Τα social media κατακλύζονται από βίντεο και αναρτήσεις σχετικά με τα υποτιθέμενα οφέλη της κατανάλωσης ζεστού (ή χλιαρού) νερού. Κάποιοι υποστηρίζουν πως βοηθάει την πέψη, ενώ άλλοι το συνδέουν με την απώλεια βάρους. Ωστόσο, σύμφωνα με ειδικούς, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη από όσα παρουσιάζονται σε ένα σύντομο βίντεο στο Instagram.
Η ιδέα της κατανάλωσης ζεστού νερού προέρχεται κυρίως από την κινεζική ιατρική και τον πολιτισμό της Κίνας. «Αν και είμαι γιατρός της δυτικής ιατρικής, εκτιμώ και σέβομαι τη σημασία του ζεστού νερού σε άλλους πολιτισμούς. Από εκεί ξεκινά αυτή η τάση», εξηγεί η Dr. Vanessa Buie, βαριατρική χειρουργός στο UChicago Medicine. Στην παραδοσιακή κινεζική και αγιουρβεδική ιατρική, η σχέση μεταξύ ζεστασιάς, πέψης και ενίσχυσης της ενέργειας (chi) έχει πολιτισμικές ρίζες που αξίζει να αναγνωρίζουμε.
Η κατανάλωση ζεστού νερού σχετίζεται επίσης με το τσάι, που αποτελεί βασικό στοιχείο πολλών πολιτισμών, όπως αναφέρει η Dr. Elizabeth Kazarian, γιατρός οικογενειακής ιατρικής. «Είναι ιδιαίτερα χαλαρωτικό, κάτι που έχει μεγάλη σημασία», επισημαίνει. Ηρεμεί το σώμα και το πνεύμα, κάτι που είναι ωφέλιμο για όλους μας.
Ενυδάτωση και λειτουργία του πεπτικού συστήματος
Αν το ζεστό νερό είναι μέρος της κουλτούρας ή της καθημερινότητάς σας, δεν υπάρχει λόγος να αλλάξετε συνήθειες. Όμως όσοι πίνουν ζεστό νερό αποκλειστικά για συγκεκριμένα οφέλη στην υγεία, ίσως απογοητευτούν. «Η κατανάλωση νερού σε οποιαδήποτε θερμοκρασία είναι ωφέλιμη», τονίζει η Buie. Το σημαντικότερο είναι να παραμένετε ενυδατωμένοι, είτε προτιμάτε ζεστό, χλιαρό, σε θερμοκρασία δωματίου ή κρύο νερό.
Η επαρκής ενυδάτωση βοηθά στη σωστή λειτουργία των οργάνων, των αρθρώσεων, των κυττάρων αλλά και στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος. Τα ζεστά υγρά κάθε είδους μπορούν να διευκολύνουν τη λειτουργία του γαστρεντερικού συστήματος και να βοηθήσουν στην αφόδευση.
«Κάθε είδος ζεστού υγρού μπορεί να επηρεάσει τους σφιγκτήρες του γαστρεντερικού σωλήνα», εξηγεί ο Dr. Isaiah Schuster, αναπληρωτής διευθυντής γαστρεντερολογίας στο St. Francis Hospital & Heart Center της Νέας Υόρκης. Αυτοί οι σφιγκτήρες ελέγχουν τη ροή από το στόμα μέχρι το έντερο. Τα ζεστά υγρά –είτε πρόκειται για νερό είτε για καφέ– χαλαρώνουν τους σφιγκτήρες και διευκολύνουν τη διέλευση των τροφών στον οισοφάγο.
Έρευνες δείχνουν πως τα ζεστά υγρά επηρεάζουν την κινητικότητα του οισοφάγου, ενώ σε ασθενείς με σχετικές παθήσεις συχνά συνιστώνται θερμά ροφήματα. Ωστόσο, δεν είναι σαφές πόσο σημαντική είναι αυτή η επίδραση στην καθημερινότητα.
Η κατανάλωση ζεστών υγρών μπορεί επίσης να ενεργοποιήσει το γαστροκολικό αντανακλαστικό και να διευκολύνει την αφόδευση ή να βελτιώσει τη δυσκοιλιότητα. Σύμφωνα με τη Buie, οποιοδήποτε πρωινό ρόφημα –καφές ή νερό– που διαστέλλει το στομάχι ενεργοποιεί αυτό το αντανακλαστικό και ενισχύει την κινητικότητα του εντέρου.
Ζεστό νερό, πέψη και απώλεια βάρους: τι ισχύει;
Όμως το ζεστό νερό δεν φαίνεται να βοηθά ειδικά στην πέψη. Όπως σημειώνει η Buie, μελέτες έχουν εξετάσει κατά πόσο η θερμοκρασία του νερού επηρεάζει την πέψη – είτε πρόκειται για κρύο είτε για ζεστό νερό. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τόσο τα κρύα όσο και τα ζεστά ροφήματα καθυστερούν την κένωση του στομάχου σε σχέση με τα ροφήματα σε θερμοκρασία σώματος (37°C). Οι ακραίες θερμοκρασίες μπορούν προσωρινά να διαταράξουν τη γαστρική κινητικότητα και τη διαδικασία της πέψης.
Η πέψη καθορίζεται κυρίως από ορμονικούς παράγοντες αλλά και από επίπεδα στρες ή ύπνου – πολύ περισσότερο από ό,τι από ένα φλιτζάνι χλιαρό νερό.
Παράλληλα, δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να δείχνουν ότι το ζεστό νερό συμβάλλει στην απώλεια βάρους. «Δεν υπάρχει καμία έρευνα που να μου επιτρέπει να πω σε έναν ασθενή ότι η κατανάλωση ζεστού νερού βοηθά στην απώλεια βάρους ή στη βελτίωση της πέψης», αναφέρει η Kazarian. Η αντικατάσταση των θερμιδικών ροφημάτων με σκέτο νερό μπορεί όντως να βοηθήσει στη διαχείριση του βάρους – ανεξαρτήτως της θερμοκρασίας του.
Μπορείτε να συνεχίσετε αν σας κάνει καλό
Το ζεστό νερό δεν αποτελεί πανάκεια ούτε απαραίτητη συνήθεια για όλους. Τα πραγματικά μετρήσιμα οφέλη παραμένουν ασαφή – κάποιοι ίσως νιώσουν καλύτερα λόγω placebo.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, αν απολαμβάνετε το ζεστό νερό και δεν προκαλεί προβλήματα στην υγεία σας, μπορείτε να συνεχίσετε τη συνήθεια χωρίς ανησυχία – αρκεί πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας όταν χρειάζεται.
Μην περιμένετε όμως σημαντικές αλλαγές στην υγεία σας: «Δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα που να αποδεικνύουν ότι το ζεστό νερό αποτοξινώνει, βελτιώνει μοναδικά την πέψη, αυξάνει τον μεταβολισμό ή προκαλεί απώλεια βάρους», σημειώνει η Buie. Παρ’ όλα αυτά, αν ένα φλιτζάνι ζεστό νερό αποτελεί μέρος των πρωινών σας τελετουργιών ή σας βοηθά στη διάθεση και την καθημερινότητά σας, αυτό είναι αρκετό ως προσωπικό όφελος.
