Ίσως να μην έχετε ακούσει ποτέ για τη σουλφοραφάνη, αλλά σίγουρα θα θέλατε να επωφεληθείτε από τις ιδιότητές της. Το μικρό αυτό θρεπτικό συστατικό με βάση το θείο είναι ένας από τους κύριους λόγους που τα σκουροπράσινα λαχανικά, όπως το μπρόκολο, τα λαχανάκια Βρυξελλών και το λάχανο, θεωρούνται τόσο ωφέλιμα για την υγεία.
«Η σουλφοραφάνη είναι ένα ισχυρό φυτοχημικό», εξηγεί η Erma Levy, ανώτερη ερευνήτρια διαιτολόγος. «Πρόκειται για μια φυσική ένωση που βρίσκεται στα φυτά. Οι πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι ίσως βοηθά στην προστασία του οργανισμού από τον καρκίνο».
Τα οφέλη της σουλφοραφάνης είναι εύκολα προσβάσιμα, καθώς βρίσκεται σε όλα τα σταυρανθή λαχανικά, όπως η ρόκα, το μπέιμπι τσόι, το μπρόκολο, τα λαχανάκια Βρυξελλών, το λάχανο, το κουνουπίδι, τα κολάρντ γκρινς, ο χρένος, το λάχανο κατσαρό (kale), η κολοκύθα κohlrabi, τα μουστάρδα γκρινς, το ραπανάκι, το rutabaga, το σέσκουλο, το γογγύλι, η wasabi και το κάρδαμο.
Αρκεί να μαγειρέψετε στον ατμό ή να καταναλώσετε ωμά αυτά τα λαχανικά. Το ψήσιμο διατηρεί επίσης το μεγαλύτερο μέρος των θρεπτικών τους συστατικών. Ο χρένος και η wasabi είναι αρκετά πικάντικα, οπότε συνήθως καταναλώνονται ως καρυκεύματα.
Πώς προστατεύει η σουλφοραφάνη τον οργανισμό
Ένα από τα βασικά οφέλη της σουλφοραφάνης είναι ότι εξουδετερώνει τις τοξίνες. Ως αντιοξειδωτικό φυτοχημικό, ακυρώνει τις ελεύθερες ρίζες—μικροσκοπικά σωματίδια που αποδυναμώνουν και βλάπτουν τα υγιή κύτταρα. Οι ελεύθερες ρίζες δημιουργούνται λόγω ρύπανσης, υπεριώδους ακτινοβολίας, προσθέτων τροφίμων και συντηρητικών αλλά και μέσω φυσικών διεργασιών όπως η πέψη.
Η σουλφοραφάνη μειώνει τη φλεγμονή, καθώς εξουδετερώνοντας τις τοξίνες καταπραΰνει και τη φλεγμονή στον οργανισμό. Η φλεγμονή έχει συνδεθεί με διάφορους τύπους καρκίνου.
Επιπλέον, μπορεί να προστατεύει το DNA. Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι η σουλφοραφάνη εμποδίζει μεταλλάξεις στο DNA που οδηγούν σε καρκίνο. Παράλληλα φαίνεται να επιβραδύνει την ανάπτυξη όγκων περιορίζοντας την πολλαπλασιαστική ικανότητα των καρκινικών κυττάρων.
Ένα ακόμη σημαντικό όφελος είναι ότι μπορεί να συμβάλει στη ρύθμιση των επιπέδων ορμονών. Η σουλφοραφάνη ενδέχεται να έχει ρυθμιστική δράση στα οιστρογόνα, μειώνοντας πιθανώς τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνων που σχετίζονται με αυτά, όπως ο καρκίνος του μαστού. Ωστόσο απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την επιβεβαίωση της μακροχρόνιας αποτελεσματικότητας.
Ποικιλία στη διατροφή για μέγιστο όφελος
Ο καλύτερος τρόπος να λάβετε σουλφοραφάνη είναι μέσω της φυσικής της μορφής στα φυτά και σε συνδυασμό με άλλα λαχανικά, φρούτα, ξηρούς καρπούς και δημητριακά ολικής άλεσης. Τα φυτικά τρόφιμα περιέχουν πολλά διαφορετικά θρεπτικά συστατικά που πιθανότατα δρουν συνεργατικά.
«Δεν γνωρίζουμε ακόμη αν ευθύνεται μόνο μία φυτοχημική ουσία για την αντικαρκινική δράση ή αν είναι αποτέλεσμα συνεργασίας πολλών», σημειώνει η Levy. «Πολλά διαφορετικά φυτοχημικά έχουν αποδειχθεί ότι διαθέτουν αντικαρκινικές ιδιότητες—κανένα όμως φρούτο ή λαχανικό δεν προσφέρει όσα χρειάζεται ο οργανισμός μόνο του».
Αυτό σημαίνει ότι τα συμπληρώματα διατροφής δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τα φυτικά τρόφιμα—απομονώνουν μεμονωμένα συστατικά αφαιρώντας πολλά από τα συνολικά οφέλη των φυτών. Επίσης, δίαιτες που βασίζονται αποκλειστικά στο μπρόκολο δεν επαρκούν. «Η καλύτερη επιλογή είναι να καταναλώνετε μεγάλη ποικιλία φυτών διαφορετικού χρώματος», προτείνει η Levy.
Συμβουλές για σωστό μαγείρεμα και φυτοχημικά
Η σουλφοραφάνη συνδέεται κυρίως με πράσινα φύλλα, όμως αντίστοιχα ευεργετικές ουσίες υπάρχουν και σε μωβ, λευκά ή κόκκινα λαχανικά. Τα φυτά άλλων χρωμάτων περιέχουν διαφορετικά φυτοχημικά και αντιοξειδωτικά.
Ο τρόπος μαγειρέματος μπορεί να αυξήσει τη διαθεσιμότητα των θρεπτικών συστατικών—για παράδειγμα οι μαγειρεμένες ντομάτες έχουν περισσότερο λυκοπένιο από τις ωμές ή φρέσκες· το λυκοπένιο επίσης συμβάλλει στη μείωση του κινδύνου καρκίνου.
Όποια μέθοδο κι αν επιλέξετε, αποφύγετε τεχνικές που καταστρέφουν τα οφέλη των λαχανικών—όπως το τηγάνισμα σε πολύ λάδι ή οι βαριές σάλτσες με κρέμα ή τυρί. «Οι πιο υγιεινές τεχνικές μαγειρέματος όπως ο ατμός διασφαλίζουν ότι θα αποκομίσετε όλα τα θρεπτικά συστατικά», καταλήγει η Levy.
