Σε μια σπάνια και βαθιά εξομολογητική κίνηση, η Εριέττα Κούρκουλου Λάτση ανακοίνωσε την παύση λειτουργίας του The Birth Center, του πρώτου ανεξάρτητου Κέντρου Φυσικού Τοκετού στην Ελλάδα. Με ένα βίντεο στον προσωπικό της λογαριασμό στο Instagram, η ιδρύτρια του κέντρου μίλησε με αφοπλιστική ειλικρίνεια για το τέλος ενός οράματος, που είχε ως στόχο να αλλάξει τον τρόπο που γεννούν οι γυναίκες στη χώρα μας.
Ένα σπουδαίο όραμα που προσέκρουσε στην πραγματικότητα
Μετά από τέσσερα χρόνια σκληρής δουλειάς και απόλυτης αφοσίωσης, η Εριέττα Κούρκουλου ανακοίνωσε ότι το Κέντρο περνά σε περίοδο αναστολής λειτουργίας στο πλαίσιο επανασχεδιασμού και οργανωτικής αναδιάρθρωσης. Όπως εξήγησε η ίδια, το συγκεκριμένο μοντέλο αποδείχθηκε μη βιώσιμο υπό τις παρούσες συνθήκες στην Ελλάδα, παρά τη δική της πρόθεση να στηρίξει οικονομικά και χρονικά το εγχείρημα.
«Αποδέχομαι και παραδέχομαι το μερίδιο ευθύνης που μου αναλογεί στην αποτυχία αυτού του project, γιατί είναι και μια προσωπική μου αποτυχία», δήλωσε χαρακτηριστικά, συγκινώντας με το θάρρος της να αναλάβει την ευθύνη ενός τόσο μεγάλου εγχειρήματος.
Η «συγγνώμη» στις γυναίκες και η πίστη στο μαιοκεντρικό μοντέλο
Η Εριέττα Κούρκουλου δεν παρέλειψε να ζητήσει μία μεγάλη «συγγνώμη» από τις μέλλουσες μητέρες που προγραμμάτιζαν να φέρουν στον κόσμο τα παιδιά τους στο Κέντρο. Ωστόσο, έστειλε ένα ηχηρό μήνυμα: Η διακοπή λειτουργίας του Birth Center δεν αποτελεί αποτυχία του ίδιου του φυσικού τοκετού.
Το μαιοκεντρικό μοντέλο φροντίδας –που θέτει τη γυναίκα και τη μαία στο επίκεντρο– παραμένει μια τεράστια ανάγκη για την ελληνική κοινωνία. Η ίδια δήλωσε αποφασισμένη να συνεχίσει να στηρίζει τον σεβασμό στον τοκετό, εκφράζοντας την ελπίδα να μεταφέρει αυτό το όραμα στο μέλλον εντός ενός μαιευτηρίου (δημοσίου ή ιδιωτικού), όπου θα μπορούσε να αγκαλιαστεί πιο εύκολα.
Τι αφήνει πίσω του το The Birth Center
Το The Birth Center γεννήθηκε από το κοινό όνειρο της Εριέττας Κούρκουλου και της ανεξάρτητης μαίας Κατερίνας Γεωργακούλα. Ήταν μια πρωτοβάθμια δομή υγείας, που πρόσφερε επιστημονικά τεκμηριωμένη φροντίδα, μακριά από τη «μηχανική» προσέγγιση του παραδοσιακού τοκετού.
Όπως είχε μοιραστεί η ίδια η Εριέττα:
· Η ιδέα γεννήθηκε κατά τη διάρκεια της δικής της εγκυμοσύνης.
· Στόχος ήταν κάθε γυναίκα να βιώνει τον τοκετό ως μια μοναδική εμπειρία, προσαρμοσμένη στις δικές της ανάγκες.
· Το κέντρο λειτούργησε ως ένας «φάρος» για όσες αναζητούσαν έναν διαφορετικό, πιο φυσικό δρόμο προς τη μητρότητα.
Παρά το κλείσιμο των εγκαταστάσεων, η συζήτηση που άνοιξε το The Birth Center για τα δικαιώματα της γυναίκας στην αίθουσα τοκετού παραμένει πιο επίκαιρη από ποτέ. Η Εριέττα Κούρκουλου Λάτση μπορεί να μίλησε για «αποτυχία», όμως για πολλές γυναίκες, η προσπάθειά της ήταν μια μεγάλη επιτυχία στην ευαισθητοποίηση για το πιο ιερό θαύμα της ζωής.
Φυσικός τοκετός στην Ελλάδα – Ανάμεσα στο «θαύμα» και το χειρουργείο
Η ανακοίνωση της Εριέττας Κούρκουλου Λάτση για την παύση λειτουργίας του πρώτου ανεξάρτητου Κέντρου Φυσικού Τοκετού στην Ελλάδα δεν είναι απλώς μια επιχειρηματική είδηση. Είναι η αφορμή για να κοιταχτούμε στον καθρέφτη και να αναρωτηθούμε: Πόσο έτοιμη είναι τελικά η ελληνική κοινωνία –και το σύστημα υγείας μας– να εμπιστευτεί τη γυναικεία φύση;
Στην Ελλάδα των υψηλότερων ποσοστών καισαρικής τομής στην Ευρώπη, ο φυσικός τοκετός μοιάζει συχνά με «πολυτέλεια» ή -ακόμα χειρότερα- με ένα «ρίσκο» που ελάχιστοι θέλουν να πάρουν. Έχουμε συνηθίσει τόσο πολύ τη μηχανική, ιατροκεντρική προσέγγιση, που η εικόνα μιας γυναίκας να γεννά με τον δικό της ρυθμό, σε ένα περιβάλλον που θυμίζει σπίτι και όχι χειρουργείο, φαντάζει σχεδόν επαναστατική.
Η κουλτούρα του φόβου vs Η κουλτούρα του σεβασμού
Για δεκαετίες, η ελληνική κοινωνία εκπαιδεύτηκε να βλέπει τον τοκετό ως μια επείγουσα ιατρική κατάσταση και όχι ως μια φυσιολογική βιολογική διαδικασία. Ο φόβος του πόνου, η ανάγκη για απόλυτο έλεγχο από την πλευρά του γιατρού και οι εξαντλητικοί ρυθμοί των μαιευτηρίων οδήγησαν στην περιθωριοποίηση του μαιοκεντρικού μοντέλου.
Όταν μια γυναίκα ζητά να γεννήσει φυσικά, συχνά έρχεται αντιμέτωπη με την καχυποψία: «Γιατί να ταλαιπωρηθείς;», «Και αν συμβεί κάτι;». Αυτή η προσέγγιση αφαιρεί από τη γυναίκα την αυτονομία της και τη μετατρέπει σε παθητικό δέκτη μιας διαδικασίας που της ανήκει ολοκληρωτικά.
Το κενό στην ενημέρωση
Η αποτυχία ενός ανεξάρτητου κέντρου να παραμείνει βιώσιμο δεν οφείλεται στην έλλειψη ανάγκης –οι γυναίκες διψούν για σεβασμό και ενημέρωση– αλλά σε ένα βαθιά ριζωμένο κατεστημένο. Η ελληνική κοινωνία χρειάζεται ακόμη χρόνο για να κατανοήσει ότι «φυσικός τοκετός» δεν σημαίνει έλλειψη ασφάλειας, αλλά ενσυνείδητη επιλογή.
Το εγχείρημα του The Birth Center άνοιξε μια χαραμάδα στο σκοτάδι. Μας έδειξε ότι υπάρχει και άλλος δρόμος. Η παραδοχή της Εριέττας Κούρκουλου ότι το όραμα αυτό, ίσως, θα έπρεπε να στεγαστεί μέσα σε ένα νοσοκομείο (δημόσιο ή ιδιωτικό) είναι ίσως η πιο ρεαλιστική λύση για το σήμερα.
Ο τοκετός με σεβασμό δεν πρέπει να είναι προνόμιο των λίγων, ούτε ένα απομονωμένο πείραμα. Πρέπει να γίνει το πρότυπο. Μέχρι η γέννα να σταματήσει να αντιμετωπίζεται ως «διεκπεραίωση» και να ξαναγίνει η ιερή στιγμή που πραγματικά είναι, εμείς θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε κάθε φωνή που διεκδικεί το δικαίωμα της γυναίκας στο σώμα της και στην εμπειρία της μητρότητας.
Γιατί, τελικά, ο τρόπος που ερχόμαστε στον κόσμο ορίζει, σε μεγάλο βαθμό, και τον κόσμο που χτίζουμε.
