Τα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας έχουν αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε την απώλεια βάρους. Ωστόσο, μαζί με το λίπος συχνά χάνεται και πολύτιμη μυϊκή μάζα. Μια νέα δραστική ουσία, η απιτεγκρόμαμπη, δοκιμάζεται πλέον ως πιθανή λύση για τη διατήρηση των μυών σε όσους λαμβάνουν θεραπείες όπως η τιρζεπατίδη και η σεμαγλουτίδη.
Αν κοιτάξουμε γύρω μας, θα διαπιστώσουμε ότι ένα σημαντικό ποσοστό φίλων, γνωστών αλλά και δημοσίων προσώπων χρησιμοποιεί πλέον τη βοήθεια της επιστήμης για να χάσει βάρος. Ωστόσο, αυτό που δεν συζητείται συχνά είναι ότι τα φάρμακα τύπου GLP-1 που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας συνοδεύονται από μια λιγότερο γνωστή συνέπεια.
Όπως δείχνουν αμερικανικά ερευνητικά δεδομένα, περίπου το ένα τρίτο της απώλειας βάρους που επιτυγχάνεται με φάρμακα όπως η τιρζεπατίδη (tirzepatide) και η σεμαγλουτίδη (semaglutide) μπορεί να προέρχεται από μυϊκή μάζα και όχι αποκλειστικά από λίπος.
Το φαινόμενο αυτό έχει γίνει γνωστό διεθνώς με τον όρο «Ozempic butt», παρότι δεν αφορά αποκλειστικά το συγκεκριμένο φάρμακο, ούτε αποτελεί επίσημη ιατρική διάγνωση. Ο όρος χρησιμοποιείται πλέον σε ιατρικά και lifestyle δημοσιογραφικά άρθρα για να περιγράψει την απώλεια όγκου και μυϊκής μάζας στους γλουτούς που μπορεί να συνοδεύει τη γρήγορη απώλεια βάρους.
Τι είναι το «Ozempic butt»;
Άτομα που λαμβάνουν φάρμακα GLP-1 ενδέχεται να εμφανίσουν έντονη απώλεια λίπους, μυϊκής μάζας και όγκου ιστών καθώς χάνουν γρήγορα βάρος. Οι ειδικοί θεωρούν ότι αυτό οφείλεται κυρίως στην ταχεία απώλεια βάρους και όχι στο ίδιο το φάρμακο.
Οι ενέσεις κατά της παχυσαρκίας μειώνουν την όρεξη και προκαλούν αίσθημα κορεσμού για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα οι ασθενείς να καταναλώνουν λιγότερες θερμίδες και να χάνουν βάρος. Σε αντίθεση όμως με το λίπος, η μυϊκή μάζα δεν ανακτάται εύκολα και γρήγορα.
Παρότι το «Ozempic butt» δεν αποτελεί επίσημη ιατρική διάγνωση, αρκετοί χρήστες αναφέρουν σημαντικές αλλαγές στο σχήμα του σώματός τους, όπως γλουτούς που φαίνονται πιο επίπεδοι ή χαλαροί. Αντίστοιχα, πλαστικοί χειρουργοί στις ΗΠΑ αναφέρουν ότι καταγράφουν αισθητή αύξηση των σχετικών αιτημάτων και συμβουλευτικών επισκέψεων. Προφανώς οι γιατροί που συνταγογραφούν τα φάρμακα GLP-1 συστήνουν στους ασθενείς να ακολουθούν ισορροπημένη διατροφή και να ασκούνται συστηματικά, συμπεριλαμβανομένης της προπόνησης ενδυνάμωσης, ώστε να προστατεύουν τη μυϊκή τους μάζα. Οι ειδικοί προειδοποιούν επίσης ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως «γρήγορη λύση» για την απόκτηση καλοκαιρινού σώματος, αν και είναι σαφές ότι ορισμένοι τα χρησιμοποιούν με αυτόν τον τρόπο.
Η νέα δραστική ουσία που θα μπορούσε να περιορίσει το φαινόμενο
Έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Medicine υποδεικνύει ότι ένα νέο φάρμακο, με τη δραστική ουσία απιτεγκρόμαμπη, θα μπορούσε να βοηθήσει όσους χρησιμοποιούν ενέσεις κατά της παχυσαρκίας να αποφύγουν την ανεπιθύμητη απώλεια μυϊκής μάζας που συνδέεται με τη γρήγορη απώλεια βάρους. Στη μελέτη με 102 ενήλικες, κυρίως γυναίκες, όσοι έλαβαν απιτεγκρόμαμπη παράλληλα με τη θεραπεία κατά της παχυσαρκίας διατήρησαν μεγαλύτερο ποσοστό μυϊκής μάζας, ενώ συνέχισαν να χάνουν λίπος, όπως έδειξαν οι απεικονιστικές εξετάσεις σώματος. Οι ειδικοί επισημαίνουν πάντως ότι απαιτούνται περισσότερες μελέτες πριν το φάρμακο μπορεί να προταθεί ευρέως.
Τι είναι η απιτεγκρόμαμπη;
Προς το παρόν, η απιτεγκρόμαμπη διατίθεται μόνο στο πλαίσιο κλινικών δοκιμών και χορηγείται ενδοφλεβίως μέσω έγχυσης.
Η εταιρεία που την αναπτύσσει και χρηματοδότησε τη μελέτη εξετάζει το ενδεχόμενο να μπορεί μελλοντικά να χορηγείται με αυτοενέσιμη συσκευή, παρόμοια με τις ενέσεις GLP-1. Η απιτεγκρόμαμπη δρα μπλοκάροντας μια πρωτεΐνη που εμπλέκεται στη διάσπαση της μυϊκής μάζας. Παράλληλα, μελετάται και ως πιθανή θεραπεία για άλλες παθήσεις που επηρεάζουν τους μύες, όπως η νωτιαία μυϊκή ατροφία. Συγκεκριμένα, η απιτεγκρόμαμπη στοχεύει τη μυοστατίνη, μια φυσική πρωτεΐνη του οργανισμού που λειτουργεί ως «φρένο» στην ανάπτυξη και διατήρηση των μυών. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η αναστολή της δράσης της θα μπορούσε να βοηθήσει στη διατήρηση της άλιπης μάζας σώματος κατά τη διάρκεια της ταχείας απώλειας βάρους, κάτι που αποτελεί πλέον ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα στη νέα εποχή των φαρμάκων κατά της παχυσαρκίας.
Τι έδειξε η μελέτη
Στη μελέτη για την παχυσαρκία, η οποία διήρκεσε έξι μήνες και χρησιμοποίησε φάρμακο με δραστική ουσία την τιρζεπατίδη, οι συμμετέχοντες που έλαβαν και απιτεγκρόμαμπη διατήρησαν περίπου 1,9 κιλά περισσότερης άλιπης μάζας σώματος, δηλαδή περίπου 55% περισσότερη μυϊκή μάζα σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Στην ομάδα που έλαβε απιτεγκρόμαμπη, η μυϊκή μάζα αντιστοιχούσε στο 14,6% της συνολικής απώλειας βάρους. Αντίθετα, στην ομάδα placebo, που έλαβε εικονική θεραπεία μαζί με την τιρζεπατίδη, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 30,2%.
Η Δρ Marie Spreckley από το Πανεπιστήμιο του Cambridge, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα ενθαρρυντικά, ωστόσο τόνισε ότι αποτελούν «πρώιμες ενδείξεις» και όχι οριστική απόδειξη κλινικού οφέλους.Η ίδια υπογράμμισε την ανάγκη για μεγαλύτερες και μακροχρόνιες μελέτες που θα εξετάσουν αν η διατήρηση της μυϊκής μάζας μεταφράζεται σε καλύτερη δύναμη, ευεξία και μακροπρόθεσμα οφέλη για την υγεία. Από την πλευρά του, ο Δρ Brendan Gabriel, ειδικός στη διατροφή και την υγεία από το Πανεπιστήμιο του Aberdeen, δήλωσε ότι η θεραπεία πιθανόν να μην είναι απαραίτητη για όλους όσοι λαμβάνουν φάρμακα GLP-1, αλλά θα μπορούσε να ωφελήσει όσους χάνουν μυϊκή μάζα με ιδιαίτερα γρήγορο ρυθμό.
Το επόμενο βήμα στις θεραπείες απώλειας βάρους
Αν και η απιτεγκρόμαμπη απέχει ακόμη από την κλινική πράξη, η έρευνα αναδεικνύει μια νέα πρόκληση για τις σύγχρονες θεραπείες απώλειας βάρους. Σήμερα οι επιστήμονες δεν εξετάζουν μόνο πόσα κιλά χάνει ένας ασθενής, αλλά και από πού προέρχεται αυτή η απώλεια. Η διατήρηση της μυϊκής μάζας συνδέεται με τη δύναμη, τη φυσική λειτουργικότητα, την κινητικότητα και τη συνολική υγεία, ιδιαίτερα όσο μεγαλώνει η ηλικία. Για πολλούς ειδικούς, η προστασία των μυών κατά τη διάρκεια της απώλειας βάρους ενδέχεται να αποτελέσει το επόμενο μεγάλο πεδίο εξέλιξης των φαρμάκων κατά της παχυσαρκίας.
