Πιθανότατα κι εσείς, όταν έρχεται η ώρα του φαγητού, αναζητάτε τις γνώριμες γεύσεις – τα αγαπημένα σας πιάτα. Οι περισσότεροι έχουμε κάποιες «σταθερές» όταν κάνουμε ψώνια, διαλέγουμε εστιατόριο ή κοιτάμε έναν κατάλογο. Αν διαπιστώνετε ότι τρώτε τα ίδια φαγητά ξανά και ξανά, δεν είστε μόνοι. Το φορτωμένο πρόγραμμα και η ασφάλεια του οικείου ενισχύουν αυτή τη συνήθεια. Όμως αν θέλετε να εμπλουτίσετε τις γαστρονομικές σας εμπειρίες – και να ανακαλύψετε νέα χαρά στο τραπέζι – μπορείτε να το πετύχετε. Η διεύρυνση του γούστου είναι δεξιότητα που ο καθένας μπορεί να μάθει και να απολαύσει.
Το να γίνετε πιο περιπετειώδεις στο φαγητό δεν σημαίνει απλώς να δοκιμάζετε κάτι πρωτότυπο ή να επισκέπτεστε ένα διαφορετικό εστιατόριο. Είναι μια νέα σχέση με το φαγητό. Μπορεί να αρχίσετε να παρατηρείτε ενδιαφέρουσες άγνωστες γεύσεις ή να εκτιμάτε τις ιστορίες πίσω από κάθε υλικό ή πιάτο. Τρώγοντας ποικιλία, προσφέρετε στον οργανισμό σας περισσότερα μικροθρεπτικά συστατικά, γνωρίζετε νέες τεχνικές μαγειρικής, ανακαλύπτετε την κουλτούρα άλλων λαών και δημιουργείτε ευκαιρίες για ζεστές συζητήσεις γύρω από το τραπέζι. Αρκεί μια μικρή αλλαγή για μεγάλο κέρδος. Εφαρμόζοντας έστω 1-2 από τα βήματα αυτού του οδηγού, θα εμπλουτίσετε τις εμπειρίες σας – είτε σας αρέσει το μαγείρεμα στο σπίτι είτε προτιμάτε το φαγητό έξω.
Δεν είναι ποτέ αργά για νέες αγαπημένες γεύσεις
Οι διατροφικές μας προτιμήσεις διαμορφώνονται από πολλούς παράγοντες: ανατροφή, φύλο, εθνικότητα, τα φαγητά που γνωρίζουμε από μικροί. Οι άνθρωποι τείνουν να συνηθίζουν όσα δοκιμάζουν συχνά. Όλοι έχουμε προτιμήσεις – όμως πάντα υπάρχει χώρος για κάτι καινούργιο. Ο καθένας μπορεί να αναπτύξει ενδιαφέρον για νέες κουζίνες ή υλικά και να υιοθετήσει νέα αγαπημένα πιάτα. Μέσα από τη δική μου πορεία στη γαστρονομία, είτε ως αρθρογράφος είτε δουλεύοντας σε διεθνή πρότζεκτ, διαπίστωσα πως όσο πιο πολύ εκτίθεσαι σε νέες γεύσεις, τόσο πιο δεκτικός γίνεται ο ουρανίσκος σου.
Φάτε συνειδητά: Κλειδί στην εξερεύνηση
Για να γίνετε πιο περιπετειώδεις στο φαγητό, υπάρχουν πράγματα που μπορείτε να κάνετε ώστε κάθε εμπειρία — όποιο κι αν είναι το φαγητό — να γίνει πιο πλούσια. Βασικό είναι η συνειδητή κατανάλωση: επιβραδύνετε και δώστε πλήρη προσοχή σε αυτό που τρώτε.
Ο καθένας φέρνει στο τραπέζι τις δικές του μνήμες — αυτές επηρεάζουν έντονα την αντίληψη μιας νέας γεύσης. Αν έχετε θετικές αναμνήσεις από κάποιο αγαπημένο πρόσωπο όταν σερβιριζόταν μια συγκεκριμένη πίτα, πιθανότατα θα απολαμβάνετε αυτή τη γεύση ακόμα περισσότερο τώρα. Όταν δοκιμάζετε κάτι άγνωστο ή λιγότερο ελκυστικό, φανταστείτε ότι σας το προσφέρει κάποιος αγαπημένος — έτσι θα δεχτείτε πιο εύκολα τη νέα εμπειρία με ευχαρίστηση.
Ένας άλλος τρόπος είναι απλώς να δοκιμάσετε μια μπουκιά και να εστιάσετε: είναι ικανοποιητική; Σας αφήνει αδιάφορους; Απλώς σημειώστε την εντύπωσή σας και συνεχίστε με άλλη μία μπουκιά. Συχνά χρειάζονται πολλές δοκιμές μέχρι τα παιδιά (και οι ενήλικες) να συνηθίσουν μια νέα γεύση — δώστε χρόνο στους γευστικούς κάλυκες!
Δώστε πλήρη προσοχή στην επιλογή, την παρασκευή και το σερβίρισμα του φαγητού — όχι μόνο στη στιγμή της κατανάλωσης. Μια μικρή τεχνική: πάρτε τρεις αργές ανάσες πριν την πρώτη μπουκιά. Τρώτε αργά, απολαμβάνοντας κάθε μπουκιά· μασήστε καλά κι εκτιμήστε όλα τα αισθητηριακά στοιχεία του πιάτου.
Αναρωτηθείτε: Ποια είναι ακριβώς η υφή; Ποια η επίγευση; Μπορείτε να την περιγράψετε; Μοιάζει με άλλες αγαπημένες σας; Αν θέλετε, σημειώστε σκέψεις για άρωμα, γεύση και υφή (και ήχο — όπως το τσιτσίρισμα στη σχάρα ή το τραγανό πατατάκι). Επαναλάβετε μετά από λίγες δοκιμές· παρατηρήστε αν αλλάζει η εμπειρία μετά την τρίτη ή τη δέκατη φορά.
Η παρατήρηση των λεπτομερειών μπορεί να κάνει πιο ενδιαφέρουσα ακόμα κι εκείνη τη γεύση που δεν σας αρέσει — γιατί άραγε; Ήταν η υφή; Το άρωμα; Η έκπληξη; Για όσα νέα τρόφιμα τελικά σας κερδίσουν, η ανταμοιβή θα είναι ακόμη μεγαλύτερη όταν αφήσετε όλες τις λεπτομέρειες να «βυθιστούν» στην εμπειρία σας.
Ξεκινήστε από όσα ήδη αγαπάτε
Όταν ψάχνετε νέες γεύσεις, βοηθά πολύ να ξεκινήσετε από αυτά που ήδη απολαμβάνετε. Έτσι μπορείτε σταδιακά να δοκιμάσετε παρόμοια τρόφιμα ή συνδυασμούς.
Για παράδειγμα: αν λατρεύετε τη λεμονάδα λόγω της ξινής της δροσιάς, ίσως σας αρέσουν επίσης πίτες με ραβέντι ή κεράσι — επιδόρπια με όμοιο προφίλ γεύσης.
Αν προτιμάτε τον καφέ ή το τσάι με γάλα για την απαλή αίσθηση στο στόμα (χωρίς πικράδα), πιθανόν θα απολαύσετε επίσης βουτυράτες σάλτσες ή μπισκότα shortbread.
Αν βρίσκετε ικανοποίηση στη «umami» νοστιμιά του κρέατος (που διεγείρει τον ουρανίσκο), δοκιμάστε διάφορα είδη μανιταριών ψητά ή σε σάλτσες για αντίστοιχη πληρότητα στη γεύση.
Σας αρέσει η σάλτσα ντομάτας στα ζυμαρικά; Ψητές πιπεριές Φλωρίνης ή καρότα προσφέρουν παρόμοια γλυκύτητα — ειδικά αν αναμειχθούν με λίγο ξύδι σε σαλάτα για οξύτητα σαν της ντομάτας.
Σκεφτείτε ποιες είναι οι αγαπημένες σας γεύσεις· ίσως βοηθήσει αν τις γράψετε κάπου ώστε να αποτελούν οδηγό όταν ψάχνετε νέα υλικά ή πιάτα.
Επιλέξτε μια νέα κουζίνα προς εξερεύνηση
Έχετε ακούσει καλά λόγια ή νιώθετε περιέργεια για κάποια ξένη κουζίνα αλλά δεν έτυχε ποτέ να τη δοκιμάσετε; Αυτή η προσέγγιση όχι μόνο θα σας φέρει κοντά σε λιγότερο γνωστούς πολιτισμούς αλλά αποτελεί έναν από τους πιο γρήγορους τρόπους διεύρυνσης των οριζόντων σας στο φαγητό.
Ταϊλάνδη, Μαρόκο, Περού; Αναζητήστε κλασικά πιάτα αυτών των χωρών και επιλέξτε κάτι που θα θέλατε να δοκιμάσετε. Αν μαγειρεύετε σπίτι, αποκτάτε ευκαιρία για νέες τεχνικές μαγειρικής· αν όχι, βρείτε ένα εστιατόριο με τέτοια κουζίνα στην περιοχή σας κι εξερευνήστε τον κατάλογο!
Επισκεφθείτε βιβλιοθήκη και ξεφυλλίστε βιβλία μαγειρικής με ιδιαίτερα πιάτα – μπορεί οι συνταγές τελικά να αποδειχθούν πιο απλές απ’ όσο νομίζατε! Για παράδειγμα, αν δεν γνωρίζετε καλά την ταϊλανδέζικη κουζίνα αλλά ενθουσιάζεστε με αυτά που βλέπετε στο εστιατόριο, μπορείτε μετά στο σπίτι σας να δοκιμάσετε υλικά όπως coconut milk μαζί με noodles ρυζιού, curry πάστα κτλ.
Το φαγητό αντικατοπτρίζει πάντα την πολιτιστική ταυτότητα κάθε λαού: επηρεάζεται από τα τοπικά υλικά, το κλίμα, την ιστορία αλλά και τη θρησκεία. Για παράδειγμα, η χρήση των μπαχαρικών στην Ινδία αντικατοπτρίζει αρχαίες πρακτικές όπου η τροφή λειτουργεί ως φάρμακο· ενώ η περουβιανή κουζίνα συνδυάζει επιρροές ιθαγενών λαών, Ισπανών κατακτητών αλλά και Αφρικανών/Ασιατών μεταναστών μαζί με τον πλούτο της ζούγκλας του Αμαζονίου.
Διαβάστε για την ιστορία ενός δημοφιλούς πιάτου, αγοράστε βιβλίο μαγειρικής ενός συγκεκριμένου πολιτισμού ή δείτε σχετικό άρθρο για βαθύτερη κατανόηση των συνηθειών πίσω από κάθε κουζίνα.
Πειραματιστείτε με νέα υλικά και παραλλαγές
Όταν κάνετε ψώνια μην περιορίζεστε στα γνωστά ράφια – πλησιάστε προϊόντα που συνήθως αγνοείτε! Δοκιμάζοντας νέα υλικά προσθέτετε περιπέτεια στην καθημερινότητα: είτε τροποποιώντας αγαπημένες συνταγές είτε επιχειρώντας κάτι εντελώς διαφορετικό.
Ιδέες:
Bάλτε κολοκύθα ή ραβέντι στις τηγανίτες.
Xρησιμοποιήστε γλυκοπατάτα αντί για κολοκύθα σε πίτες/κέικ.
Mαγειρέψτε tofu μαριναρισμένο ή jackfruit αντί κρέας.
Kάνετε couscous/quinoa/cassava αντί ρυζιού/πατάτας.
Aν βγείτε έξω για φαγητό, επιλέξτε ένα πιάτο που περιέχει υλικό ασυνήθιστο για εσάς!
Eφοδιαστείτε επίσης με βότανα/μπαχαρικά διαφορετικών κουζινών – έτσι μπορείτε εύκολα να δοκιμάσετε νέες συνταγές χωρίς επεξεργασμένες σάλτσες (πχ κάρδαμο/κουρκουμά/κύμινο/σινάπι/γαρίφαλο/κανέλα). Για κορεάτικες γεύσεις: flakes πιπεριάς τσίλι/ganjang/πάστα σόγιας/πάστα τσίλι/ σουσάμι & λάδι σουσαμιού.
Aν θέλετε ακόμα μεγαλύτερη πρόκληση:
Kαλλιεργήστε δικά σας μυρωδικά (θυμάρι/φασκόμηλο/βασιλικό/δεντρολίβανο) σε γλάστρες!
Mε τον καιρό μπορεί μια λαχανόκηπος (ξεκίνησα κι εγώ έτσι – πρώτος μου «πειρασμός» ήταν το kohlrabi!).
Eξερευνήστε διαφορετικές εκδοχές νέων τροφών
Aν δεν τρώγατε ποτέ ελιές και αποφασίσετε τώρα ότι θέλετε να δοκιμάσετε: γιατί όχι περισσότερες ποικιλίες;
Tο ίδιο ισχύει και για άλλα τρόφιμα: λαχανικά σωτέ/τηγανητά/στον ατμό έχουν διαφορετική υφή και μπορεί έτσι ένα απωθητικό αρχικά συστατικό (όπως okra/slimy χόρτα) τελικά σε άλλη μορφή (τηγανητά-λεμονάτα-στιβαρά) να γίνει αποδεκτό. Kαι φυσικά κάθε πιάτο έχει πολλές παραλλαγές ανάλογα τον μάγειρα – όπως όλες οι πίτσες δεν μοιάζουν μεταξύ τους. Δοκιμάστε διάφορες εκδοχές ώστε να ανακαλύψετε τι πραγματικά ταιριάζει στον ουρανίσκο σας.
Bρείτε ανθρώπους που αγαπούν τη μαγειρική
Aν υπάρχει κοντά σας αγορά παραγωγών ζητήστε συμβουλές απ’ τους παραγωγούς· αν επισκεφθείτε μικρό εστιατόριο ρωτήστε τον μάγειρα γιατί επιλέγει συγκεκριμένα υλικά – έχουν κάποια ιδανική εικόνα στο μυαλό τους;
Zητήστε ιδέες από φίλους λάτρεις της περιπέτειας στη μαγειρική· μάθετέ τους αγαπημένους συνδυασμούς & τις ιστορίες πίσω από κάθε συνταγή.
Tέτοιες συζητήσεις αποκαλύπτουν όχι μόνο τεχνικές αλλά & ζεστά στιγμιότυπα ζωής του συνομιλητή – έτσι κάθε φορά που θα ξαναδοκιμάσετε κάποιο υλικό θα θυμηθείτε όχι μόνο τη συνταγή αλλά και τους ανθρώπους πίσω της.
Kάνετε την περιπέτεια… παρέα!
Bρείτε φίλους και οργανώστε «club» εξερεύνησης νέων κουζινών – κάθε φορά διαφορετικό εστιατόριο/κουζίνα και καταγράψετε μαζί εντυπώσεις. Tο σημαντικότερο βήμα: Δώστε στις νέες τροφές μια ευκαιρία.
