Τα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα εξακολουθούν να αποτελούν μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ), αποτελούν την έκτη κύρια αιτία θανάτου στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, προκαλώντας περίπου 400.000 θανάτους κάθε χρόνο.
Με αφορμή τη συμπλήρωση 60 ετών από την ίδρυσή της, η ΕΠΕ παρουσίασε τη Χάρτα «60 χρόνια ΕΠΕ – 5+1 Άξονες», μια πρωτοβουλία που φιλοδοξεί να φέρει στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης κρίσιμα ζητήματα που επηρεάζουν την υγεία των πνευμόνων, από τους εμβολιασμούς και την παχυσαρκία έως το κάπνισμα, την ατμοσφαιρική ρύπανση και τον καρκίνο του πνεύμονα. Η Χάρτα παρουσιάστηκε σε συνέντευξη Τύπου παρουσία εκπροσώπων της Πολιτείας, θεσμικών φορέων της Υγείας και των μέσων ενημέρωσης, αναδεικνύοντας τις βασικές προτεραιότητες της επιστημονικής κοινότητας για τα επόμενα χρόνια.
Οι 5+1 άξονες της Χάρτας
Εμβολιασμοί: Το ισχυρότερο όπλο απέναντι στις αναπνευστικές λοιμώξεις
Οι αναπνευστικοί ιοί, όπως η γρίπη, ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV) και ο SARS-CoV-2, καθώς και βακτηριακά στελέχη όπως ο πνευμονιόκοκκος, εξακολουθούν να προκαλούν σοβαρές επιπλοκές, ιδιαίτερα σε ασθενείς με χρόνια αναπνευστικά νοσήματα. Παρά τη διαθεσιμότητα αποτελεσματικών εμβολίων, η εμβολιαστική κάλυψη παραμένει χαμηλή στις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία προτείνει την καταγραφή της εμβολιαστικής κάλυψης στη χώρα, την ενίσχυση της ενημέρωσης πολιτών και επαγγελματιών υγείας και την αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων που θα υπενθυμίζουν την ανάγκη εμβολιασμού κατά την επαφή του ασθενούς με το σύστημα υγείας. Για τον συγκεκριμένο άξονα μίλησε η Νικολέττα Ροβίνα, Πνευμονολόγος – Εντατικολόγος, Καθηγήτρια Πνευμονολογίας, Α’ Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΝΘΑ “Η Σωτηρία”, Ειδική Γραμματέας και Υπεύθυνη Εκπαίδευσης της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας».
Παχυσαρκία: Μια χρόνια νόσος που επηρεάζει άμεσα το αναπνευστικό
Η παχυσαρκία αποτελεί σήμερα μία από τις συχνότερες χρόνιες νόσους παγκοσμίως και επηρεάζει σημαντικά τη λειτουργία του αναπνευστικού συστήματος. Η υπερβολική συσσώρευση λίπους μεταβάλλει τη λειτουργία των πνευμόνων, επιβαρύνει παθήσεις όπως το άσθμα και η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), ενώ αυξάνει τον κίνδυνο διαταραχών ύπνου και αναπνοής.
Η ΕΠΕ ζητά δράσεις πρόληψης από μικρή ηλικία, συνεργασία με εξειδικευμένους επιστημονικούς φορείς και συστηματική παρακολούθηση δεικτών όπως ο Δείκτης Μάζας Σώματος στο πλαίσιο της πνευμονολογικής παρακολούθησης. Τις επιπτώσεις της παχυσαρκίας στην αναπνευστική υγεία παρουσίασε η Καθηγήτρια Πνευμονολογίας και Υπνολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης, επικεφαλής του ERSAssembly 4 Sleep Disordered Breathing και του Κέντρου Διαταραχών Ύπνου, Σοφία Σχίζα.
Περιβάλλον και αναπνευστική υγεία: Όταν η ποιότητα του αέρα γίνεται ζήτημα υγείας
Η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί τον σημαντικότερο περιβαλλοντικό παράγοντα κινδύνου για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη. Στην Ελλάδα, η έκθεση σε αιωρούμενα σωματίδια, η αιθαλομίχλη, η μεταφορά αφρικανικής σκόνης και οι δασικές πυρκαγιές επιβαρύνουν συστηματικά την ποιότητα του αέρα και επηρεάζουν την αναπνευστική υγεία. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η μακροχρόνια έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση συνδέεται με χιλιάδες πρόωρους θανάτους κάθε χρόνο στη χώρα μας, ενώ αυξάνει τις παροξύνσεις άσθματος και ΧΑΠ, τις λοιμώξεις του αναπνευστικού και τις νοσηλείες για καρδιοαναπνευστικά νοσήματα. Η ΕΠΕ προτείνει την ενίσχυση των συστημάτων παρακολούθησης της ποιότητας του αέρα, την ενημέρωση των πολιτών για τους κινδύνους της ατμοσφαιρικής και της εσωτερικής ρύπανσης και τη συμμετοχή της επιστημονικής κοινότητας στη διαμόρφωση περιβαλλοντικών πολιτικών. Την ενότητα παρουσίασε η Πνευμονολόγος, Διευθύντρια ΕΣΥ στο Γενικό Νοσοκομείο Σάμου και Συντονίστρια της Ομάδας Εργασίας της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας για τη Διακοπή Καπνίσματος, την Κλιματική Αλλαγή και την Προαγωγή της Υγείας, Ζαφειρία Μπαρμπαρέσσου.
Καπνικά προϊόντα: Η μεγαλύτερη αποτρέψιμη απειλή για την υγεία
Η χρήση προϊόντων καπνού εξακολουθεί να αποτελεί τη σημαντικότερη αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας που μπορεί να προληφθεί. Παρά τη μείωση των ποσοστών καπνίσματος τα τελευταία χρόνια, το 38% των ενηλίκων στην Ελλάδα εξακολουθεί να χρησιμοποιεί κάποιο καπνικό προϊόν. Η ΕΠΕ ζητά τη δημιουργία περισσότερων ιατρείων διακοπής καπνίσματος, την αποζημίωση της φαρμακευτικής αγωγής για όσους επιθυμούν να διακόψουν το κάπνισμα, την αυστηρή εφαρμογή της αντικαπνιστικής νομοθεσίας, την απαγόρευση των αρωματικών προσθέτων σε ηλεκτρονικά και θερμαινόμενα προϊόντα καπνού και την ενίσχυση της πρόληψης στα σχολεία. Τον πυλώνα των καπνικών προϊόντων παρουσίασε η Καθηγήτρια Πνευμονολογίας της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Μονάδα Πνευμονολογίας και Αναπνευστικής Ανεπάρκειας Α’ ΚΕΘ ΓΝΑ “Ευαγγελισμός”, Εθνικός Αντιπρόσωπος ERS&IRC και Υπεύθυνη Διεθνών Σχέσεων της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, Παρασκευή Κατσαούνου.
Έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του πνεύμονα: Η πρόληψη σώζει ζωές
Ο καρκίνος του πνεύμονα παραμένει η πρώτη αιτία θανάτου από κακοήθεια παγκοσμίως αλλά και στη χώρα μας. Παρά τις σημαντικές θεραπευτικές εξελίξεις, πολλοί ασθενείς εξακολουθούν να διαγιγνώσκονται σε προχωρημένο στάδιο, όταν οι θεραπευτικές επιλογές είναι περιορισμένες. Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία προτείνει τη δημιουργία εθνικού προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου με αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης για ομάδες υψηλού κινδύνου, την εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας στην αναγνώριση των πρώιμων συμπτωμάτων, την ενημέρωση του κοινού και τη δημιουργία εθνικού μητρώου καταγραφής περιστατικών. Την παρουσίαση του άξονα έκανε ο Συντονιστής Διευθυντής της 7ης Πνευμονολογικής Κλινικής του ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία» και Ταμίας της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, Ελευθέριος Ζέρβας.
Πρόληψη και ενημέρωση: Ο κοινός παρονομαστής όλων των παρεμβάσεων
Η πρόληψη αποτελεί τον συνδετικό κρίκο όλων των παρεμβάσεων που περιλαμβάνονται στη Χάρτα. Από τους εμβολιασμούς και τη διακοπή του καπνίσματος έως την έγκαιρη διάγνωση και την προστασία του περιβάλλοντος, η ΕΠΕ επιδιώκει να ενισχύσει την ενημέρωση των πολιτών και να συμβάλει στη μείωση του φορτίου των χρόνιων αναπνευστικών νοσημάτων.
Στέλιος Λουκίδης: «Τα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα αποτελούν μείζον ζήτημα δημόσιας υγείας»
Παρουσιάζοντας την πρωτοβουλία, ο Πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας και Καθηγητής Πνευμονολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Στέλιος Λουκίδης, τόνισε ότι στόχος της Χάρτας είναι η ευαισθητοποίηση όλων των φορέων γύρω από τα κρίσιμα ζητήματα δημόσιας υγείας που σχετίζονται με το αναπνευστικό σύστημα. Όπως ανέφερε, τα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα, μαζί με τα καρδιαγγειακά νοσήματα, τον διαβήτη και τους καρκίνους, αποτελούν τις μη μεταδοτικές ασθένειες που ευθύνονται για το 90% των θανάτων και το 85% των ετών ζωής με αναπηρία στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο κάπνισμα, το οποίο χαρακτήρισε ως τον σημαντικότερο αποτρέψιμο παράγοντα κινδύνου για μια σειρά αναπνευστικών και άλλων σοβαρών παθήσεων, επισημαίνοντας ότι η βλάβη ξεκινά ήδη από το πρώτο τσιγάρο.
Στήριξη από τον ΕΟΔΥ
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΕΟΔΥ, Καθηγητής Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, υπογράμμισε ότι ο Οργανισμός στηρίζει κάθε πρωτοβουλία που προάγει την πρόληψη και τη δημόσια υγεία. Όπως ανέφερε, η συνεργασία με την Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία συνδέεται με τη φιλοσοφία του προγράμματος «Προλαμβάνω», το οποίο έχει ήδη συμβάλει στη διάσωση ζωών και φιλοδοξεί να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ των επιστημονικών εταιρειών και των φορέων υγείας.
Οι φορείς που συνυπέγραψαν τη Χάρτα
Η Χάρτα αποτελεί πρωτοβουλία του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας για την περίοδο 2023-2026, το οποίο απαρτίζεται από τους Πρόεδρο Στέλιο Λουκίδη, τον Γενικό Γραμματέα Πέτρο Μπακάκο, τον Αντιπρόεδρο Νικόλαο Τζανάκη, τον Ταμία Ελευθέριο Ζέρβα, την Ειδική Γραμματέα και Υπεύθυνη Εκπαίδευσης Νικολέττα Ροβίνα και τα μέλη Χαράλαμπο Μόσχο και Παρασκευή Κατσαούνου. Τελεί υπό την αιγίδα του ΕΟΔΥ, του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου, του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος, της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας και του Πανελλήνιου Συλλόγου για τα Πνευμονολογικά Νοσήματα «ΑΝΑΣΑ».
Τη Χάρτα συνυπέγραψαν ο Πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΕΟΔΥ, Καθηγητής Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, ο Πρόεδρος του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου Απόστολος Βαλτάς, ο Γενικός Διευθυντής του ΣΦΕΕ Μιχάλης Χειμώνας, η Πρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας Μέμη Τσεκούρα και ο Πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Ασθενών με Πνευμονολογικά Νοσήματα «ΑΝΑΣΑ» Δημήτρης Κοντοπίδης. Στο πλαίσιο των δράσεων «60 χρόνια ΕΠΕ – 5+1 Άξονες» παρουσιάστηκε και το σποτ ευαισθητοποίησης «TIMEOUT» για τη διακοπή της χρήσης καπνικών προϊόντων, με τη συμμετοχή παικτών της ΚΑΕ Άρης.
