε μορφή της, πέρα από το ότι μας βοηθά να δούμε τον κόσμο αλλιώς, μας κάνει να ακούμε τον άλλο. Όταν μια γυναίκα αφηγείται την ιστορία της μέσα από την τέχνη, ανοίγει τον δρόμο για διάλογο, για ενσυναίσθηση, για κατανόηση. Εύχομαι στο μέλλον οι καλλιτεχνικές ευκαιρίες να είναι περισσότερες για τις γυναίκες. Το έχουμε ανάγκη.
Το έχουμε. Ποιο είναι το αγαπημένο σου υλικό και τι είναι αυτό που σε κάνει να επιστρέφεις ξανά και ξανά σε αυτό;
Το ασήμι είναι μαλακό, εύπλαστο και ικανό να δώσει σχήμα σε κάθε μου σκέψη και συναίσθημα.
Πώς θα περιέγραφες το παρόν σου; Και ποιο είναι το μέλλον που ονειρεύεσαι και διεκδικείς, τόσο ως δημιουργός όσο και ως άνθρωπος;
Κοπιάζω για να δημιουργώ καθημερινά έναν μικρόκοσμο που θα με αφήνει να είμαι ο εαυτός μου. Μέσα σε αυτόν υπάρχει τρέλα, προθεσμίες, υποχρεώσεις, διασκέδαση, αγάπη, απογοήτευση, γέλια, κλάματα, φωνές. Υπάρχει δηλαδή η ζωή που πάντα ονειρευόμουν. Ως δημιουργός, ονειρεύομαι να έχει τόση δουλειά το eshop μου, ώστε να μην αγχώνομαι για τα βασικά, και ως άνθρωπος να αφήνομαι στις στιγμές.
Αν σου δινόταν η ευκαιρία να σχεδιάσεις ένα κόσμημα για μια γυναίκα που θεωρείς μοναδική, ποια θα ήταν εκείνη και πώς θα ήταν το κόσμημα που θα δημιουργούσες ειδικά γι’ αυτήν;
Σχεδιάζω και δημιουργώ κοσμήματα για τις πιο ξεχωριστές γυναίκες. Για σένα, για μένα, για τις φίλες μου, τις μαμάδες, τις γιαγιάδες, τις θείες. Για όλες εμάς που γράφουμε καθημερινά την ιστορία μας.
Σε ευχαριστώ πολύ, Ελένη!
Κι εγώ. Καλό καλοκαίρι!
