Υπάρχουν ειδήσεις που δεν τις διαβάζεις απλώς· τις νιώθεις σαν έναν κόμπο στο στομάχι. Η τραγωδία στην Ηλιούπολη, με τις δύο 17χρονες μαθήτριες που αναζήτησαν τη λύτρωση στο κενό, είναι μια από αυτές. Ως γυναίκες, ως μητέρες, ως άνθρωποι, παγώσαμε μπροστά σε εκείνο το «αντίο» που γράφτηκε με το τρέμουλο μιας νεανικής απελπισίας: «Αυτός ο κόσμος δεν είναι για μένα».
Όμως, πίσω από τη φρίκη της είδησης, κρύβεται μια ευθύνη που μας αφορά όλες. Μια ευθύνη που μας καλεί να κοιτάξουμε τα παιδιά μας στα μάτια και να δούμε πέρα από τους βαθμούς, τις επιδόσεις και τη «φαινομενική» τους ηρεμία.
Η αόρατη πίεση της «τέλειας» ζωής
Ζούμε σε μια εποχή που απαιτεί από τους εφήβους μας να είναι «κάτι» για να αξίζουν. «Αν δεν μπω στο Πανεπιστήμιο, δεν είμαι τίποτα», «Αν δεν είμαι όμορφη όπως τα πρότυπα της οθόνης, δεν είμαι τίποτα». Όπως επισημαίνει η ψυχολόγος Μαρίνα Πάπας, έχουμε επιτρέψει στο «σύστημα» να κλέψει την ταυτότητα των παιδιών μας. Τα παιδιά μας δεν μας χρωστούν καμία επιτυχία για να τα αγαπάμε. Δεν χρωστούν να αποδείξουν τίποτα σε κανέναν. Η αξία τους δεν κλειδώνεται σε ένα μηχανογραφικό, ούτε εξαντλείται σε μια εξεταστική περίοδο.
Όταν η απελπισία δεν κάνει θόρυβο
Ο Παιδίατρος Κώστας Νταλούκας μας απευθύνει μια συγκλονιστική υπενθύμιση: Ένας έφηβος μπορεί να πονά βαθιά και να φαίνεται «κανονικός». Μπορεί να πηγαίνει στο φροντιστήριο, να χαμογελά στις φωτογραφίες, να απαντά στα μηνύματα, ενώ μέσα του το μέλλον μοιάζει με σκοτεινό αδιέξοδο.
Η απελπισία στην εφηβεία συχνά κρύβεται:
· Στην απόσυρση από αγαπημένες συνήθειες.
· Στην επίμονη κούραση.
· Σε φράσεις που συχνά προσπερνάμε ως «εφηβική υπερβολή», όπως το «δεν αντέχω άλλο» ή «δεν έχει νόημα».
Δεν είναι υπερβολή. Είναι κραυγή κινδύνου.
Το Χρέος μας: Να είμαστε «Εκεί»
Δεν χρειάζεται να είμαστε τέλειες μητέρες – δεν υπάρχουν άλλωστε. Χρειάζεται όμως να είμαστε παρούσες. Να ακούμε χωρίς να βιαζόμαστε να δώσουμε λύσεις ή να «διορθώσουμε» τα συναισθήματά τους. Φράσεις όπως «όλοι περάσαμε δύσκολα» ή «μην κάνεις έτσι, θα σου περάσει», όσο κι αν λέγονται με αγάπη, μικραίνουν τον πόνο τους και τα κλείνουν στον εαυτό τους.
Πρέπει να τολμήσουμε να ρωτήσουμε ευθέως: «Πώς είσαι πραγματικά;». Η ερώτηση δεν βάζει ιδέες στο μυαλό ενός παιδιού. Η σιωπή είναι εκείνη που το αφήνει μόνο του με τις πιο σκοτεινές του σκέψεις.
Μια Υπόσχεση για το Αύριο
Ας κρατήσουμε την ουσία από αυτή την ανείπωτη θλίψη: Καμία εξέταση, καμία αποτυχία και καμία απόρριψη δεν αξίζει όσο η ανάσα τους. Οφείλουμε να τους θυμίζουμε, ξανά και ξανά, ότι ο κόσμος αυτός είναι γι’ αυτά. Με τα λάθη τους, με τις αδυναμίες τους, με το δικό τους, μοναδικό φως.
Ας τους ανοίξουμε πόρτες και προοπτικές, όχι για να γίνουν «κάτι» στα μάτια των άλλων, αλλά για να βρουν τη δική τους ευτυχία. Γιατί το μόνο που μας χρωστούν τα παιδιά μας, είναι να είναι εδώ.
Αν εσείς ή κάποιος δικός σας άνθρωπος χρειάζεται στήριξη, μην διστάσετε. Η 24ωρη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία – 1018 είναι εκεί για να ακούσει.
