Στις πλαγιές του Όρους Κιλιμάντζαρο, όπου ο αέρας γινόταν όλο και πιο λεπτός, η Deborah Clegg, μεταβολική φυσιολόγος με πρόσφατη αγάπη για τα μεγάλα υψόμετρα, διαπίστωσε ότι δεν την επηρέαζε το υψόμετρο. Το βήμα της παρέμενε σταθερό και η ενέργειά της αμείωτη. Ο σύντροφός της στην ανάβαση, Biff Palmer—έμπειρος νεφρολόγος και ορειβάτης που είχε κατακτήσει το Έβερεστ και έξι από τις ψηλότερες κορυφές του κόσμου—βρήκε την ανάβαση πιο απαιτητική.
Μετά την κοινή τους κατάκτηση του Κιλιμάντζαρο το 2013, η Clegg και ο Palmer συνέχισαν να ανεβαίνουν μαζί σε βουνά, παρατηρώντας ένα σταθερό μοτίβο. Σε κάθε κορυφή, η Clegg ξεπερνούσε τον Palmer—not με επίδειξη ή καλύτερη φυσική κατάσταση, όπως διαπίστωσαν, αλλά λόγω κάποιου άλλου παράγοντα. Οι συζητήσεις τους μετατοπίστηκαν από τον ανταγωνισμό στην περιέργεια: γιατί το σώμα της φαινόταν τόσο καλά προσαρμοσμένο στον χαμηλόξυγονο αέρα και την παρατεταμένη καταπόνηση;
Επιστρέφοντας στο εργαστήριο, αποφάσισαν να δώσουν απάντηση στο ερώτημα αυτό. Μέχρι το 2014, διαπίστωσαν ότι τα οιστρογόνα φαίνεται να προστατεύουν από το σωματικό στρες του υψομέτρου μειώνοντας τον υποξιογόνο παράγοντα (HIF)—μια πρωτεΐνη που βοηθά το σώμα να προσαρμοστεί στην έλλειψη οξυγόνου αλλά προκαλεί φλεγμονή και δυσφορία. Περισσότερα οιστρογόνα, τα οποία κυριαρχούν στο γυναικείο σώμα, σημαίνουν λιγότερο HIF και κάνουν το υψόμετρο πιο ανεκτό.
Αυτό δεν ήταν το μόνο πλεονέκτημα που παρείχαν τα οιστρογόνα στη Clegg—παίζουν επίσης κεντρικό ρόλο στην αποκαλούμενη μεταβολική ευελιξία: την ικανότητα του σώματος να αλλάζει πηγές ενέργειας, ειδικά από γλυκόζη σε λίπος.
Η επιστήμη αναθεωρεί τις αντοχές των γυναικών
Η ανακάλυψη της Clegg και του Palmer προστίθεται σε μια αυξανόμενη σειρά επιστημονικών δεδομένων που αμφισβητούν την αντίληψη ότι τα γυναικεία σώματα δεν είναι τόσο δυνατά όσο τα ανδρικά. Η επιστήμη δείχνει όλο και περισσότερο πως η ευελιξία—η ικανότητα προσαρμογής, αλλαγής και ανάκαμψης στη διάρκεια της ζωής—είναι ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα που καθιστούν τα γυναικεία σώματα ανθεκτικά.
Υπάρχουν τρεις κρίσιμοι τρόποι με τους οποίους αυτό το χαρακτηριστικό κάνει τις γυναίκες μοναδικά δυνατές.
Η ευελιξία του μεταβολισμού
Η Clegg, πλέον καθηγήτρια εσωτερικής ιατρικής στο Texas Tech University Health Sciences Center, μελετά πώς τα οιστρογόνα και ο μεταβολισμός των λιπών διαμορφώνουν την αντοχή. Οι έρευνές της αναδεικνύουν ότι αυτή η μεταβολική ευελιξία αποτελεί κλειδί για τη γυναικεία ανθεκτικότητα σε απαιτητικές συνθήκες.
Με πληροφορίες από National Geographic
