Όλοι έχουμε ένα σώμα, και όλα τα σώματα μπορούν να χορέψουν. Οι περισσότεροι από εμάς νιώθουμε την ανάγκη να κινηθούμε. Αν αναρωτιέστε πώς να μάθετε χορό, αλλά σας φαίνεται δύσκολο ή τρομακτικό, ή αν έχετε χορέψει στο παρελθόν και θέλετε να ξαναρχίσετε αλλά δεν ξέρετε από πού να ξεκινήσετε ή αν «το έχετε», υπάρχουν τρόποι και στρατηγικές για να κάνετε το επόμενο βήμα.
Όλοι βρίσκουν – ή ξαναβρίσκουν – μια προσωπική σχέση με τον χορό. Κάποιοι δοκιμάζουν άγνωστα είδη, άλλοι επιστρέφουν σε τεχνικές που αγαπούσαν παλιά, κάποιοι συνδέονται με την πολιτιστική τους κληρονομιά, ενώ άλλοι ακολουθούν τις νέες τάσεις του social media. Σε κάθε περίπτωση, δημιουργούν δεσμούς με άλλους ανθρώπους – συμφοιτητές, μέλη της οικογένειας, δασκάλους ή μια φιλόξενη κοινότητα χορού.
Γιατί να μάθετε χορό;
Ο χορός κινεί το σώμα, απορροφά το μυαλό και αφυπνίζει το πνεύμα με τρόπους που λίγες άλλες δραστηριότητες προσφέρουν. Μπορείτε να μάθετε χορό σε οποιαδήποτε ηλικία και φυσική κατάσταση, ακόμη κι αν ποτέ δεν θεωρούσατε τον εαυτό σας «χορευτή». Μπορείτε να χορέψετε μόνοι, με παρτενέρ ή σε ομάδα. Ο χορός είναι μια δεξιότητα ζωής και μπορεί να γίνει δια βίου συντροφιά.
Τα οφέλη είναι πολλά: ως άσκηση γυμνάζει το καρδιαγγειακό σύστημα, δυναμώνει τους μυς και βελτιώνει την ευλυγισία. Προσφέρει τρόπο έκφρασης ατομικά ή συλλογικά. Για πολλούς αποτελεί τέχνη μέσα από την κίνηση. Είτε χορεύετε δημόσια είτε στο σπίτι σας, ανήκετε σε μια ευρύτερη κοινότητα ανθρώπων που αγαπούν τη χαρά της κίνησης.
Πώς μπορείτε να ξεκινήσετε – Πρώτα βήματα
Υπάρχουν αμέτρητοι τρόποι για να μπείτε στον κόσμο του χορού. Στον υπόλοιπο οδηγό θα βρείτε προτάσεις για το πώς μπορείτε να ξεκινήσετε: είτε προτιμάτε να μάθετε μόνοι στο σπίτι με αργά βήματα είτε θέλετε να δοκιμάσετε αμέσως ένα μάθημα. Το πόσο μακριά θα φτάσετε εξαρτάται από εσάς. Μπορεί η επιδεξιότητα στον χορό να απαιτεί χρόνια εκπαίδευσης, αλλά συχνά αρκούν λίγες ώρες για τα βασικά μιας τεχνικής ώστε να διασκεδάσετε πραγματικά χορεύοντας.
Το πρώτο βήμα είναι να αναρωτηθείτε γιατί θέλετε να ασχοληθείτε με τον χορό και τι σας ελκύει περισσότερο. Φτιάξτε μια λίστα στόχων: Θέλετε απλώς μερικά βήματα για ένα γλέντι; Να εκπληρώσετε ένα παιδικό όνειρο; Να γνωρίσετε νέους ανθρώπους; Να ωφεληθείτε σωματικά; Να μάθετε έναν παραδοσιακό χορό της κουλτούρας σας ή μιας άλλης; Να παρουσιάζεστε μπροστά σε κοινό; Ή απλά θέλετε κάτι νέο και διασκεδαστικό; Οι στόχοι μπορεί να αλλάξουν στην πορεία, αλλά αυτή η αυτοπαρατήρηση θα σας βοηθήσει στην αναζήτησή σας.
Μην αφήνετε τις ανησυχίες να σας σταματούν
Είναι φυσιολογικό να νιώθετε αμηχανία όταν δοκιμάζετε κάτι νέο μπροστά σε άλλους ή αν ανησυχείτε για τις ικανότητές σας. Πολλοί αναρωτιούνται γιατί να κάνουν μαθήματα αν δεν σκοπεύουν να γίνουν επαγγελματίες – όμως όπως στα ομαδικά αθλήματα, έτσι κι εδώ το ζητούμενο είναι η χαρά της συμμετοχής και της παρέας.
Οι περισσότεροι αρχάριοι νιώθουν διστακτικοί και έχουν αμφιβολίες. Αν επιλέξετε ένα τμήμα αρχαρίων θα δείτε ότι όλοι βρίσκονται στην ίδια θέση – αυτό δημιουργεί μια δυνατή ομαδικότητα. Να θυμάστε πως ο χορός είναι για όλους. Τα όρια άνεσής μας υπάρχουν για λόγους προστασίας αλλά αξίζει καμιά φορά να τα ξεπερνάμε για νέες εμπειρίες.
Όλα τα σώματα είναι διαφορετικά, αλλά όλα μπορούν να κινηθούν. Αν έχετε κάποια αναπηρία μην αφήσετε αυτό το στοιχείο να σας αποτρέψει – ίσως μάλιστα μπορείτε να κάνετε πράγματα που άλλοι δεν μπορούν! Υιοθετήστε μια ευγενική εσωτερική φωνή: παρατηρήστε τι σας ευχαριστεί, τι δυσκολεύει και τι χρειάζεται βελτίωση.
Διαλέξτε στιλ που σας ταιριάζει
Έχοντας σκεφτεί γιατί θέλετε να μάθετε χορό, δείτε ποια στιλ σας ελκύουν περισσότερο. Η ποικιλία μπορεί αρχικά να φαίνεται χαώδης· παρακάτω θα βρείτε βασικές κατηγορίες:
Δημοφιλείς & κοινωνικοί χοροί:
Οι δημοφιλείς χοροί (όπως αυτοί που βλέπουμε στα trends) και οι κοινωνικοί (που διατηρούνται στον χρόνο) συχνά μαθαίνονται άτυπα με φίλους ή οικογένεια αλλά διδάσκονται επίσης επίσημα (πχ σε σχολές ballroom ή παραδοσιακούς συλλόγους). Είναι ιδανικοί αν θέλετε κοινωνικές επαφές ή σύνδεση με μια κουλτούρα.
Swing: Ο όρος περιλαμβάνει κοινωνικούς χορούς της περιόδου 1920-1940 όπως το Lindy Hop των Αφροαμερικανών του Harlem. Είναι ζευγαρωτός και ιδιαίτερα διασκεδαστικός αν αγαπάτε τη μουσική και τη μόδα του πρώιμου 20ού αιώνα.
Line dance: Κατάλληλος αν προτιμάτε τη συλλογική εμπειρία – δηλαδή όλοι μαζί εκτελούν σειρά κινήσεων χωρίς ζευγάρι. Δημοφιλής σε κοινότητες country-western αλλά και αφροαμερικανικές/λατινογενείς.
Salsa: Συνδυασμός στιλ από την Καραϊβική & Κεντρική/Νότια Αμερική του 20ού αιώνα· μαθαίνεται συχνά οικογενειακά αλλά υπάρχουν πολλά clubs & σχολές που προσφέρουν μαθήματα.
Ballroom: Ομπρέλα που περιλαμβάνει ευρωπαϊκούς & λατινικούς ζευγαρωτούς χορούς (πχ βαλς, φοξτροτ, ταγκό, τσα-τσα). Διδάσκονται σήμερα σε όλες τις ηλικίες.
Παραδοσιακοί & παγκόσμιοι χοροί: Εδώ συνδυάζεται η κίνηση με παραδοσιακή μουσική & ενδυμασία κάθε τόπου (πχ Μεξικάνικος Folklórico, Κινέζικος classical dance, Ταϊτινός ή Ιρλανδικός). Δεν χρειάζεται απαραίτητα καταγωγή· θα γνωρίσετε κουλτούρες & θα ενταχθείτε σε υποστηρικτικές κοινότητες.
Τεχνικές στούντιο & ασκήσεις μέσω του χορού
Τεχνικές στούντιο:
Σχολές/προγράμματα (και πανεπιστήμια) διδάσκουν οργανωμένες τεχνικές όπως ballet, σύγχρονο (contemporary/modern), tap, jazz & hip-hop – ιδανικά αν θέλετε τεχνική κατάρτιση ή σκηνική παρουσία.
Ballet: Διαμορφώθηκε στη Γαλλία του 17ου αιώνα· όλες οι σχολές χρησιμοποιούν τα βασικά γαλλικά ονόματα κινήσεων.
Σύγχρονος/μοντέρνος: Ξεκίνησε ως αντίδραση στους περιορισμούς του μπαλέτου· επικεντρώνεται στον πυρήνα του σώματος και στην προσωπική έκφραση μέσω αυτοσχεδιασμού.
Tap: Υβριδικός αμερικανικός ρυθμικός χορός όπου πρωταγωνιστούν οι ήχοι των ποδιών χωρίς απαραίτητα μουσική υπόκρουση· ιδανικός για κάθε ηλικία.
Jazz: Εμφανίστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα· βασίζεται στον συγχρονισμό κινήσεων & τη σύνδεση με το κοινό μέσω εκφραστικότητας.
Hip-hop: Συνδυάζει breakdance, funk & κοινωνικούς χορούς· αποτελεί μέρος μιας δυναμικής κουλτούρας έκφρασης και ιστορίας μέσα από την κίνηση.
Xoρός ως γυμναστική:
Aπό τη δεκαετία του ’70 εμφανίζονται fitness-χοροί όπως το Jazzercise: συνεχής ρυθμός που συνδυάζει cardio, δύναμη & ευλυγισία – ιδανικό αν ψάχνετε τρόπο άσκησης αλλά και κοινωνικότητας μέσα από τον ρυθμό!
Bρείτε πού θα μάθετε – Δια ζώσης & online επιλογές
Aφού αποφασίσετε ποιο στιλ σας ενδιαφέρει, μπορείτε είτε απευθείας να εγγραφείτε σε κάποιο μάθημα είτε πρώτα «να πάρετε μια γεύση» διαδικτυακά. Αναζητήστε πληροφορίες για χαρακτηριστικά κάθε είδους καθώς και σχετικά video – θυμηθείτε όμως ότι πολλά διαδικτυακά videos δείχνουν προχωρημένους.
Aναζητήστε κοντινά στούντιο/συλλόγους/εκδηλώσεις στη γειτονιά σας χρησιμοποιώντας λέξεις-κλειδιά όπως «χορός» + περιοχή ή συγκεκριμένο είδος. Μη διστάσετε να τηλεφωνήσετε για διευκρινίσεις σχετικά με τα τμήματα που προσφέρονται· συχνά πανεπιστήμια/κολέγια έχουν προγράμματα ενηλίκων συνδεδεμένα με διεθνείς κοινότητες.
Kαλό είναι επίσης να δείτε από πριν τις τιμές: πολλά μέρη προσφέρουν είτε «drop-in» πληρωμή ανά μάθημα είτε πακέτα (μηνιαία/τρίμηνα) με έκπτωση – κάτι συμφέρον αφού η συστηματική παρακολούθηση (1-2 φορές την εβδομάδα) βοηθά στην πρόοδο.
Aν ήδη γνωρίζετε κάποιον που ασχολείται με τον χορό, ζητήστε συμβουλές ή συνοδεύστε τον σε κάποιο μάθημα/πρόβα πριν αποφασίσετε. Ακόμη κι απλά παρακολουθώντας μπορείτε εύκολα να καταλάβετε το κλίμα της ομάδας.
Eναλλακτικά: Μάθηση στο σπίτι
Mπορεί επίσης να ξεκινήσετε μόνοι σας στο σπίτι μέσω δωρεάν online μαθημάτων (YouTube κτλ.), ώστε ν’ αποκτήσετε αυτοπεποίθηση πριν πάρετε μέρος κάπου δια ζώσης – ή απλά ως μόνιμη επιλογή. Το καλό εδώ είναι η ευκολία πρόσβασης & ο προσωπικός ρυθμός εκμάθησης.
Nα θυμάστε όμως ότι στις διαδικτυακές τάξεις λείπει η άμεση ανατροφοδότηση από δάσκαλο· αν θέλετε online εμπειρία με ζωντανό feedback υπάρχουν μεγάλες πλατφόρμες όπως τα Pineapple Dance Studios, Steezy, CLI Studios.
Bρείτε τον κατάλληλο δάσκαλο και τάξη για εσάς
Tα πρώτα μαθήματα μοιάζουν λίγο σαν συνέντευξη εργασίας: όλοι ψάχνουμε το κατάλληλο ταίριασμα. Δώστε χρόνο δοκιμάζοντας διαφορετικές τάξεις/δασκάλους μέχρι ν’ ανακαλύψετε ποιος στυλ/δάσκαλος σας εμπνέει πραγματικά.
Kάνετε μια μικρή προετοιμασία πριν ξεκινήσετε: κατάλληλα ρούχα και παπούτσια (ζητήστε οδηγίες στη σχολή), μαζεμένα μαλλιά & χωρίς κοσμήματα για αποφυγή τραυματισμών· πάρτε μαζί νερό/πετσέτα/εφεδρικά ρούχα καθώς οι περισσότερες σχολές ζητούν αλλαγή παπουτσιών εντός χώρου για προστασία του ειδικού δαπέδου.
Bρείτε έναν καταρτισμένο δάσκαλο: δείτε το βιογραφικό στη σελίδα της σχολής – ιδανικά έχει πτυχίο πανεπιστημίου ή πιστοποίηση διδασκαλίας από οργανισμό κύρους (ballet organisations, κτλ.). Αν δεν διαθέτει επίσημο τίτλο πρέπει τουλάχιστον ν’ αναφέρει με ποιους έχει σπουδάσει ή συνεργαστεί – αρκετά είδη μεταδίδονται ακόμη ανεπίσημα μέσα στην κοινότητα.
Eνας καλός δάσκαλος δημιουργεί θετικό κλίμα· υποστηρίζει κάθε μαθητή ανάλογα με το επίπεδό του δίνοντας εποικοδομητική ανατροφοδότηση κι ενισχύοντας την ομαδικότητα αντί του ανταγωνισμού· προωθεί τη θετική εικόνα σώματος ανεξαρτήτως σωματότυπου· προσέχει την ασφάλεια/πρόληψη τραυματισμών δίνοντας εναλλακτικές κινήσεις όταν χρειάζεται.
Tο κυριότερο: μεταδίδει τη χαρά της κίνησης! Αν δεν νιώθετε υποστήριξη ή διασκέδαση μαζί με τη δουλειά, αναζητήστε άλλον δάσκαλο – αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό μέχρι ν’ ανακαλύψετε αυτό που πραγματικά ταιριάζει στις ανάγκες & τους στόχους σας.
Kέρδη από τη συστηματική εξάσκηση
Mόλις βρείτε τάξη/δάσκαλο που σας ταιριάζει μην εγκαταλείψετε: η συστηματική εξάσκηση δυναμώνει σώμα και μνήμη («muscle memory») επιτρέποντας πιο ελεύθερη έκφραση καθώς δεν αγχώνεστε πλέον στις λεπτομέρειες των κινήσεων· βελτιώνει ισορροπία/ευλυγισία/αυτοπεποίθηση κι ενισχύει τους δεσμούς μέσα στην ομάδα μαθητών.
Xoρός και αναπηρία – O χορός είναι για όλους
Aν έχετε κάποια αναπηρία μπορείτε επίσης ν’ απολαύσετε τον χορό. Αναζητήστε ειδικούς δασκάλους (adaptive dance teachers) εκπαιδευμένους στις ανάγκες όλων των μαθητών – πχ μέσω προγραμμάτων όπως adaptive dance (Boston Ballet) ή physically integrated dance (Dance for Parkinson’s by Mark Morris Dance Group). Από τις αρχές του 21ου αιώνα έχουν αυξηθεί οι δυνατότητες συμμετοχής χάρη σε εξειδικευμένη εκπαίδευση (χορός για ασθενείς Parkinson’s, χρήστες αμαξιδίου, νευροδιαφορετικούς).
Mια πολύ ευέλικτη τεχνική είναι το contact improvisation (dancer Steve Paxton): επιβραδύνει τις κινήσεις ώστε οι συμμετέχοντες (με ή χωρίς αναπηρία) ν’ επικοινωνούν άμεσα μέσα από επαφή χωρίς λόγια (με dips/lifts/κυλίσεις).
