Η επαναλαμβανόμενη έκθεση στον ήλιο κάνει το δέρμα πιο λεπτό και εμφανώς πιο γερασμένο, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται ρυτίδες και καφέ κηλίδες. Αν και η απόλαυση του ήλιου είναι ευχάριστη, είναι σημαντικό να γίνεται με μέτρο.
Για να προστατέψετε το δέρμα σας, αποφύγετε τις ώρες με τη μεγαλύτερη ένταση της ακτινοβολίας (12:00-16:00) και προτιμήστε σύντομες αλλά τακτικές εκθέσεις στον ήλιο.
Ακόμα και μια έκθεση μόλις 15 λεπτών μπορεί να προκαλέσει έγκαυμα, ειδικά αν δεν έχετε απλώσει σωστά το αντηλιακό. Τα εγκαύματα μπορεί να είναι πρώτου βαθμού (ερυθρότητα) ή δευτέρου βαθμού (με φουσκάλες). Για αποφυγή των εγκαυμάτων, χρησιμοποιείτε αντηλιακό κατάλληλο για τον τύπο σας και ανανεώστε το κάθε δύο ώρες – πιο συχνά αν κολυμπάτε. Μην ξεχνάτε να ενυδατώνεστε καλά, καθώς η αφυδάτωση αυξάνει τον κίνδυνο εγκαύματος.
Η διατροφή παίζει επίσης ρόλο στην υγεία του δέρματος: τροφές όπως το μοσχαρίσιο συκώτι, τα αυγά και τα έντονα χρωματισμένα λαχανικά (π.χ. καρότα, μάνγκο) προσφέρουν προστασία, όπως επισημαίνει η Δρ. Αλεξάνδρα Dalu.
Θερμοπληξία και φωτοευαισθησία
Έντονη έκθεση στον ήλιο, ιδίως όταν ο οργανισμός δεν είναι προετοιμασμένος, μπορεί να προκαλέσει θερμοπληξία – μια επικίνδυνη κατάσταση για βρέφη, ηλικιωμένους αλλά και αθλητές. Συμπτώματα είναι πονοκέφαλος, πυρετός, εμετοί ή διάρροιες και σε σοβαρές περιπτώσεις απώλεια συνείδησης.
Ορισμένα φάρμακα μπορούν να προκαλέσουν φωτοευαισθησία μετά από έκθεση στον ήλιο. Αντιβιοτικά για ουρολοιμώξεις, ακμή ή ροδόχρου ακμή, αντιφλεγμονώδη τζελ για μυϊκούς πόνους και ορισμένα αιθέρια έλαια (όπως εσπεριδοειδών) εμπίπτουν σε αυτήν την κατηγορία. Ελέγχετε πάντα τις οδηγίες των φαρμάκων σας.
Μετά από αισθητικές θεραπείες (π.χ. peeling) ή δερματολογικές επεμβάσεις με λέιζερ, μην εκτίθεστε αμέσως στον ήλιο και ακολουθήστε πιστά τις οδηγίες του γιατρού σας.
Κίνδυνοι για τα μάτια
Η υπεριώδης ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στα μάτια χωρίς προστασία. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το 20% των περιπτώσεων καταρράκτη οφείλονται στην ηλιακή έκθεση.
Σπανιότερα εμφανίζονται οφθαλμίες – εγκαύματα των ματιών που μπορεί να συμβούν στο βουνό ή στη θάλασσα λόγω ισχυρής αντανάκλασης. Η κερατίτιδα (φλεγμονή του κερατοειδούς) αποτελεί επίσης κίνδυνο. Να φοράτε πάντα κατάλληλα γυαλιά ηλίου που καλύπτουν επαρκώς τα μάτια σας.
Άλλες επιπτώσεις της ηλιακής έκθεσης
Οι έφηβοι συχνά παρατηρούν βελτίωση στην ακμή τους μετά τον ήλιο, όμως συχνά ακολουθεί ένα “φαινόμενο rebound” λίγες εβδομάδες μετά – το θετικό αποτέλεσμα διαρκεί λίγο.
Το μέλασμα (“μάσκα εγκυμοσύνης”) αφορά κυρίως εγκύους γυναίκες αλλά μπορεί να εμφανιστεί και σε άνδρες, με καφέ κηλίδες σε πρόσωπο, λαιμό ή ντεκολτέ. Μπορεί να προκληθεί επίσης από ορμονικές θεραπείες ή ερεθιστικά προϊόντα στο πρόσωπο.
Η λούκιτ (lucite) είναι μορφή αλλεργίας που εκδηλώνεται με κόκκινες πλάκες και εξανθήματα στο πρόσωπο, λαιμό, ντεκολτέ και χέρια – συνήθως σε νεαρές γυναίκες με ανοιχτόχρωμο δέρμα στην αρχή του καλοκαιριού και μπορεί να διαρκέσει αρκετές εβδομάδες. Συμπληρώματα β-καροτένιου βοηθούν στην πρόληψη.
Σε σκουρόχρωμες επιδερμίδες παρατηρούνται συχνότερα μεταφλεγμονώδεις υπερμελαγχρώσεις μετά από έκθεση στον ήλιο.
Καρκίνος του δέρματος και φροντίδα μαλλιών
Η συχνή και παρατεταμένη έκθεση χωρίς αντηλιακή προστασία αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του δέρματος. Διακρίνονται οι επιθηλιακοί καρκίνοι που εμφανίζονται ακόμη και σε άτομα από 35 έως 40 ετών καθώς και τα πιο επικίνδυνα μελανώματα. Τα εγκαύματα στην παιδική ηλικία αποτελούν σημαντικό παράγοντα κινδύνου.
Τα παιδιά κάτω των 15 ετών πρέπει να προστατεύονται σχολαστικά – ενδεικτικά με μακριά μανίκια – ενώ άτομα με φωτότυπο κάτω του 3 (ανοιχτόχρωμο δέρμα) πρέπει να ελέγχουν τακτικά τους σπίλους τους σε δερματολόγο.
Ο ήλιος μπορεί επίσης να αποδυναμώσει τα μαλλιά μας κάνοντάς τα ξηρά, αφυδατωμένα και εύθραυστα – ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με ρύπανση, θαλασσινό νερό, χλώριο πισίνας ή βαφή/ανταύγειες. Η ενυδάτωση με κατάλληλες μάσκες είναι απαραίτητη, ενώ αλλαγές στο pH του τριχωτού μπορούν να ευνοήσουν την πιτυρίδα ή την τριχόπτωση. Επιλέξτε σαμπουάν ρύθμισης σμήγματος ή κατά της τριχόπτωσης για πρόληψη φθινοπωρινής τριχόπτωσης.
Ασφαλής απόλαυση του ήλιου
Δεν χρειάζεται να αποφεύγετε τελείως τον ήλιο – απλώς προτιμήστε σύντομες αλλά συχνές εκθέσεις αντί για σπάνιες και πολύωρες. Γυαλιά ηλίου, καπέλο και αντηλιακό είναι απαραίτητα για όλες τις ηλικίες.
Το χειμώνα αφήστε την επιδερμίδα σας να ξεκουραστεί. Τέλος, καταναλώστε επαρκείς ποσότητες αντιοξειδωτικών μέσω της διατροφής σας και πίνετε αρκετό νερό για την καλύτερη προστασία της επιδερμίδας σας.
