Όσο περίεργο κι αν ακούγεται, τα μαλλιά μας επικοινωνούν πολλά: μπορούν να αποκαλύψουν προβλήματα υγείας ή να δείξουν αν δεν τρεφόμαστε σωστά. Ωστόσο, και τα ίδια τα μαλλιά χρειάζονται από εμάς να γνωρίζουμε μερικά βασικά πράγματα, όπως πιο υγιεινούς τρόπους στεγνώματος και να ξεχωρίζουμε τους μύθους που κυκλοφορούν (π.χ. ότι περισσότερος αφρός σημαίνει καλύτερο σαμπουάν, ότι αν κόβουμε συχνά τα μαλλιά μεγαλώνουν πιο γρήγορα ή ότι μια τεράστια αλλαγή χρώματος μπορεί να γίνει σε λίγες ώρες).
Υπάρχει όμως ένα πολύ συχνό λάθος που κάνουμε οι περισσότεροι και προκαλεί προβλήματα: χρησιμοποιούμε το σαμπουάν και το conditioner στα «λάθος» σημεία. Όπως εξηγούν ειδικοί κομμωτές, τριχολόγοι και δερματολόγοι, το μυστικό κρύβεται στα αρχικά των λέξεων: «S» από το «shampoo» για το «scalp» (τριχωτό), και «C» από το «conditioner» για το «cuticle» (τρίχα). Γιατί αυτό έχει σημασία –και τι συμβαίνει όταν το αγνοούμε– διαβάστε παρακάτω.
Σαμπουάν: Πού πρέπει (και πού όχι) να εφαρμόζεται
Ίσως φαίνεται αυτονόητο, αλλά αξίζει να τονιστεί: το σαμπουάν προορίζεται για τον καθαρισμό του τριχωτού της κεφαλής, εκεί όπου αναπτύσσονται οι τρίχες. Όπως εξηγεί ο William Gaunitz, πιστοποιημένος τριχολόγος και ιδρυτής της Advanced Trichology, «τα περισσότερα σαμπουάν έχουν σχεδιαστεί ώστε να καθαρίζουν το τριχωτό, απομακρύνοντας σμήγμα και κατάλοιπα γύρω από τους θύλακες της τρίχας, ενώ βοηθούν στη διατήρηση ενός υγιούς μικροβιώματος στο τριχωτό».
Η εφαρμογή σαμπουάν στις άκρες των μαλλιών είναι λάθος – ειδικά αν τα μαλλιά σας είναι μακριά, ξηρά, λεπτά ή με τάση για φριζάρισμα. Ο Gaunitz επισημαίνει ότι έτσι διατηρείται ένα πιο υγιές λιπιδικό στρώμα στις άκρες, κάτι που προσφέρει περισσότερη λάμψη και ευκολία στο χτένισμα. Επιπλέον, όπως σημειώνει η Nikki Corzine, κομμώτρια και ιδιοκτήτρια του Canyon Salon στην Καλιφόρνια, οι άκρες είναι το πιο ξηρό και παλιό μέρος της τρίχας — αν τις τρίβετε με σαμπουάν, αυξάνετε τον κίνδυνο σπασίματος. Μην ξεχνάτε ότι κατά το ξέβγαλμα το σαμπουάν περνά έτσι κι αλλιώς στις άκρες.
Conditioner: Πού πρέπει (και πού όχι) να εφαρμόζεται
Το conditioner έχει διαφορετικό ρόλο και γι’ αυτό εφαρμόζεται σε άλλο σημείο: στο περίβλημα της τρίχας (cuticle) — δηλαδή όχι στο τριχωτό. Η Dr. Dawn Queen, δερματολόγος στη Νέα Υόρκη, εξηγεί ότι το conditioner «είναι σχεδιασμένο ώστε να καλύπτει και να προστατεύει την ίνα της τρίχας», λειαίνοντας το περίβλημα ώστε τα μαλλιά να δείχνουν πιο απαλά και λαμπερά.
Ο Gaunitz παρομοιάζει το περίβλημα της τρίχας με λέπια ψαριού: μετά το λούσιμο, λόγω του pH ή της ξηραντικής δράσης του σαμπουάν, αυτά «σηκώνονται», ενώ το conditioner τα ενυδατώνει και τα βοηθά να επανέλθουν στη θέση τους δημιουργώντας μια λεία εξωτερική επιφάνεια.
Η εφαρμογή conditioner στο τριχωτό μπορεί να δημιουργήσει ανεπιθύμητη λιπαρότητα ή φράξιμο των θυλάκων. Η Corzine σημειώνει πως «το τριχωτό παράγει φυσικά έλαια που ενυδατώνουν τις ρίζες — προσθέτοντας conditioner εκεί απλώς βαραίνετε τα μαλλιά σας». Επιπλέον, σύμφωνα με τη Dr. Queen, κάτι τέτοιο μπορεί να ευνοήσει την υπερανάπτυξη του ζυμομύκητα Malassezia, που προκαλεί πιτυρίδα και ερεθισμό. Επίσης μπορεί να εμφανιστούν ακμή ή θυλακίτιδα σε ευαίσθητα άτομα.
Η πιτυρίδα μπορεί έμμεσα να οδηγήσει σε τριχόπτωση — προκαλείται από τη Malassezia που δημιουργεί φλεγμονή και αποδυναμώνει τους θύλακες. Το ξύσιμο επιδεινώνει την κατάσταση. Συνοψίζοντας: βάζετε conditioner μόνο από τη μέση των μαλλιών έως τις άκρες.
Σύνδεση μεταξύ λάθος χρήσης προϊόντων & τριχόπτωσης
Η αραίωση και η τριχόπτωση απασχολούν πολλούς. Αρχικά όμως πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι πρόκειται για διαφορετικές καταστάσεις — καμία δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα χάσετε όλα σας τα μαλλιά.
Όπως τονίζει η Corzine, «τρίχες που μένουν στη μπανιέρα δεν σημαίνουν απαραίτητα φαλάκρα». Η αραίωση αφορά την σταδιακή λέπτυνση των τριχών ενώ οι θύλακες παραμένουν ζωντανοί· η τριχόπτωση αναφέρεται στην απώλεια από τη ρίζα (προσωρινή όπως στην τελογενή εκφύλιση ή χρόνια όπως στην ανδρογενετική αλωπεκία). Η Dr. Queen συνοψίζει: «Η αραίωση σχετίζεται με μείωση της διαμέτρου ή σπάσιμο της τρίχας – η τριχόπτωση αφορά απώλεια από τη ρίζα».
Μπορεί η λάθος χρήση σαμπουάν/conditioner να συμβάλει σε αραίωση ή απώλεια; Η απάντηση είναι ναι — αλλά έμμεσα. Η Dr. Queen αναφέρει πως «η λανθασμένη χρήση μπορεί να οδηγήσει σε συσσώρευση ή φλεγμονή στο τριχωτό, που επιδεινώνει την πτώση σε ευάλωτα άτομα». Επίσης, η υπερβολική χρήση σαμπουάν αφαιρεί τα φυσικά έλαια προκαλώντας ξηρότητα και σπάσιμο.
Αξίζει βέβαια να σημειωθεί ότι αυτά απαιτούν χρόνια κακής χρήσης για να προκαλέσουν σοβαρές συνέπειες — όπως λέει ο Gaunitz, συνήθως οι εσωτερικοί παράγοντες (π.χ. δερματίτιδα, στρες, ορμονικές μεταβολές) παίζουν μεγαλύτερο ρόλο από τους εξωτερικούς.
Τέλος, ακόμα κι αν δεν υπάρχει πραγματική απώλεια ή αραίωση, η εμφάνιση των μαλλιών μπορεί να αλλοιωθεί αν βάζετε conditioner στο τριχωτό — κάτι που προσδίδει όψη μειωμένου όγκου σύμφωνα με τη Dr. Queen.
Για όσους θέλουν μια εύκολη συμβουλή: όπως λέει πάντα η Corzine στους πελάτες της, «σαμπουάν μόνο στο τριχωτό – conditioner μόνο στις άκρες».
