Πολλές από εμάς ζούμε μια καθημερινή -και άνιση- μάχη με τη ζυγαριά, προσπαθώντας να φτάσουμε ή να διατηρήσουμε το ιδανικό μας βάρος. Μήπως όμως θα ήταν καλύτερο απλά να πετάξουμε τη ζυγαριά;
Την ιστορία αυτή τη διάβασα στο birdie, ένα αμερικανικό σάιτ που διαβάζω συχνά, και πιστεύω είναι η καλύτερη σύνδεση με όσα θα συζητήσουμε. «Πριν από λίγα χρόνια», λέει η αρθρογράφος,«όταν χάλασε η ζυγαριά που είχα στο μπάνιο μου από το λύκειο, την πέταξα και δεν κοίταξα ποτέ πίσω. Ήμουν 22 ετών και για πρώτη φορά ένιωθα άνετα με το σώμα μου. Για σχεδόν μια δεκαετία ήμουν εμμονική με τον αριθμό στη ζυγαριά. Είχα βασίσει όλη μου την αυτοεκτίμηση σε αυτόν. Τη στιγμή που έπαψα να εξαρτώμαι από τη ζυγαριά, πήρα την ελευθερία μου και προχώρησα.
Στα χρόνια που ακολούθησαν χωρίς ζυγαριά, έμαθα να φροντίζω καλύτερα το σώμα μου. Έπινα λιγότερο αλκοόλ, έτρωγα περισσότερα λαχανικά, κινούμουν περισσότερο μέσα στην ημέρα. Ένιωθα πιο υγιής και πιο δυναμική από ποτέ. Παρότι δεν γνώριζα το ακριβές μου βάρος, είχα στο μυαλό μου έναν περίπου αριθμό που θεωρούσα σωστό. Νομίζω πως πολλές από εμάς κρατάμε στο πίσω μέρος του μυαλού μας έναν «αριθμό στόχο». Το βάρος που συνδέουμε με την καλύτερη εκδοχή του σώματός μας. Με βάση το πώς ένιωθα, ήμουν σχεδόν σίγουρη ότι βρισκόμουν εκεί.
Δεν είχα καμία διάθεση να μάθω το πραγματικό μου βάρος. Ωστόσο, πριν από μερικούς μήνες, σε μια επίσκεψη στον γιατρό για ανανέωση συνταγής, ήρθα αντιμέτωπη με τη ζυγαριά. Περίμενα να δω τον γνώριμο «αριθμό στόχο». Όσο όμως η νοσηλεύτρια μετακινούσε τον δείκτη, άρχισα να πανικοβάλλομαι.
Να τος. Ο πραγματικός μου αριθμός. Πέντε λίβρες παραπάνω από το μέγιστο που είχα στο μυαλό μου και οκτώ λίβρες πάνω από τον στόχο μου. Έχει σημασία να αναφέρω ότι έχω ύψος 1,57, οπότε αυτές οι διαφορές μου φάνηκαν μεγάλες.Αντικειμενικά, ήξερα ότι το βάρος μου δεν όριζε τίποτα. Ένιωθα καλά. Έδειχνα καλά. Κι όμως, αυτός ο απρόσμενα υψηλός αριθμός δεν έφευγε από το μυαλό μου. Ήθελα να σταματήσω αυτό το άγχος πριν πάρει διαστάσεις. Και σκέφτηκα ότι σίγουρα δεν είμαι η μόνη. Έτσι, απευθύνθηκα σε έμπιστους ειδικούς υγείας για να μου βάλουν τα πράγματα στη σωστή τους διάσταση».
Πόσα κιλά ζυγίζει η αυτοεκτίμησή μας;
Πιστεύω πολλές από εμάς μπορούν να βρουν έναν λόγο να ταυτιστούν με την ιστορία της Αμερικανίδας συντάκτριας. Πολλές από εμάς ζυγιζόμαστε καθημερινά και ο αριθμός της ζυγαριάς μπορεί να βελτιώσει ή να χαλάσει τη διάθεσή μας, λες 2 κιλά πάνω ή κάτω επηρεάζουν την εικόνα, την αξία και την αυτοπεποίθησή μας. Κι όμως, συχνά συμβαίνει.
Και παρότι οι ειδικοί επιμένουν ότι το καθημερινό ζύγισμα δεν είναι καλός τρόπος έλεγχος του βάρους, υπογραμμίζουν ότι σε εμάς τις γυναίκες οι ορμόνες επηρεάζουν τον αριθμό στη ζυγαριά, όπως και το φαγητό που φάγαμε την προηγούμενη μέρα ή το ποτήρι το κρασί που ήπιαμε, εμείς επιμένουμε να οριζόμαστε από έναν αριθμό.
Κι επειδή με την επανάληψη θα έρθει, δεν μπορεί!, η μάθηση και η κατανόηση, ας δούμε τι λένε Αμερικανοί ειδικοί σχετικά με τις αυξομειώσεις του βάρους μας και γιατί μας εφησυχάζουν ότι δεν υπάρχει λόγος «πανικού» όταν η ζυγαριά δείξει μερικά κιλά παραπάνω.
Γιατί δεν έχει τόση σημασία ο αριθμός στη ζυγαριά
Δεν υπάρχει ένας ιδανικός αριθμός σωματικού βάρους, αλλά ένα εύρος
Σύμφωνα με τη διαιτολόγο Lauren O’ Connor, ο αριθμός στη ζυγαριά πρέπει να αντιμετωπίζεται με μεγάλη επιφύλαξη. Στην πραγματικότητα, το άγχος γύρω από αυτόν μπορεί να είναι πιο επιβλαβές για την υγεία μας από τον ίδιο τον αριθμό. Μπορεί να οδηγήσει σε περιοριστικές δίαιτες, εμμονική άσκηση και μείωση της αυτοεκτίμησης. Επιπλέον, η σχέση βάρους και σωματικής υγείας δεν είναι γραμμική. Όπως εξηγεί η διατροφολόγος Dana James, πολλές γυναίκες έχουν μια περίπλοκη σχέση με τη ζυγαριά, ακριβώς επειδή το θέμα είναι σύνθετο.
Όταν το βάρος αυξάνεται, αυτό σημαίνει ότι έχει αυξηθεί το συνολικό βάρος του σώματος. Δεν μας λέει όμως τι ευθύνεται για αυτό. Μπορεί να είναι νερό, μυϊκή μάζα, λίπος ή απλώς το γεγονός ότι δεν έχουμε πάει ακόμη στην τουαλέτα. Αξίζει να αναρωτηθούμε πότε ζυγιστήκαμε τελευταία φορά, τι ώρα της ημέρας, αν φορούσαμε τα ίδια ρούχα, αν άλλαξε κάτι στη διατροφή μας που να δικαιολογεί την αύξηση. Όλοι οι ειδικοί συμφωνούν ότι είναι εξαιρετικά απίθανο να έχουμε πάρει 2–3 κιλά καθαρού λίπους μέσα σε μία εβδομάδα. Αν όμως η αύξηση είναι δικαιολογημένη, χρειάζεται απλώς να το αποδεχτούμε και να προχωρήσουμε. Σε κάθε περίπτωση, υπάρχουν απλοί τρόποι να το διαχειριστούμε.
Πιθανοί λόγοι που η ζυγαριά δείχνει παραπάνω
Οι πιο συνηθισμένες αιτίες για μια μικρή, αιφνίδια αύξηση βάρους σχετίζονται με την κατακράτηση υγρών. Η κατανάλωση νερού, το φαγητό αργά το βράδυ, οι υδατάνθρακες που αποθηκεύονται μαζί με νερό, αλλά και ο εμμηνορροϊκός κύκλος μπορούν να επηρεάσουν τον αριθμό. Τίποτα από αυτά δεν σημαίνει αύξηση λίπους.
Μια πολύ συχνή αιτία είναι η ευαισθησία σε συγκεκριμένες τροφές. Όπως εξηγεί η φυσικοπαθητικός LaurieBrodsky, συχνά παραβλέπουμε τον ρόλο των τροφικών δυσανεξιών στην αύξηση βάρους. Πολλές φορές δεν γνωρίζουμε καν ότι έχουμε ευαισθησία σε κάποιο τρόφιμο και συνεχίζουμε να το καταναλώνουμε. Το ανοσοποιητικό αντιδρά, προκαλείται φλεγμονή και το σώμα κατακρατά υγρά.
Σε αυτό το πλαίσιο, είναι σημαντικό να παρατηρούμε πώς μας κάνουν να νιώθουμε οι διαφορετικές τροφές. Αν κάτι μας βαραίνει ή μας δημιουργεί δυσφορία, δεν υπάρχει λόγος να το κρατάμε στη διατροφή μας.
Όταν παρατηρούμε μια μικρή αύξηση βάρους, το πρώτο βήμα είναι να δούμε αν πρόκειται για νερό ή λίπος. Αν υποψιαζόμαστε το δεύτερο, αξίζει να θυμόμαστε ότι για να πάρουμε περίπου μισό κιλό λίπους απαιτούνται γύρω στις 3.500 επιπλέον θερμίδες. Αν η αύξηση έγινε μέσα σε λίγες ημέρες, είναι εξαιρετικά απίθανο να πρόκειται για λίπος. Αν όμως μιλάμε για βάθος χρόνου, τότε μπορεί να ισχύει.
Ακόμη κι έτσι, η λύση είναι απλή: λίγες ημέρες με καθαρή, αντιφλεγμονώδη διατροφή αρκούν. Ένα smoothie το πρωί, ωμά λαχανικά και πρωτεΐνη στα κύρια γεύματα, δύο μικρά σνακ και το βάρος συνήθως υποχωρεί γρήγορα. Αν υπάρχει υποψία τροφικής ευαισθησίας, μπορούμε να το συζητήσουμε με τον γιατρό μας ή με τον διαιτολόγο μας.
Σε τι να εστιάσουμε αντί για το βάρος
Το κόλπο με τη ζυγαριά το είχα υιοθετήσει κι εγώ για κάποια χρόνια και χρησιμοποιούσα τα ρούχα μου ως μέτρο σύγκρισης. Σε αυτό φαίνεται να συμφωνεί η διατροφολόγος, η οποία προτείνει να αξιολογούμε τη φυσική μας κατάσταση με πιο ουσιαστικούς τρόπους. Όπως λέει, έχει σημασία να παρατηρούμε πώς εφαρμόζουν τα ρούχα μας, ιδιαίτερα στη μέση. Αν τα περισσότερα είναι πιο στενά, τότε πιθανότατα έχει υπάρξει μια αύξηση και μπορούμε να δράσουμε ανάλογα. Αντί να εστιάζουμε στο βάρος ή στον δείκτη μάζας σώματος, που πολλοί ειδικοί θεωρούν ξεπερασμένο, μπορούμε να δούμε το ποσοστό σωματικού λίπους ή την καρδιοαναπνευστική μας κατάσταση. Λαχανιάζουμε πιο εύκολα στις σκάλες; Κουραζόμαστε γρηγορότερα στην άσκηση; Αυτά είναι πιο ουσιαστικά σημάδια.
Η χρήση τεχνολογίας, όπως έξυπνα ρολόγια και trackers δραστηριότητας, μπορεί να βοηθήσει να παραμένουμε συνδεδεμένες με το σώμα μας και όχι μόνο με το μυαλό μας. Και το πιο σημαντικό. Ψυχραιμία. Μια αύξηση 2 έως 4 κιλών δεν μας καθορίζει, δεν μας μειώνει και, στις περισσότερες περιπτώσεις, διορθώνεται εύκολα. Κι αν το επιδιώξουμε, ας είναι η υγεία μας ο βασικός λόγος και όχι η εμφάνιση.
