Βρίσκομαι σε μια περίοδο στασιμότητας. Από εκείνες τις φάσεις που το μόνο που θες είναι να τυλιχτείς με κουβέρτες σαν μπουρίτο, να σου λένε όμορφα λόγια και να σε ταΐζουν τυρί. Η πρωινή μου ρουτίνα έχει καταρρεύσει, το ημερολόγιό μου είναι άδειο και, για κάποιο λόγο, τα ψώνια και ο προγραμματισμός γευμάτων φαίνονται πιο δύσκολα από ποτέ. Παρόλο που έχω μερικά ευχάριστα πράγματα να περιμένω, νιώθω στάσιμη. Δεν είναι η χειρότερη περίοδος, αλλά σίγουρα δεν ευημερώ. Και είναι δύσκολο να βρω διέξοδο.
Όλοι όσοι έχουν βρεθεί σε τέτοια φάση με καταλαβαίνουν — το να ξεφύγεις από τη στασιμότητα είναι δύσκολο. Μερικές φορές μοιάζει πιο εύκολο να παραμείνεις κολλημένος παρά να προσπαθήσεις να ξεκολλήσεις. Στην πραγματικότητα, όμως, το να ελέγχεις την ψυχική σου υγεία είναι ένα από τα σημαντικότερα πράγματα που μπορείς να κάνεις σε αυτές τις στιγμές. Είτε το λες στασιμότητα είτε κόπωση ή ακόμα και κατάθλιψη, όποια λέξη κι αν χρησιμοποιείς και όπου κι αν βρίσκεσαι, δεν είσαι μόνος.
Δεν είναι ποτέ τόσο απλό όσο “ξεκόλλα” και όλα θα φτιάξουν, όσο κι αν το λένε οι άλλοι. Αυτές οι στιγμές απαιτούν θετική και υποστηρικτική εσωτερική φωνή, ένα ήπιο καταφύγιο μέσα σου και τη διάθεση να προσπαθήσεις ξανά και ξανά. Αυτό είναι ένα από τα όμορφα στοιχεία της ζωής: οι καλές στιγμές δεν κρατούν για πάντα — αλλά ούτε και οι δύσκολες.
Έτσι ελέγχω την ψυχική μου υγεία αυτή την περίοδο, πέρα από τις συζητήσεις με φίλους, οικογένεια και θεραπευτές. Σκέψου αυτό το κείμενο σαν ένα νοητό χέρι που απλώνεται προς εσένα — ας προσπαθήσουμε μαζί να ξεκολλήσουμε.
Αναγνωρίστε τη στασιμότητά σας
Θα ήθελα να παρακολουθώ πάντα την ψυχική μου κατάσταση, αλλά συχνά λειτουργώ στον αυτόματο πιλότο και παραλείπω τους τακτικούς ελέγχους. Έτσι προσπαθώ να αναγνωρίζω τα σημάδια όταν χρειάζεται πραγματικά να πατήσω παύση και να αξιολογήσω πού βρίσκομαι.
Ελέγχω τον εαυτό μου όταν παρατηρώ ότι είμαι πιο θυμωμένη, αγχωμένη ή ευερέθιστη απ’ ό,τι συνήθως ή όταν συνειδητοποιώ ότι οι προηγούμενες εβδομάδες (ή ακόμα και χρόνια) πέρασαν σαν θολή εικόνα. Μπορεί να είναι κάτι τόσο απλό όσο το ότι τρώω περισσότερο ή λιγότερο από το συνηθισμένο ή καταναλώνω πιο επεξεργασμένες τροφές.
Το μεγαλύτερο σημάδι ότι χρειάζομαι έλεγχο ψυχικής υγείας είναι όταν απομακρύνομαι από την εικόνα του εαυτού μου και νιώθω σαν θεατής της ίδιας μου της ζωής. Το βλέπω επίσης στο bullet journal μου — όταν οι συνήθειες αυτοφροντίδας, τα βήματα που περπατώ ή ο ύπνος μειώνονται, ξέρω ότι πρέπει να κάνω έναν έλεγχο.
Ίσως δεν παρακολουθείς αυτά τα πράγματα όπως εγώ, αλλά σκέψου τι άλλοι δείκτες ή αλλαγές στην καθημερινότητα μπορεί να αντανακλούν κάτι αντίστοιχο στη δική σου ζωή.
Μοιραστείτε αυτό που νιώθετε
Αφού αποδεχτείς τη στασιμότητα, ήρθε η ώρα να τη μοιραστείς — έστω και μόνο με τον εαυτό σου. Ξεκίνα με ένα ημερολόγιο ή με μικρές συζητήσεις με τον εαυτό σου κατά τη διάρκεια των καθημερινών δραστηριοτήτων.
Ρώτησε τον εαυτό σου: Μου αρέσει το διαμέρισμά μου; Η γκαρνταρόμπα μου; Η δουλειά μου; Οι σχέσεις μου; Ο εαυτός μου; Εξέτασε τα συναισθηματικά, σωματικά και πνευματικά σημεία που σε δυσκολεύουν και κατέγραψέ τα ή πες τα δυνατά.
Οτιδήποτε σε βοηθάει να εκφράσεις και να αναγνωρίσεις τα συναισθήματά σου έχει αξία. Επίσης, επικοινώνησε με τους φίλους σου· γι’ αυτό υπάρχουν — γι’ αυτό σε αγαπούν. Είναι δύσκολο να είσαι ειλικρινής ακόμη και με τους πιο κοντινούς ανθρώπους σου, αλλά αξίζει τον κόπο. Αυτή η ευαλωτότητα είναι ένα από τα δυσκολότερα κομμάτια της διαδικασίας, αλλά η γενναιότητα ανταμείβεται.
Καθαρίστε το μυαλό σας
Και τώρα; Έχεις αξιολογήσει τον εαυτό σου· έχεις επιβεβαιώσει τη στασιμότητα. Ποιο είναι το επόμενο βήμα;
Μπορεί να ακούγεται κλισέ, αλλά για μένα αποδείχθηκε απαραίτητο: αφιερώνω χρόνο μόνη μου. Πηγαίνω μια βόλτα στην παραλία ή στο σούπερ μάρκετ και αφήνω το μυαλό μου να καθαρίσει.
Εξασκώ την παρουσία όπου κι αν βρίσκομαι· δίνω στον εγκέφαλό μου λίγα λεπτά για να απολαύσει απλά μια φέτα φρέσκο ψωμί ή την αίσθηση ενός ώριμου λεμονιού στο χέρι. Εφαρμογές διαλογισμού μπορούν επίσης να προσφέρουν χώρο ηρεμίας χωρίς πολύ χρόνο ή κόστος, ενώ αρωματικά κεριά βοηθούν στην επαναφορά στο παρόν.
Το σημαντικό εδώ δεν είναι να πιέσω τον εαυτό μου για λύση· συχνά εξαντλούμαι ψάχνοντας λύσεις σε προβλήματα που απλώς χρειάζονται χρόνο και χώρο στο μυαλό μου. Δεν βλέπω αυτές τις στιγμές ως “ώρα για διόρθωση”, αλλά ως υπενθύμιση του “είμαι ο εαυτός μου”. Να επιστρέψω στην ουδέτερη κατάστασή μου.
Αντικειμενική αποτίμηση της κατάστασης
Όταν βρω μια σχετική ισορροπία (ή όσο πλησιέστερα μπορώ), καταγράφω τα δεδομένα της κατάστασής μου στο ημερολόγιο ή στις σημειώσεις του κινητού ή μιλώντας με έναν φίλο. Η αντικειμενικότητα βοηθά περισσότερο από την κριτική γλώσσα τύπου “πάρα πολύ” ή “πολύ λίγο”.
Για παράδειγμα, αντί να γράψω ότι πίνω υπερβολικά καφέ, σημειώνω πόσα φλιτζάνια καφέ πίνω τη μέρα. Είτε είναι δύο είτε δώδεκα, εδώ πρόκειται για καταγραφή χωρίς τύψεις.
Είναι σημαντικό να έχεις μια πρακτική αυτοφροντίδας για αυτό το στάδιο, αφού κάποιες αλήθειες μπορεί να είναι δύσκολο να τις παραδεχτείς. Να είσαι ειλικρινής αλλά τρυφερός με τον εαυτό σου — και πάνω απ’ όλα εμπιστέψου τον.
Τι χρειάζεστε περισσότερο;
Στη συνέχεια σκέψου τι χρειάζεσαι περισσότερο στη ζωή σου. Κάθε φορά που ξεκινώ με κάτι όπως “πρέπει να πίνω λιγότερο καφέ”, απογοητεύομαι εύκολα.
Γι’ αυτό προτιμώ πρώτα τις προσθετικές αλλαγές: περισσότερος ήλιος, περισσότερο νερό, περισσότερος ύπνος — οι τρεις βασικοί πυλώνες για μένα. Με αυτή τη λογική η αυτοφροντίδα φαίνεται άφθονη κι εφικτή αντί για τιμωρητική απέναντι στις ελλείψεις μου.
Όταν σκέφτομαι τι μπορώ να προσθέσω αντί για τι πρέπει ν’ αφαιρέσω, ξέρω πως έχω περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας. Επίσης εξετάζω εκεί που νιώθω μεγαλύτερη ανασφάλεια: αν νιώθω αποτυχία, κάνω περισσότερα πράγματα στα οποία είμαι καλή· αν αισθάνομαι άχαρη εμφανισιακά, φορώ ρούχα και μακιγιάζ που με κάνουν να νιώθω όμορφα.
Βρες μικρά πράγματα που μπορείς να κάνεις τώρα, ώστε οι μεγάλες αλλαγές (όπως μετακόμιση ή νέα δουλειά) να έρθουν ευκολότερα αργότερα. Μικρές νίκες — όπως ένα ποτήρι νερό ή λίγα βατόμουρα — ενισχύουν την αυτοπεποίθηση για μεγαλύτερες αλλαγές.
Τι χρειάζεστε λιγότερο;
Ύστερα περνώ στο πιο δύσκολο μέρος: τι χρειάζεται λιγότερο στη ζωή μου; Αυτό απαιτεί ειλικρίνεια (γι’ αυτό ξεκινώ πάντα από τα θετικά!).
Για ν’ ανακαλύψω ποιες συνήθειες θα μπορούσα ν’ αφήσω πίσω εξετάζω τις καθημερινές ρουτίνες μου κι εντοπίζω πού νιώθω δυσφορία μέσα στη μέρα — ποιοι είναι οι “πόντοι πόνου”; Τι προκαλώ εγώ στον εαυτό μου;
Οι ανάγκες αλλάζουν κάθε εποχή· αυτή την περίοδο θέλω λιγότερη αρνητική αυτοκριτική, λιγότερο αλκοόλ και λιγότερα social media στη ζωή μου.
Εστιάζοντας όμως πάντα στην αντικατάσταση αντί για αφαίρεση, προσπαθώ κάθε φορά που αφαιρώ κάτι δυσλειτουργικό να προσθέτω κάτι υποστηρικτικό στη θέση του. Απόφυγε την αυστηρή κριτική γλώσσα· δείξε στον εαυτό σου συμπόνια όπως θα έκανες σε ένα αγαπημένο πρόσωπο σε δύσκολη στιγμή.
Kάντε τον έλεγχο ψυχικής υγείας συνήθεια
Τέλος έρχεται η πρόκληση του επαναλαμβανόμενου ελέγχου μέρα με τη μέρα, εβδομάδα με εβδομάδα. Προσπαθώ μέσω ημερολογίου κάθε μέρα ν’ αναρωτιέμαι γραπτώς “Πώς είσαι σήμερα;” Αυτό με κάνει πιο συνδεδεμένη με τον εαυτό μου κι επιτρέπει περισσότερη ειλικρίνεια παρά επίφαση αισιοδοξίας.
Όταν γράφω συστηματικά μπορώ ακόμη και μετά από μήνες ν’ ανατρέξω πίσω στις σημειώσεις μου ώστε ν’ εντοπίσω εποχικές τάσεις ή άλυτα στρες που παραμένουν. Η ψυχική μας υγεία μοιάζει συχνά λαβύρινθος γεμάτος αδιέξοδα· όμως εκεί βοηθούν η υποστήριξη κι η αυτοφροντίδα.
Αν δεν μπορείς σήμερα ν’ αφήσεις πίσω τη στασιμότητα, πάρε έναν υπνάκο κι ένα καλό μπάνιο· τύλιξε τον εαυτό σου σε μια κουβέρτα κι απόλαυσε ζεστή σοκολάτα ή τσάι δυόσμου. Μπορείς πάντα ν’ αρχίσεις ξανά αύριο.
Mην αφήνεις αυτές τις στιγμές δυσκολίας να σε σκληρύνουν απέναντι στη χαρά — επιτρέπεται (και αξίζει) να παραμείνεις ευάλωτος/η κι ευγενικός/η προς τον εαυτό σου. Φρόντισε τον όπως θα φρόντιζες έναν αγαπημένο άνθρωπο που περνά δύσκολη φάση: πάρε τη στήριξη που χρειάζεσαι, ενίσχυσε τις σχέσεις που σε γεμίζουν ενέργεια κι έμπνευση· θυμήσου πως η εμπειρία σου είναι μοναδική — αλλά δεν είσαι μόνος/η σε αυτήν.
