Για πολλές γυναίκες στην Ιρλανδία, τα Χριστούγεννα δεν είναι η αγαπημένη τους γιορτή. Για την Tracey Groome, 48 ετών, υποδιευθύντρια σχολείου που ζει στο Kildorrey της County Cork, το αποκορύφωμα της εορταστικής περιόδου είναι το Nollaig na mBan (προφέρεται “Νάλαγκ να Μαν“), γνωστό και ως Γυναικεία Χριστούγεννα ή Μικρά Χριστούγεννα. «Είναι η νύχτα που μπορώ πραγματικά να χαλαρώσω, χωρίς καμία πίεση», δηλώνει η Groome.
Στο Nollaig na mBan, οι παραδοσιακοί ρόλοι των φύλων αντιστρέφονται και η ημέρα αφιερώνεται στην ξεκούραση των γυναικών. Η γιορτή αυτή, που αποτελεί λαϊκή ιρλανδική παράδοση, πραγματοποιείται στις 6 Ιανουαρίου, τη δωδέκατη και τελευταία μέρα των Χριστουγέννων και ανήμερα των Θεοφανίων, όταν οι καθολικοί τιμούν την επίσκεψη των τριών μάγων.
Φέτος, το Nollaig na mBan πέφτει Τρίτη, γι’ αυτό η Groome σχεδιάζει να το γιορτάσει με φίλες το Σάββατο 3 Ιανουαρίου, πριν αρχίσει η ένταση της νέας εργάσιμης εβδομάδας και του σχολείου. Για τη Groome, που εργάζεται πλήρες ωράριο και μεγαλώνει ένα παιδί 15 ετών και δίδυμα 12 ετών, τα Χριστούγεννα είναι μια αγχωτική περίοδος.
Οι γυναίκες συνήθως επωμίζονται το συναισθηματικό βάρος της αγοράς δώρων, του στολισμού του σπιτιού και της προετοιμασίας εορταστικών γευμάτων, μεταξύ άλλων υποχρεώσεων. Όταν τελειώνουν όλες οι δουλειές των Χριστουγέννων, το Nollaig na mBan προσφέρει στις γυναίκες μια ανάσα: μια μέρα (και νύχτα) για να διασκεδάσουν και να γιορτάσουν τον εαυτό τους.
Η προέλευση του Nollaig na mBan
Η ακριβής προέλευση του Nollaig na mBan παραμένει ασαφής. «Είναι πραγματικά δύσκολο να εντοπιστεί με βεβαιότητα», αναφέρει μέσω email η Dr. Marion McGarry, ερευνήτρια και συγγραφέας για τα ιρλανδικά έθιμα και την ιστορία. Η παράδοση διατηρήθηκε προφορικά από γενιά σε γενιά Ιρλανδών γυναικών.
Σύμφωνα με τη McGarry, από τα τέλη του 19ου αιώνα τουλάχιστον, οι γυναίκες στην Ιρλανδία γιόρταζαν το Nollaig na mBan, κυρίως στις περιοχές Kerry και Cork, που βρίσκονται στη νοτιότερη επαρχία του νησιού, τη Munster. «Στο Cork City έλεγαν πως ο μόνος άντρας που κυκλοφορούσε στην πόλη στα Γυναικεία Χριστούγεννα ήταν ο επίσκοπος», προσθέτει η Groome.
Αν και η Ιρλανδία είναι μικρή χώρα, υπάρχουν διαφορετικές πολιτισμικές πρακτικές ανά περιοχή, επισημαίνει η Mary McAuliffe, ιστορικός και διευθύντρια Σπουδών Φύλου στο University College Dublin. Το Nollaig na mBan παρέμενε άγνωστο για πολλά χρόνια σε άλλες περιοχές της χώρας, περιορισμένο κυρίως στα νοτιοδυτικά.
Με πληροφορίες από National Geographic
