Πολλές από εμάς αγχωνόμαστε ότι πλησιάζοντας στην εμμηνόπαυση θα πάρουμε βάρος που θα είναι δύσκολο να χάσουμε. Η ειδικός μας εξηγεί τι ισχύει και τι μπορούμε να κάνουμε.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, βασικό στοιχείο για την διατήρηση της υγείας μας, τόσο της σωματικής όσο και της ψυχικής, είναι η ισορροπία των ορμονών, καθώς σχεδόν όλες οι λειτουργίες του οργανισμού ελέγχονται από τις ορμόνες με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Οι γυναίκες, λοιπόν, τείνουμε να ερχόμαστε αντιμέτωπες με σημαντικές μεταβολικές αλλαγές κατά την περίοδο πριν και αμέσως μετά την εμμηνόπαυση. Σε μερικές περιπτώσεις μάλιστα, έχουμε γυναίκες που τα συμπτώματα ξεκινούν πολύ νωρίτερα και εμφανίζουν το φαινόμενο της πρώιμης εμμηνόπαυσης, διακοπή δηλαδή της εμμήνου ρύσεως πριν την ηλικία των 45 ετών. Κύρια αιτία, φαίνεται να αποτελούν οι κακές διατροφικές συνήθειες των τελευταίων δεκαετιών και γενικότερα η κατανάλωση μια διατροφής φτωχής σε θρεπτικά συστατικά και φυσικά σε ένα βαθμό και η κληρονομικότητα.
O ρόλος των ορμονών κατά την εμμηνόπαυση
Οι επιλογές που κάνουμε καθημερινά στη διατροφή μας φαίνεται ότι επηρεάζουν την δράση των ορμονών του σώματος και συνεπώς τις αλλαγές στο βάρος και τις προκλήσεις για τη διατήρηση της υγείας μας. «Στην προκειμένη περίπτωση, ας πάρουμε σαν παράδειγμα, τα οιστρογόνα, τις βασικές ορμόνες του γυναικείου φύλου. Κατά την αναπαραγωγική ηλικία, έχει φανεί ότι τα οιστρογόνα προάγουν την καύση του λίπους, ενισχύουν την συσσώρευση του στους μηρούς και τους γοφούς. Αντίθετα, στο στάδιο της περιεμμηνόπαυσης και κυρίως μετά την πλήρη διακοπή της εμμήνου ρύσεως τα δεδομένα αυτά αλλάζουν. Καθώς τα οιστρογόνα μειώνονται, το λίπος τείνει να συσσωρεύεται γύρω από τη μέση, μειώνοντας παράλληλα και την προστατευτική τους δράση έναντι πολλών χρόνιων νοσημάτων», εξηγεί η Αμαλία Γιωτοπούλου, Διαιτολόγος- Διατροφολόγος, MSc στην Κλινική Διατροφή, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο. Αυξάνεται ο κίνδυνος για ανάπτυξη καρδιαγγειακών νοσημάτων, σακχαρώδους διαβήτη, οστεοπόρωσης.
Εμφανίζονται παράλληλα συμπτώματα, όπως οι κεφαλαλγίες, διαταραχές του ύπνου, εξάψεις, ευερεθιστότητα, αλλαγές διάθεσης, κατάθλιψη. Επίσης, στο στάδιο αυτό οι γυναίκες τείνουν να αυξάνουν το βάρος τους 1-2 κιλά ή και περισσότερα, ενώ παράλληλα χάνουν μυϊκή μάζα. Φυσικά εκτός από τις ορμόνες, τα γονίδια, ο τρόπος ζωής και η ηλικία του ατόμου φαίνεται ότι συμβάλλουν και αυτά ανεξάρτητα στη διατήρηση ενός αυξημένου σωματικού λίπους».
Πώς επηρεάζει το βάρος μας η μείωση των οιστρογόνων
Εστιάζοντας στις ορμόνες, που προφανώς έχουν μεγάλο ρόλο, η Αμαλία Γιωτοπούλου αναφέρει ότι η μείωση των οιστρογόνων έχει φανεί ότι επηρεάζει την απόκριση του οργανισμού στην ινσουλίνη, την ορμόνη που ρυθμίζει το σάκχαρο του αίματος. «Η σταδιακή λοιπόν αντίσταση στην ινσουλίνη έχει φανεί ότι σχετίζεται με συσσώρευση ενδοκοιλιακού λίπους και συνεπώς εντείνει την αύξηση της περιφέρειας της μέσης», εξηγεί.
Όσον αφορά στις ορμόνες που σχετίζονται με την όρεξη έχει φανεί ότι υπάρχει σημαντική σχέση μεταξύ αυτών και της μείωσης των οιστρογόνων. «Η λεπτίνη μια ορμόνη που παράγεται από τα λιποκύτταρα όταν αυτά τείνουν να διογκώνονται, στέλνει φυσιολογικά σήμα στον εγκέφαλο να σταματήσει την λήψη τροφής, μειώνοντας την όρεξη. Τα χαμηλά επίπεδα οιστρογόνων έχει φανεί ότι μπορεί να επηρεάσουν την λειτουργία της λεπτίνης, δημιουργώντας το φαινόμενο της λεπτινοαντίστασης. Ενώ παράλληλα, η γκρελίνη, η ορμόνη που μας ανοίγει την όρεξη φαίνεται να είναι αυξημένη σε περιεμμηνοπαυσιακές γυναίκες σε σχέση με μεταεμμηνοπαυσιακές, αλλά και σε σχέση με γυναίκες μικρότερης ηλικίας. Έτσι, οι γυναίκες τείνουν να χάνουν την επαφή με τα σημάδια της πείνας αυξάνοντας την πρόσληψη της τροφής και των θερμίδων που καταναλώνουν καθημερινά», καταλήγει.
Οι διατροφικές αλλαγές για απώλεια βάρους πριν και μετά την εμμηνόπαυση
Να κάνουμε «δίαιτα»; Στην κουλτούρα της δίαιτας, όπως ξέρουμε μέχρι σήμερα, μιλάμε απλά για θερμίδες που καταναλώνουμε και θερμίδες που καίμε. Τρώω λιγότερο ή τρώω περισσότερο. Τελικά είναι μόνο αυτό το πρόβλημα; «Θα σας πω ότι η θεωρία από την πράξη διαφέρουν πολύ. Το γενετικό μας υπόβαθρο, οι ορμόνες, η φαρμακευτική αγωγή, η κατάστασης της υγείας, το στρες, η ποιότητα του ύπνου είναι μερικοί από τους παράγοντες που φαίνεται να επηρεάζουν το βάρος σώματος» απαντά η διατροφολόγος.
Εδώ οι συμβουλές της ειδικού είναι ακόμη πιο πολύτιμες! «Παρ’ όλο που η εμμηνόπαυση φαίνεται ότι αποτελεί μια περίοδο υπερέντασης που μας προκαλεί τόσο συναισθηματικά όσο και σωματικά, είναι στην πραγματικότητα μια φυσιολογική διαδικασία του γυναικείου οργανισμού και έτσι πρέπει να την αντιμετωπίζουμε. Η επιλογή ενός εξειδικευμένου διατροφικού πλάνου και ενός πιο ενεργού τρόπου ζωής είναι σίγουρα αναγκαίες αλλαγές που θα μας βοηθήσουν να αντιμετωπίσουμε τα ειδικά συμπτώματα και τις αλλαγές στο σώμα μας. Στόχος λοιπόν αυτής της περιόδου είναι να ενεργοποιήσουμε εκ νέου το μεταβολισμό μας και να ενισχύσουμε τον οργανισμό μας σε θρεπτικά συστατικά και γιατί όχι να αλλάξουμε τις κακές διατροφικές συνήθειες που διαιωνίζονται», εξηγεί η Αμαλία Γιωτοπούλου.
