Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί σχεδόν ολοκληρωτικά, κι όμως παραμένει μια από τις μεγαλύτερες απειλές για τη γυναικεία υγεία. Για πρώτη φορά, μια νέα μεγάλη εθνική μελέτη (δημοσιευμένη στο περιοδικό Vaccine) ρίχνει φως στο τι πραγματικά συμβαίνει στην Ελλάδα με τον εμβολιασμό έναντι του ιού HPV. Τα νέα; Ενθαρρυντικά, αλλά με «αστερίσκους» που μας αφορούν όλες μας, ως μητέρες, αδελφές και γυναίκες που νοιάζονται για τη δημόσια υγεία.
Η μεγάλη εικόνα: Τα αγόρια μπαίνουν στη μάχη
Η πιο εντυπωσιακή είδηση που προκύπτει από τα ψηφιακά δεδομένα της ΗΔΙΚΑ για την περίοδο 2022-2024 είναι η «επανάσταση» στα αγόρια. Από τότε που ο εμβολιασμός εντάχθηκε επίσημα στο εθνικό πρόγραμμα και για το ανδρικό φύλο, τα ποσοστά κάλυψης εκτοξεύθηκαν από το 10,8% στο 31,4%. Αυτό είναι σπουδαίο, γιατί η συλλογική ανοσία είναι ο μόνος τρόπος να «σβήσουμε» τον ιό από τον χάρτη.
Στα κορίτσια, η άνοδος είναι σταθερή αλλά πιο αργή (από 34,7% σε 41,4%), γεγονός που μας υπενθυμίζει ότι δεν πρέπει να επαναπαυόμαστε.
Το «κενό» των 15 ετών: Γιατί η ολοκλήρωση έχει σημασία;
Το πιο ανησυχητικό εύρημα της μελέτης είναι ότι σχεδόν 1 στα 2 κορίτσια δεν έχει ολοκληρώσει το σχήμα των δύο δόσεων μέχρι τα 15 του χρόνια. Πολλές ξεκινάμε τον εμβολιασμό των παιδιών μας, αλλά κάπου στη διαδρομή η δεύτερη δόση «ξεχνιέται» ή αναβάλλεται.
Επιπλέον, οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την ηλικία: ενώ η σύσταση είναι ο εμβολιασμός να ξεκινά στις ηλικίες 9-11 ετών, τα περισσότερα παιδιά στην Ελλάδα εμβολιάζονται πολύ αργότερα. Η έγκαιρη θωράκιση είναι το «κλειδί» για τη μέγιστη προστασία πριν από την έκθεση στον ιό.
Μια Ελλάδα «δύο ταχυτήτων»
Η μελέτη αποκαλύπτει και κάτι που μας πληγώνει: την ανισότητα στην πρόσβαση.
· Η Κρήτη δείχνει τον δρόμο, καταγράφοντας τα υψηλότερα ποσοστά εμβολιασμού.
· Αντίθετα, στο Αιγαίο, οι γυναίκες και τα παιδιά στις νησιωτικές περιοχές φαίνεται να μένουν πίσω, πιθανότατα λόγω των δυσκολιών στην πρόσβαση σε ιατρική ενημέρωση και υποδομές.
Παράλληλα, τα παιδιά που έχουν γεννηθεί εκτός Ελλάδας εμφανίζουν πολύ χαμηλότερη κάλυψη. Είναι σαφές ότι η ενημέρωση πρέπει να φτάσει σε κάθε γωνιά της χώρας και σε κάθε σπίτι, χωρίς κοινωνικούς ή γεωγραφικούς αποκλεισμούς.
Τι μπορούμε να κάνουμε εμείς;
Η μελέτη αυτή δεν είναι απλώς αριθμοί σε ένα χαρτί. Είναι ένα κάλεσμα σε δράση για κάθε γυναίκα. Ο HPV δεν αφορά μόνο «τους άλλους». Είναι ένας ιός που μας αγγίζει όλες.
Ενημερωνόμαστε έγκαιρα: Ρωτάμε τον Παιδίατρο για τον εμβολιασμό ήδη από τα 9 έτη.
Ολοκληρώνουμε το σχήμα: Δεν μένουμε στην πρώτη δόση. Η δεύτερη είναι αυτή που «κλειδώνει» την προστασία.
Ενθαρρύνουμε και τα αγόρια: Ο HPV προκαλεί προβλήματα υγείας και στους άνδρες. Ο εμβολιασμός προστατεύει και τους ίδιους αλλά και τις μελλοντικές τους συντρόφους.
Η ψηφιακή εποχή στην υγεία μας δίνει πλέον τα δεδομένα. Η δική μας ευθύνη είναι να τα μετατρέψουμε σε πράξη φροντίδας για τα παιδιά μας. Ο στόχος του ΠΟΥ για το 2030 είναι το 90% των κοριτσιών να είναι πλήρως εμβολιασμένα. Ας γίνει αυτό το στοίχημα της δικής μας και της επόμενης γενιάς μαμάδων.
