Μπορεί ο πνευμονιόκοκκος να μας οδηγήσει στο νοσοκομείο; Ποια είναι τα συμπτώματα και πώς μπορεί να προληφθεί;
Ο πνευμονιόκοκκος (Streptococcus pneumoniae) είναι ένα ευρέως διαδεδομένο βακτήριο θετικό κατά Gram που αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά παθογόνα για τον άνθρωπο, όπως εξηγούν οι ειδικοί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Συχνά αποικίζει τη μύτη και τον φάρυγγα χωρίς να προκαλεί συμπτώματα, αλλά υπό κατάλληλες συνθήκες μπορεί να προκαλέσει ήπιες ή πολύ σοβαρές λοιμώξεις.
Πνευμονιόκοκκος: Συμπτώματα, μετάδοση, πρόληψη
Τι είναι και πώς προκαλεί νόσο
Ο πνευμονιόκοκκος είναι ένας μικροοργανισμός με πολυσακχαριδική κάψα, κεντρικό παράγοντα ιογενούς δράσης. Περισσότεροι από 90 ορότυποι έχουν αναγνωριστεί παγκοσμίως, με λίγους να ευθύνονται για τις περισσότερες σοβαρές λοιμώξεις. Η «πνευμονιοκοκκική νόσος» περιλαμβάνει όλες τις λοιμώξεις που προκαλεί αυτό το βακτήριο, από ήπιες (π.χ. ωτίτιδα, ιγμορίτιδα) μέχρι λοιμώξεις που καταλήγουν σε πνευμονία, σηψαιμία ή μηνιγγίτιδα.
Πώς μεταδίδεται και ποιοι είναι «φορείς»
Το βακτήριο μεταδίδεται κυρίως με σταγονίδια αναπνευστικών εκκρίσεων όταν κάποιος βήχει, φτερνίζεται ή μιλάει, αλλά και μέσω στενής επαφής. Πολλοί άνθρωποι, ιδίως παιδιά, φέρουν το βακτήριο στον ρινοφάρυγγα χωρίς συμπτώματα («φορείς») και έτσι συμβάλλουν στη διασπορά του. Οι λοιμώξεις είναι πιο συχνές σε κλειστούς χώρους και χειμερινούς μήνες, όταν οι άνθρωποι συγχρωτίζονται περισσότερο.
Συμπτώματα και πιθανές επιπλοκές
Σε πολλές περιπτώσεις, προκαλεί ήπιες λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού. Όταν το βακτήριο κατεβαίνει στους πνεύμονες προκαλεί πνευμονία με συμπτώματα υψηλό πυρετό, ρίγη, έντονο βήχα και δύσπνοια. Όταν εισβάλει στο αίμα ή στο κεντρικό νευρικό σύστημα μπορεί να προκαλέσει βακτηριαιμία, σηψαιμία ή βακτηριακή μηνιγγίτιδα, καταστάσεις που απαιτούν άμεση ιατρική παρέμβαση.
Ομάδες υψηλού κινδύνου
Κάθε ηλικία μπορεί να προσβληθεί, αλλά η σοβαρή νόσηση είναι πιο συχνή σε βρέφη, παιδιά κάτω των 2 ετών και άτομα άνω των 65, καθώς και σε ανθρώπους με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα ή χρόνια νοσήματα (π.χ. καρδιακά, πνευμονικά νοσήματα, διαβήτη). Σε αυτές τις ομάδες, μια αρχικά ήπια λοίμωξη μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα σε επικίνδυνη κατάσταση και να απαιτήσει νοσηλεία ή εντατική φροντίδα.
Θεραπεία και πρόληψη
Η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη αντιβιοτική αγωγή παίζουν καθοριστικό ρόλο στην έκβαση των λοιμώξεων. Η θεραπεία περιλαμβάνει αντιβιοτικά, αλλά η αύξηση της μικροβιακής αντοχής σε ορισμένα στελέχη καθιστά την πρόληψη πιο σημαντική. Ο εμβολιασμός είναι το αποτελεσματικότερο μέσο πρόληψης. Υπάρχουν πολυδύναμα συζευγμένα και πολυσακχαριδικά εμβόλια που προστατεύουν από τους πιο επικίνδυνους ορότυπους. Τα εμβόλια συνιστώνται σε βρέφη, παιδιά, ηλικιωμένους και άτομα με υποκείμενα νοσήματα.
Συνοψίζοντας, ο πνευμονιόκοκκος παραμένει ένα παγκόσμιο πρόβλημα υγείας λόγω της δυνατότητας να προκαλεί από ήπια έως απειλητικά για τη ζωή νοσήματα. Η κατανόηση των μηχανισμών μετάδοσης, η αναγνώριση των συμπτωμάτων, η έγκαιρη ιατρική παρέμβαση και κυρίως η πρόληψη μέσω εμβολιασμού αποτελούν τα βασικά εργαλεία αντιμετώπισης.
