Αν και η Μονμάρτρ έχει αποτελέσει πολλές φορές το σκηνικό για κινηματογραφικές ταινίες, η “Amelie” παραμένει αδιαμφισβήτητα η πιο διάσημη από όλες. Παρόλα αυτά, η λατρεμένη αυτή ταινία κρύβει ακόμα μερικά καλά φυλαγμένα μυστικά. Κυκλοφόρησε στις 25 Απριλίου 2001 και διηγείται την ιστορία μιας νεαρής σερβιτόρας σε μπαρ της Μονμάρτρ, που έχει ως σκοπό να κάνει ευτυχισμένους όσους βρίσκονται γύρω της. Ξέρατε όμως ότι:
Η ταινία παραλίγο να ονομαστεί Amélie des Abbesses
Αυτό ήταν ένα από τα πρώτα ονόματα που σκέφτηκε ο Ζαν-Πιερ Ζενέ, αλλά όπως παραδέχτηκε, «ποιος γνωρίζει την Place des Abbesses εκτός Μονμάρτρ;». Άλλη ιδέα ήταν το «Οι περιπέτειες της Ανατριχίλας», που εγκαταλείφθηκε γρήγορα. Ο τελικός τίτλος εμπνεύστηκε από το «Destin Fabuleux de Désirée Clary» του Sacha Guitry.
Η Όντρεϊ Τοτού δεν ήταν η πρώτη επιλογή για τον ρόλο της Αμελί
Ο ρόλος είχε γραφτεί αρχικά για την Αγγλίδα ηθοποιό Emily Watson, και μάλιστα κάποιες σκηνές θα γυρίζονταν στην Αγγλία, όμως εκείνη τελικά αρνήθηκε. Το ίδιο έκανε και η Vanessa Paradis. Ο Ζενέ πρόσεξε την Όντρεϊ Τοτού βλέποντας την αφίσα του “Venus Beauté (Institut)”.
Η μουσική δεν γράφτηκε εξ ολοκλήρου για την ταινία
Περίπου τα μισά κομμάτια προϋπήρχαν σε προηγούμενα άλμπουμ του Yann Tiersen, απλώς διασκευάστηκαν για την Αμελί. Τον ανακάλυψε τυχαία ο Ζενέ όταν ένας ασκούμενος άκουγε τη μουσική του. Η επιτυχία ήταν τεράστια: το soundtrack πούλησε πάνω από ένα εκατομμύριο αντίτυπα, κερδίζοντας César και Victoire de la Musique. Ωστόσο, ο Tiersen είχε επιφυλάξεις, λέγοντας πως η μουσική του δεν είχε γραφτεί για το Παρίσι αλλά γεννήθηκε στη Βρετάνη.
Υπάρχει τραγούδι εμπνευσμένο από την ταινία
Το 2007, το γαλλικό συγκρότημα Les Fatals Picards έγραψε το τραγούδι “Moi je vis chez Amélie Poulain”, με χιουμοριστικούς στίχους που αναφέρονται στον φανταστικό κόσμο της Αμελί.
Η Αμελί Πουλέν είναι ο ίδιος ο Ζαν-Πιερ Ζενέ!
Ο σκηνοθέτης συγκέντρωνε επί χρόνια πάνω από 5.000 σημειώσεις με ιδέες και αναμνήσεις, προσπαθώντας να τις χωρέσει όλες σε μια ταινία. Ξεκίνησε να γράφει το σενάριο την πρώτη μέρα του Μουντιάλ του 1998 και ήθελε να δημιουργήσει ένα φιλμ που θα έκανε τους ανθρώπους ευτυχισμένους μέσα από τις μικρές χαρές της ζωής. Όπως είπε ο ίδιος: «Η Αμελί είμαι εγώ. Είναι η ταινία της ζωής μου».
Ήταν το κινηματογραφικό γεγονός του 2001
Με την κυκλοφορία του έγινε αμέσως φαινόμενο, με 450 θετικές και μόλις 5 αρνητικές κριτικές. Ήταν η δεύτερη μεγαλύτερη επιτυχία στη Γαλλία μετά τον πρώτο Χάρι Πότερ και σημείωσε πάνω από 33 εκατομμύρια δολάρια εισπράξεις στις ΗΠΑ — η μεγαλύτερη επιτυχία γαλλικής ταινίας στη γλώσσα της εκεί. Συνολικά έκοψε 32.405.858 εισιτήρια παγκοσμίως, εκ των οποίων 8.636.041 στη Γαλλία.
Η Μονμάρτρ μέσα από τα μάτια της Αμελί
Ο Ζαν-Πιερ Ζενέ ζει πραγματικά στη Μονμάρτρ
Το σπίτι του βρίσκεται κοντά στη rue Lepic, μέσα σε παλιό ατελιέ καλλιτέχνη, δίπλα στο διάσημο Café des Deux Moulins. Ήθελε πάντα να κάνει μια ταινία για τη γειτονιά του — και τα κατάφερε με τον καλύτερο τρόπο!
Πρώτη φορά γύρισε ταινία εκτός στούντιο
Μια μέρα που βρέθηκε στο Café des Deux Moulins, ρώτησε τη σερβιτόρα —που παίζει μικρό ρόλο στην ταινία— αν έχει ξαναχρησιμοποιηθεί ως κινηματογραφικό σκηνικό και εκείνη απάντησε «ναι, αλλά ποτέ ξανά!». Τελικά έπεισε τους ιδιοκτήτες και διατήρησε το ύφος των ’50s προσθέτοντας πολλές λεπτομέρειες — κάθε πλάνο είναι επεξεργασμένο ψηφιακά. Τα γυρίσματα διήρκησαν 19 εβδομάδες, εκ των οποίων οι 13 έγιναν σε εξωτερικούς χώρους.
Τα σκηνικά υπήρχαν ήδη και υπάρχουν ακόμη!
Το Café des Deux Moulins έγινε παγκοσμίως γνωστό: κάποια στιγμή τραβούσαν πάνω από 100 φωτογραφίες τη μέρα, ενώ καταναλώνονταν περισσότερες από 1.200 κρέμες μπρουλέ την εβδομάδα! Το ίδιο ισχύει για το μπακάλικο Collignon, που μπήκε στους ταξιδιωτικούς οδηγούς. Το σινεμά της Αμελί είναι το Studio 28 στη rue Tholozé, ενώ εμφανίζονται η rue Lepic, το παλιό βιβλιοπωλείο Temps Libre και ο σταθμός Abbesses. Ο Καρουζέλ στην πλατεία Louise Michel υπάρχει ακόμη — μόνο ο τηλεφωνικός θάλαμος έχει χαθεί.
Η Μονμάρτρ της Αμελί δεν είναι ακριβώς το πραγματικό
Παρότι οι περισσότερες σκηνές γυρίστηκαν όντως στη συνοικία, ο Ζενέ πήρε κάποιες ελευθερίες με τη γεωγραφία: όταν η Αμελί περιγράφει τη ζωή στη rue Lepic στον τυφλό, η βόλτα καταλήγει… στον σταθμό Lamarck-Caulaincourt!
Η επίδραση της ταινίας στους κατοίκους και στην ποπ κουλτούρα
Η ζωή των ντόπιων άλλαξε χάρη στην Αμελί Πουλέν
Ξεκινώντας από τους ιδιοκτήτες του Café des Deux Moulins που σκόπευαν να πουλήσουν! Για τα γυρίσματα έκλεισαν το μαγαζί για τρεις εβδομάδες, ενώ οι φανατικοί καπνιστές ζητούσαν απεγνωσμένα τσιγάρα από την Isabelle Nanty (που συμμετείχε στην ταινία). Το μπακάλικο Collignon κράτησε τη διακόσμηση, πρόσθεσε νάνους κήπου στις βιτρίνες και πούλησε καρτ-ποστάλ και soundtrack.
Οι συντελεστές δεν θέλουν να ξαναδούν κρέμα μπρουλέ!
Όπως εξομολογήθηκε ο Ζενέ, λόγω παιδικής ανατροφής δεν ήθελε να πετάγεται φαγητό — έτσι ανάγκαζε όλο το συνεργείο να καταναλώνει κάθε κρέμα μπρουλέ μετά τις λήψεις όπου η Αμελί έσπαγε την καραμέλα!
Έμπνευση από τους κήπους Carmel στη Μονμάρτρ
Η σκηνή με τις καλόγριες που παίζουν ρακέτες στο τέλος βασίστηκε σε εικόνα που είδε ο ίδιος ο σκηνοθέτης στους κήπους Carmel.
Τα ονόματα των χαρακτήρων είχαν νόημα
Ο Raymond Dufayel ή «ο άνθρωπος από γυαλί» παραπέμπει στα παλιά καταστήματα Dufayel.
Η Αμελί και ο Νίνο δεν μιλούν ποτέ μεταξύ τους!
Εκτός από μια σκηνή μπροστά στη Sacré Cœur όπου δίνει οδηγίες μέσω τηλεφώνου στον Νίνο, οι δύο ερωτευμένοι δεν ανταλλάσσουν ούτε μια λέξη καθ’ όλη τη διάρκεια της ταινίας.
Ο Ζαν-Πιερ Ζενέ δέχτηκε πολλές προτάσεις για διασκευές
Οι Αμερικανοί ήθελαν να δημιουργήσουν τηλεοπτική σειρά· χρειάστηκε μάλιστα να απειλήσει διαφημιστές που σχεδίαζαν παρωδίες! Του προτάθηκε ακόμη να χρησιμοποιηθεί η Αμελί σε καμπάνια ενημέρωσης για τις αμβλώσεις στη Γαλλία — αρνήθηκε ευγενικά παρά τον καλό σκοπό.
Στο Κεμπέκ έγινε Le Délicieux Festin d’Aurélie Poulet!
Έτσι τιτλοφορήθηκε μια διαφημιστική καμπάνια των McDonald’s· οι δικαιούχοι ζήτησαν αποζημιώσεις χιλιάδων δολαρίων.
Η ταινία μετατράπηκε σε μιούζικαλ Broadway!
Το 2017 παρουσιάστηκε ως «Amélie, A New Musical» στο Walter Kerr Theater της Νέας Υόρκης.
Διεθνείς διακρίσεις και βραβεία για την Αμελί Πουλέν
Κέρδισε τέσσερα βραβεία César (από 13 υποψηφιότητες): καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας, μουσικής και σκηνικών· ήταν υποψήφια πέντε φορές για Όσκαρ αλλά δεν προβλήθηκε στο Φεστιβάλ Καννών (παρά μόνο υπαίθρια). Περιλαμβάνεται στους 1.000 καλύτερους όλων των εποχών σύμφωνα με τους New York Times.
20. Υπάρχει… συνέχεια στον «Φανταστικό Κόσμο της Αμελί»;
Σε Κορέα και Ρωσία, κυκλοφόρησε ως “Amélie 2”, όμως επρόκειτο απλώς για άλλη ταινία με την Όντρεϊ Τοτού (“Le Battement d’Ailes du Papillon”), που δεν σχετίζεται καθόλου με τον Ζενέ — ένα έξυπνο κόλπο μάρκετινγκ!
Η ταινία που σημάδεψε μια ολόκληρη γενιά επέστρεψε στη μεγάλη οθόνη σε αποκατεστημένη έκδοση, προσκαλώντας παλιούς και νέους θεατές να ανακαλύψουν ξανά τη μαγεία της.
