Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, η Ευρωπαϊκή Συμμαχία για την Ημικρανία και τις Κεφαλαλγίες (EMHA) έφερε στο προσκήνιο ένα κρίσιμο αλλά συχνά παραμελημένο ζήτημα: τη στενή σύνδεση των ορμονικών μεταβολών με την ημικρανία. Στην παρουσίαση της πανευρωπαϊκής έρευνας «Migraine in Women – The Invisible Hormonal Pattern» στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αναδείχθηκε πώς οι διακυμάνσεις των ορμονών καθορίζουν τη ζωή εκατομμυρίων γυναικών, παραμένοντας ωστόσο στο «σκοτάδι» της διάγνωσης.
Η εκδήλωση, την οποία διοργάνωσε το περιοδικό The Parliament Magazine, πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο έντονων διαβουλεύσεων για τις ευρωπαϊκές πολιτικές υγείας. Το κεντρικό συμπέρασμα είναι αδιαπραγμάτευτο: η ημικρανία δεν είναι ένας απλός πονοκέφαλος. Πρόκειται για μια σοβαρή νευρολογική νόσο με τεράστιο κοινωνικό και ψυχικό αντίκτυπο, η οποία υποτιμάται συστηματικά όταν συνδέεται με τον εμμηνορρυσιακό κύκλο.
Η ταυτότητα της έρευνας και το ελληνικό αποτύπωμα
Η έρευνα της EMHA, σε συνεργασία με την AEMICE, συγκέντρωσε στοιχεία από 5.410 γυναίκες σε 13 ευρωπαϊκές χώρες. Η Ελλάδα είχε δυναμική παρουσία με τη συμμετοχή 504 γυναικών, χάρη στην κινητοποίηση του Συλλόγου Ασθενών με Ημικρανία και Κεφαλαλγία Ελλάδος.
Τα αποτελέσματα για τη χώρα μας κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς η εικόνα της υποδιάγνωσης και της αυτοθεραπείας είναι απογοητευτική:
1 στις 2 γυναίκες στην Ελλάδα δεν έχει λάβει ποτέ επίσημη διάγνωση.
43,7% των πασχουσών δεν έχουν επισκεφθεί ποτέ γιατρό, παρά την επιβάρυνση.
8 στις 10 από όσες δεν αναζητούν ιατρική βοήθεια καταφεύγουν σε αυτοθεραπεία.
72,8% δήλωσαν ότι δεν τους προτάθηκε ποτέ εξειδικευμένη θεραπεία για κρίσεις που σχετίζονται με την περίοδο ή την εμμηνόπαυση.
Το ορμονικό μοτίβο: Πιο έντονο, πιο μακρύ, πιο δύσκολο
Η σύνδεση της ημικρανίας με τον γυναικείο κύκλο δεν είναι σύμπτωση, αλλά ένα σταθερό μοτίβο που οι γυναίκες βιώνουν καθημερινά, αλλά η κλινική πράξη συχνά αγνοεί. Σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά δεδομένα:
2 στις 3 γυναίκες εντοπίζουν σαφή συσχέτιση των κρίσεων με τον κύκλο τους.
9 στις 10 γυναίκες τονίζουν ότι οι κρίσεις κατά τη διάρκεια της περιόδου είναι πιο επώδυνες, διαρκούν περισσότερο και ανθίστανται στις κοινές θεραπείες.
Παρόλα αυτά, 7 στις 10 παραμένουν χωρίς εξατομικευμένο θεραπευτικό πλάνο που να λαμβάνει υπόψη τους ορμονικούς παράγοντες.
«Η ημικρανία παραμένει αόρατη όχι επειδή είναι σπάνια, αλλά επειδή ο πόνος των γυναικών συχνά κανονικοποιείται ή αποδίδεται σε “φυσιολογικές” γυναικολογικές μεταβολές», επισημαίνει η έρευνα.
Τι είναι πραγματικά η ημικρανία;
Πέρα από τον πόνο, η ημικρανία είναι μια πολυδιάστατη διαταραχή. Χαρακτηρίζεται από παλλόμενο πόνο μέτριας ή μεγάλης έντασης, που συνοδεύεται από ναυτία, φωτοφοβία και φωνοφοβία.
Είναι μια νόσος που «χτυπά» κυρίως τις γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία (3 στις 4 ασθενείς είναι γυναίκες), επηρεάζοντας άμεσα την εργασιακή τους απόδοση, την οικογενειακή συνοχή και την ψυχική τους ανθεκτικότητα. Η έλλειψη διάγνωσης σημαίνει ότι χιλιάδες γυναίκες περιορίζουν τη ζωή τους, θεωρώντας τον πόνο ως ένα αναπόφευκτο κομμάτι της φύσης τους.
Η φωνή των ειδικών
Ο Κωνσταντίνος Μπίλιας, Γενικός Γραμματέας του Συλλόγου Ασθενών με Ημικρανία και Κεφαλαλγία Ελλάδος, υπογραμμίζει: «Η ημικρανία στις γυναίκες προσεγγίζεται συχνά απλουστευτικά, γεγονός που οδηγεί σε καθυστερημένη διάγνωση. Η έρευνα αυτή δίνει φωνή στις ίδιες τις ασθενείς, ώστε να αναδειχθεί το πραγματικό φορτίο της νόσου και να διαμορφωθούν αποτελεσματικότερες πολιτικές υγείας».
Από την πλευρά του, ο Δρ. Μιχαήλ Βικελής, Νευρολόγος και Επιστημονικός Σύμβουλος του Συλλόγου, τονίζει την ανάγκη για αλλαγή πλεύσης: «Η ορμονική διάσταση πρέπει να ενσωματωθεί στην κλινική προσέγγιση. Δεν μπορούμε να αντιμετωπίζουμε την ημικρανία με γενικούς όρους, όταν γνωρίζουμε ότι μεταβάλλεται στην εγκυμοσύνη, την περιεμμηνόπαυση και την εμμηνόπαυση. Η εξατομικευμένη θεραπεία είναι ο μόνος δρόμος για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής».
Το κάλεσμα για δράση: Αναγνώριση, Διάγνωση, Θεραπεία
Η EMHA απευθύνει μια ξεκάθαρη έκκληση προς τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής με το τρίπτυχο: “Recognize. Diagnose. Treat.” (Αναγνώριση. Διάγνωση. Θεραπεία.)
Η ημικρανία πρέπει να τεθεί στον πυρήνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη γυναικεία υγεία. Οι στόχοι είναι σαφείς:
Ταχύτερη και ακριβέστερη διάγνωση.
Πρόσβαση σε σύγχρονες, εξατομικευμένες θεραπείες.
Ενημέρωση για τη μείωση του κοινωνικού στίγματος.
Η ημικρανία δεν μπορεί πλέον να παραμένει μια «σιωπηλή» πάθηση. Είναι μια σοβαρή νευρολογική νόσος και η αναγνώρισή της είναι το πρώτο βήμα για να πάρουν οι γυναίκες τη ζωή τους πίσω.
