Δύο από τα δέκα πιο ευπώλητα βιβλία στην Αυστραλία το 2025 ήταν colouring books για ενήλικες: τα Cozy Corner και Cozy Cuties, δημιουργίες της Coco Wyo, μιας διεθνούς ομάδας καλλιτεχνών, σχεδιαστών, επιμελητών και ειδικών στο μάρκετινγκ. Την ίδια χρονιά, η Αυστραλή καλλιτέχνιδα Cherry Lam πούλησε 50.000 αντίτυπα του δικού της βιβλίου, Cosy Calm. Τα «cosy» colouring books σημείωσαν εντυπωσιακές πωλήσεις την περασμένη χρονιά.
Το «cozy colouring book» αποτελεί τάση στο BookTok, όπου χρήστες μοιράζονται βίντεο με τις αγαπημένες τους σελίδες, συλλογές μαρκαδόρων και απολαμβάνουν τη ζωγραφική ως δραστηριότητα για τα πρωινά του Σαββάτου ή τα βράδια της Κυριακής. Τα colouring books σχεδιάστηκαν αρχικά για ενήλικες, εδώ και εκατοντάδες χρόνια. Η ανανεωμένη δημοτικότητά τους σήμερα δεν προκαλεί έκπληξη: προσελκύουν σε περιόδους παρατεταμένης αβεβαιότητας, γνωστικής κόπωσης και συναισθηματικής εξάντλησης.
Πριν δέκα χρόνια, τα πιο δημοφιλή colouring books είχαν περίπλοκα μοτίβα. Η προηγούμενη μεγάλη τάση στα colouring books ενηλίκων ήταν το 2020, στη διάρκεια της πανδημίας COVID, μετά την αρχική τους άνθηση το 2015. Εκείνα τα best sellers του 2015, όπως το Secret Garden με εκτιμώμενες πωλήσεις 2,2 εκατομμυρίων αντιτύπων σε έναν χρόνο, περιλάμβαναν συνήθως περίτεχνα σχέδια.
Δέκα χρόνια μετά, τα «cosy» colouring books που κυριαρχούν είναι πολύ πιο απλά, ακόμα και παιδικά στη μορφή τους. Ακόμη και πιο σκοτεινά βιβλία που εμφανίζονται στις λίστες των best sellers, όπως το σατιρικό Cutest Serial Killers, χαρακτηρίζονται ως «χαριτωμένα», με απλά σκίτσα.
Απλότητα και οικειότητα στα σύγχρονα cosy βιβλία
Αυτά τα βιβλία προτιμούν απλά, έντονα σχέδια. Τίτλοι όπως το Cozy Corner εστιάζουν σε οικείες σκηνές σπιτιού — γωνιές ανάγνωσης, κουζίνες, καφέ — ενώ το Cozy Cuties δίνει έμφαση σε παιχνιδιάρικα ζώα, κήπους και ανάλαφρα μοτίβα χαράς. Όλα αποδίδονται με πλατιά περιγράμματα και μεγάλες φόρμες που γεμίζονται εύκολα με χρώμα.
Παρότι θυμίζουν οπτικά παιδικά colouring books, αυτοί οι τίτλοι απευθύνονται ξεκάθαρα σε ενήλικες. Το κύριο ζητούμενο είναι η άνεση, η χαλάρωση και η ξεκούραση — όχι το παιχνίδι ή η μάθηση.
Η επιτυχία των «cosy» colouring books αντανακλά μια ευρύτερη στροφή προς δραστηριότητες εκτός οθόνης και χαμηλής πίεσης ως απάντηση στον κορεσμό από ψηφιακά μέσα: κάτι που οι επιστήμονες εργασιοθεραπείας Ann Wilcock και Clare Hocking περιγράφουν ως αξία των αποκαταστατικών δραστηριοτήτων χαμηλής απαίτησης.
Ψυχολογικά οφέλη της ζωγραφικής για ενήλικες
Παρόλο που κάποιοι ανησυχούν για τη μόδα των colouring books στους ενήλικες, εγώ προσωπικά δεν συμμερίζομαι αυτή την ανησυχία. Μάλιστα έχω χαρίσει τέτοια βιβλία στους γονείς μου που βρίσκονται στη δεκαετία των 70. Αρχικά ήταν για να απασχολούνται — όμως τελικά τους πρόσφερε περισσότερα.
Παρατήρησα τη χαλάρωση, την ικανοποίηση από τη συμπλήρωση των σελίδων και την ήρεμη ευχαρίστηση όταν μοιράζονταν τα ολοκληρωμένα έργα τους. Μερικές φορές η ευεξία βρίσκεται σε μικρές επιλογές.
Η ζωγραφική προσφέρει θετικά συναισθήματα μέσω άμεσης και χαμηλής απαίτησης ευχαρίστησης. Έρευνες για τη ρύθμιση του νευρικού συστήματος (όπως παρουσιάζεται στο The Body Keeps the Score του Bessel van der Kolk) δείχνουν ότι οι ρυθμικές, επαναλαμβανόμενες δραστηριότητες μειώνουν το στρες και βοηθούν στη συναισθηματική ισορροπία — ακόμη κι όταν είναι απλές και μη λεκτικές.
Έρευνα σχετικά με τη δομημένη ζωγραφική δείχνει πως υποστηρίζει τη συγκεντρωμένη προσοχή ενώ μειώνει τις γνωστικές και συναισθηματικές απαιτήσεις — επιτρέποντας στους ανθρώπους να παραμένουν δημιουργικά απασχολημένοι χωρίς συνεχή προσπάθεια.
Η ζωγραφική λειτουργεί συχνά ως παράλληλη κοινωνική δραστηριότητα που ενισχύει τις σχέσεις. Είναι κάτι που μπορείς να κάνεις δίπλα σε άλλους χωρίς πίεση για επίδοση, προσφέροντας σύνδεση μέσα από ήρεμη συντροφικότητα αντί συναισθηματικής εργασίας.
Το νόημα στη ζωγραφική είναι σκόπιμο — όχι τυχαίο. Αντικατοπτρίζει φροντίδα προς τον εαυτό μας και μια συνειδητή απομάκρυνση από τις απαιτήσεις παραγωγικότητας προς την εσωτερική προσοχή και φροντίδα.
Τέλος, η ολοκλήρωση μιας σελίδας προσφέρει ένα αίσθημα επίτευξης: μια μικρή αλλά σημαντική ψυχολογικά «νίκη», ειδικά όταν οι μεγαλύτεροι στόχοι μοιάζουν δυσπρόσιτοι.
Η ιστορία των colouring books: Από αριστοκράτες σε παιδιά
Τον 17ο αιώνα έγινε μόδα να χρωματίζουν με το χέρι τις εικονογραφήσεις του ποιήματος του Michael Drayton, Poly-Olbion — ένα έργο 15.000 στίχων σύμφωνα με την ιστορικό τέχνης Anne Louise Avery. Στον 18ο αιώνα, οι 60 ανθογραφίες του βιβλίου The Florist του Robert Sayer, έκδοσης 1760, συνοδεύονταν από λεπτομερείς οδηγίες για τον σωστό τρόπο χρωματισμού τους. Αυτά τα βιβλία απευθύνονταν στην αριστοκρατία.
Το πρώτο colouring book για παιδιά θεωρείται το Little Folks Painting Book της Kate Greenaway, που κυκλοφόρησε το 1879.
Κάποιοι κριτικοί — όπως η Janet Albrechtsen στην εφημερίδα The Australian — υποστηρίζουν ότι η δημοφιλία των colouring books αντανακλά μια «μετα-αλφαβητική κοινωνία», επικαλούμενοι τη διαπιστωμένη μείωση της ανάγνωσης. Ωστόσο, ως εκπαιδευτικός αγγλικής γλώσσας βλέπω την επιστροφή τους όχι ως υποχώρηση από τον γραμματισμό αλλά ως έναν τρόπο που οι ενήλικες προσαρμόζονται στον γνωστικό φόρτο.
Δραστηριότητες που επιτρέπουν στην προσοχή να ξεκουράζεται διευκολύνουν συχνά την επιστροφή στην ανάγνωση και τη γλώσσα. Έτσι, η ζωγραφική συμπληρώνει ιδανικά την ανάγνωση στη διατήρηση της συγκέντρωσης και στη δημιουργία νοήματος στην καθημερινότητα.
