Πριν δέκα χρόνια, καλοκαίρι πάλι, μπροστά μου, μια γυναίκα απάγγελνε το ποίημα του Μανόλη Αναγνωστάκη «Θεσσαλονίκη, Μέρες του 1969 μ.Χ.». Καθισμένη στον καναπέ της, φορούσε μαύρα γυαλιά και κόκκινο κραγιόν. Τα καλά της. Ήταν 87 χρόνων και είχε τέλεια μαλλιά. Έμενε στην οδό Καψάλη. Κάπνιζε.
Νομίζω ότι αυτή ήταν η Μελίνα Μερκούρη. Γεννημένη για να διανύσει τη γη, με ένα κόκκινο φόρεμα, στο ύψος ενός κόσμου που συμμετέχει στην ιστορία και στον ήχο της σύγκρουσης.
Είναι πάντα συναρπαστικό να συνομιλείς με ανθρώπους που αγαπούν πραγματικά αυτό που κάνουν και καθοδηγούνται από τον άνθρωπο σε κάθε τους πράξη. Η Μαρία Γκατζόφλια με εντυπωσίασε αφηγούμενη την πορεία της – από τις σπουδές της μέχρι την πολύπλευρη επαγγελματική της δραστηριότητα στη δικηγορία και τη βιοηθική – και τον πλούτο των ενδιαφερόντων και δραστηριοτήτων της εκτός επαγγελματικού πλαισίου. Μέσα από την εμπειρία της, αναδεικνύεται η σημασία της γνώσης, της ηθικής και της αφοσίωσης στον άνθρωπο, στοιχεία που καθιστούν κάθε συζήτηση μαζί της πραγματικά ενδιαφέρουσα.
Μιλώντας με τον υπέροχο Πειραιώτη σεφ Λευτέρη Λαζάρου, ένιωσα πως ο χαρταετός μου, με αφετηρία την ορεινή Αρκαδία, βρίσκει πάντα τον άνεμό του όπου υπάρχει ανοιχτωσιά. Κάτω από έναν καθαρό ουρανό που προστατεύει μνήμες, παραδόσεις και εκείνη τη ζεστή αισιοδοξία, που μας κρατά όρθιους. Σαν να κρατάς το σκοινί και μαζί του να κρατάς όσα σε έφτιαξαν. Στο στρωμένο τραπέζι, ο χρόνος αλλάζει ρυθμό. Δεν βιάζεται. Συμμαχεί με τον πιο αλματώδη εαυτό μας — εκείνον που ξέρει να χαίρεται με τα απλά, με μια καλή κουβέντα, με μια μοιρασμένη γεύση, με τη σιωπηλή βεβαιότητα ότι η ουσία βρίσκεται στην παρέα.
Και μετά, πάλι οι φωτογραφίες. Κάτι πέρα από τις γήινες απορίες μου. Κάτι που περιέχει η ίδια η ζωή, για να θυμίζει ξανά και ξανά ότι δεν μπορεί, υπάρχει και αυτή η πλευρά: η πλευρά του ελάχιστου χρέους, η πλευρά που μας λέει πως το μεγαλειώδες και το άυλο μπορεί να υπάρξει μπροστά μας. Ίσως κι από εμάς. Ένα μεσημέρι με ήλιο ή χωρίς, αλλά πάντα με σώματα πανύψηλα, το ένα δίπλα στο άλλο.
Ίσως οι πόρτες να κλείνουν. Αλλά ό,τι χτίστηκε μέσα τους δεν τελειώνει τόσο εύκολα. Δεκατέσσερα χρόνια κοινότητας δεν εξαφανίζονται έτσι.
«Το ραδιόφωνο κάνει προσβάσιμο σ’ όλο τον κόσμο ένα βιεννέζικο βαλς ή μια συνταγή μαγειρικής». Μπέρτολτ Μπρεχτ
Αλλά το κείμενο αυτό ξεκίνησα να το γράφω με αφορμή την ημέρα των γενεθλίων της, 3 Φεβρουαρίου 1952. Πάλι νέα θα ήταν, αν υπήρχε στο εδώ και το τώρα. Πάλι θα έγραφε. Πάλι θα ετοίμαζε απρόβλεπτα γιουρούσια, «καρφί» στην ησυχία του φόβου.
Στο βουνό μου, που εμφανίζεται σε ένα δρομάκι στο Μετς με κουδούνια, βελάσματα και πρώιμες παπαρούνες. Ανεβαίνω στην κορφή. Τα παπούτσια μου γεμίζουν χιόνι. Το μεσημέρι, περπατάω στην Αρχιμήδους σαν ορεσίβια: με παγωμένα χέρια και τεντωμένο μέτωπο.
Η ομορφιά της ήταν η καλοσύνη της. Το ταλέντο της αποσαφήνισε την εφηβεία της, όταν δεκαεφτάχρονο κορίτσι δημοσίευσε το ποίημα «Μοναξιά», μετά από παρότρυνση του νονού της, Νίκου Καζαντζάκη.
[mc4wp_form id="278"]
