Όταν σκεφτόμαστε την πρόληψη του καρκίνου, το μυαλό μας πάει κατευθείαν στη διατροφή, το κάπνισμα ή το γυμναστήριο. Σπάνια αναρωτιόμαστε αν το status της σχέσης μας παίζει ρόλο. Κι όμως, μια τεράστια έρευνα από τις ΗΠΑ, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Cancer Research Communication, φέρνει στο φως δεδομένα που μας κάνουν να δούμε την «οικογενειακή κατάσταση» με άλλο μάτι.
Τι εξέτασαν οι επιστήμονες;
Η Καθηγήτρια Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου και ο Καθηγητής Θάνος Δημόπουλος από το ΕΚΠΑ, μας εξηγούν ότι η μελέτη αυτή δεν είναι μια απλή δημοσκόπηση. Αναλύθηκαν δεδομένα από 12 αμερικανικές πολιτείες για την περίοδο 2015–2022, καλύπτοντας πάνω από 4,2 εκατομμύρια περιστατικά καρκίνου.
Οι ερευνητές σύγκριναν δύο ομάδες:
- Όσους δεν παντρεύτηκαν ποτέ.
- Όσους είχαν παντρευτεί τουλάχιστον μία φορά (ακόμη και αν αργότερα χώρισαν ή χήρεψαν).
Τα νούμερα που προκαλούν αίσθηση
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι άνθρωποι που έμειναν ανύπαντροι σε όλη τους τη ζωή εμφάνιζαν υψηλότερα ποσοστά καρκίνου σχεδόν σε όλες τις κατηγορίες της νόσου. Συγκεκριμένα:
· Στους άνδρες, η συχνότητα ήταν 68% υψηλότερη.
· Στις γυναίκες, η διαφορά ήταν ακόμα μεγαλύτερη, φτάνοντας το 85%.
Αυτό το χάσμα γινόταν ακόμα πιο έντονο όσο αυξανόταν η ηλικία, κάτι που δείχνει ότι οι συνέπειες του τρόπου ζωής και της κοινωνικής απομόνωσης λειτουργούν συσσωρευτικά με το πέρασμα των χρόνων.
Γιατί συμβαίνει αυτό; Δεν είναι μαγεία, είναι lifestyle
Οι ερευνητές ξεκαθαρίζουν: ο γάμος δεν είναι ένα «μαγικό φίλτρο» προστασίας. Είναι, όμως, ένας ισχυρός δείκτης για το πώς ζούμε. Ένας άνθρωπος σε μια σταθερή σχέση έχει συχνά:
· Καλύτερο δίκτυο στήριξης: Έναν σύντροφο που θα τον πιέσει να κάνει εκείνο το τσεκ-απ που αναβάλλει.
· Λιγότερες ριψοκίνδυνες συνήθειες: Πιο σταθερό πρόγραμμα ύπνου, διατροφής και λιγότερες καταχρήσεις.
· Οικονομική ασφάλεια: Καλύτερη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και ποιοτικότερη διαβίωση.
Κοινωνικές ανισότητες και το «αποτύπωμα» της μοναξιάς
Η μελέτη έδειξε επίσης ότι η υγεία μας επηρεάζεται από το κοινωνικό περιβάλλον. Για παράδειγμα, οι μαύροι άνδρες που δεν είχαν παντρευτεί ποτέ είχαν τα υψηλότερα ποσοστά καρκίνου, γεγονός που συνδέει την οικογενειακή κατάσταση με βαθύτερα ζητήματα, όπως η φτώχεια και οι κοινωνικοί αποκλεισμοί.
Από την άλλη, καταρρίπτεται ο μύθος ότι ο γάμος ωφελεί μόνο τους άνδρες. Τα δεδομένα δείχνουν ότι η έλλειψη μιας σταθερής συντροφικής ζωής επηρεάζει εξίσου —αν όχι περισσότερο— και τις γυναίκες, τόσο μέσω της ψυχολογικής επιβάρυνσης όσο και μέσω αναπαραγωγικών παραγόντων.
Ο καθρέφτης της κοινωνίας μας
Πριν βγάλετε βιαστικά συμπεράσματα, θυμηθείτε: ένα χαρτί γάμου δεν εγγυάται την ευτυχία. Υπάρχουν ανύπαντροι με υπέροχες, υποστηρικτικές σχέσεις και παντρεμένοι που ζουν μέσα στην τοξικότητα.
Το πραγματικό μήνυμα της μελέτης είναι ότι η μοναξιά, η οικονομική ανασφάλεια και η έλλειψη φροντίδας αφήνουν σημάδια στο σώμα μας. Η υγεία μας είναι ένας συνδυασμός της βιολογίας μας και των ανθρώπων που έχουμε δίπλα μας.
