Η υγεία του εντέρου είναι ένα από τα πιο trendy θέματα στην συζήτηση περί ιατρικής – και δικαίως, αφού υγιές έντερο σημαίνει (πιο) υγιής οργανισμός. Σήμερα, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα για τα ΙΦΝΕ, είναι ευκαιρία να μάθουμε περισσότερα γι’ αυτά τα νοσήματα που μπορεί να μας αφορούν όλους.
Τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου, γνωστά ως ΙΦΝΕ, αναφέρονται κυρίως στη νόσο Crohn και την ελκώδη κολίτιδα. Πρόκειται για χρόνιες παθήσεις που προκαλούν φλεγμονή στο πεπτικό σύστημα και συχνά επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα των ασθενών. Τα τελευταία χρόνια, όμως, η καλύτερη κατανόηση της νόσου και οι νέες θεραπείες έχουν αλλάξει ουσιαστικά τη διαχείρισή της. Με βάση πληροφορίες από την ΕΟΜΙΦΝΕ, την Ελληνική Εταιρεία Μελέτης Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Νόσων του Εντέρου, οι παρακάτω 10 ερωτήσεις και απαντήσεις θα μας βοηθήσουν να καταλάβουμε καλύτερα περί τίνος πρόκειται, τα συμπτώματα, την επίδρασή τους στην καθημερινότητα και τις θεραπευτικές επιλογές
Υγιές έντερο: Ερωτήσεις και απαντήσεις για τα ΙΦΝΕ
Τι είναι τα ΙΦΝΕ;
Τα ΙΦΝΕ περιλαμβάνουν τη νόσο Crohn και την ελκώδη κολίτιδα, οι οποίες χαρακτηρίζονται από φλεγμονή, βλάβες, εξοίδηση και αιμορραγία στο πεπτικό σύστημα. Η ελκώδης κολίτιδα προσβάλλει την εσωτερική επιφάνεια του παχέος εντέρου και του ορθού, ενώ η νόσος Crohn μπορεί να εμφανιστεί σε οποιοδήποτε σημείο του πεπτικού σωλήνα, από το στόμα μέχρι τον πρωκτό.
Ποια είναι τα πιο συχνά συμπτώματα;
Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι ο πόνος στην κοιλιά, οι διάρροιες, η καταβολή και η απώλεια βάρους. Πολλοί ασθενείς εμφανίζουν επίσης αιματηρές κενώσεις, χαμηλό πυρετό, αναιμία και έντονη κόπωση. Στα παιδιά, τα ΙΦΝΕ μπορεί να επηρεάσουν ακόμη και την ανάπτυξη ή την έναρξη της εφηβείας.
Σύμφωνα με ειδικούς από την MayoClinic στις ΗΠΑ, αρκετοί ασθενείς αναφέρουν επίσης απώλεια όρεξης, φούσκωμα και έντονη ανάγκη για συχνές επισκέψεις στην τουαλέτα.
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στη νόσο Crohn και την ελκώδη κολίτιδα;
Η βασική διαφορά βρίσκεται στο σημείο όπου εμφανίζεται η φλεγμονή. Η ελκώδης κολίτιδα περιορίζεται στο παχύ έντερο και αφορά κυρίως στην εσωτερική του επιφάνεια. Αντίθετα, η νόσος Crohn μπορεί να επηρεάσει ολόκληρο το πεπτικό σύστημα και συχνά επεκτείνεται σε βαθύτερα στρώματα του εντερικού τοιχώματος.
Γιατί εμφανίζονται τα ΙΦΝΕ;
Η ακριβής αιτία παραμένει άγνωστη. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι εμπλέκονται γενετικοί παράγοντες, το ανοσοποιητικό σύστημα, το μικροβίωμα του εντέρου αλλά και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Το κάπνισμα φαίνεται ότι αυξάνει ιδιαίτερα τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Crohn.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση γίνεται από γαστρεντερολόγο και συνήθως βασίζεται σε εξετάσεις αίματος, εξετάσεις κοπράνων, κολονοσκόπηση και απεικονιστικές εξετάσεις όπως μαγνητική ή αξονική τομογραφία. Η κολονοσκόπηση θεωρείται βασικό εργαλείο, καθώς επιτρέπει στους γιατρούς να εντοπίσουν τη φλεγμονή και να πάρουν βιοψίες.
Υπάρχει θεραπεία;
Η νόσος Crohn και η ελκώδης κολίτιδα είναι χρόνιες παθήσεις με περιόδους έξαρσης και ύφεσης. Παρότι δεν υπάρχει οριστική θεραπεία, τα συμπτώματα συνήθως αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά με τη σωστή θεραπευτική αγωγή. Στόχος είναι ο έλεγχος της φλεγμονής, η πρόληψη των εξάρσεων και η διατήρηση μιας όσο το δυνατόν καλύτερης ποιότητας ζωής.
Τι θεραπείες χρησιμοποιούνται σήμερα;
Οι θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνουν αντιφλεγμονώδη φάρμακα, κορτιζόνη, ανοσοκατασταλτικά και βιολογικούς παράγοντες. Τα τελευταία χρόνια, οι βιολογικές θεραπείες και οι νεότερες στοχευμένες αγωγές έχουν αλλάξει σημαντικά την πορεία πολλών ασθενών, μειώνοντας τις εξάρσεις και τις νοσηλείες.
Μπορεί να χρειαστεί χειρουργείο;
Ναι, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί χειρουργική αντιμετώπιση, κυρίως όταν υπάρχουν επιπλοκές ή όταν η φαρμακευτική αγωγή δεν αποδίδει. Στη νόσο Crohn το χειρουργείο δεν θεωρείται οριστική θεραπεία, καθώς η νόσος μπορεί να επανεμφανιστεί. Στην ελκώδη κολίτιδα, ωστόσο, η αφαίρεση του πάσχοντος τμήματος -ή ολόκληρου- του παχέος εντέρου μπορεί σε σοβαρές περιπτώσεις να δώσει οριστική λύση.
Επηρεάζουν τα ΙΦΝΕ την καθημερινότητα;
Οι εξάρσεις μπορεί να δυσκολεύουν σημαντικά την καθημερινότητα, την εργασία και τις κοινωνικές δραστηριότητες. Η χρόνια κόπωση, οι συχνές διάρροιες και ο κοιλιακός πόνος επηρεάζουν συχνά και την ψυχολογία των ασθενών. Για αυτόν τον λόγο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η σωστή ενημέρωση και η ψυχολογική υποστήριξη είναι εξίσου σημαντικές με τη φαρμακευτική αγωγή.
Μπορούν οι ασθενείς να ζήσουν φυσιολογικά;
Σήμερα, οι περισσότεροι ασθενείς με ΙΦΝΕ μπορούν να συνεχίσουν να ζουν μία σχεδόν φυσιολογική ζωή. Με σωστή παρακολούθηση, εξατομικευμένη θεραπεία και τακτική επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό, πολλοί άνθρωποι εργάζονται, ταξιδεύουν, αθλούνται και δημιουργούν οικογένεια χωρίς σημαντικούς περιορισμούς.
