Στη Γαλλία, τον Οκτώβρη του 2015, συνέβη το εξής περιστατικό: Εργαζόμενοι της Air France εισέβαλαν σε συνεδρίαση της διοίκησης στο αεροδρόμιο Charles de Gaulle, κατά τη διάρκεια συζήτησης με θέμα την περικοπή περίπου 2.900 θέσεων εργασίας. Η κατάσταση «ξέφυγε» (ή, για να είμαι ακριβής, πήρε τον δρόμο που έπρεπε να πάρει), όταν οι εργαζόμενοι κυνήγησαν τα υψηλόβαθμα στελέχη της εταιρείας, τους έσκισαν τα Dior πουκάμισα κι ένα από αυτά κατέληξε να τρέχει γυμνό από τη μέση και πάνω φορώντας μόνο τη γραβάτα του. Έτρεξε τόσο πολύ, που φοβισμένο σκαρφάλωσε σ’ έναν συρματένιο φράχτη για να ξεφύγει. Φωτογραφία. Σ’ αυτήν την εικόνα, δε χρειάζεται καν ζουμ για να δεις τον κρύο ιδρώτα που τον είχε λούσει.Ίσως ακόμα να μοιράζεται αυτήν την ιστορία με τον ψυχαναλυτή του, ως σύμβολο της κατάρρευσης των ψευδαισθήσεών του.
Σκέφτομαι μέχρι ποιο σημείο μπορεί να φτάσει ένας απελπισμένος άνθρωπος που νιώθει ότι αδικείται. Και κυρίως σκέφτομαι μέχρι ποιο σημείο μπορούν να φτάσουν πολλοί απελπισμένοι άνθρωποι μαζί που νιώθουν ότι αδικούνται. Οι νόμοι στις σύγχρονες αστικές δημοκρατίες έχουν προβλέψει αυτήν την περίπτωση. Ορίζουν το σημείο εκεί που τους βολεύει. Το κράτος επιστρατεύει τη νόμιμη χρήση της βίας από την πλευρά του απέναντι στην παράνομη της άλλης πλευράς. Το ίδιο μέσο επιβολής νομιμοποιείται και δικαιολογείται απλώς και μόνο αν το χέρι που σηκώνεται για να χτυπήσει φέρει διακριτικά. Ανθρώπινη επινόηση.
Ο καταπιεσμένος έχει τη δυνατότητα να μας πει ότι καταπιέζεται αρκεί να μην κάνει ούτε ένα βήμα για να το αλλάξει. Αν κουνήσει τα πόδια του και περάσει τα όρια, είναι παράνομος. Άλλωστε έχει ερωτηθεί για όλα αυτά που υφίσταται. Σίγουρα κουνούσε καταφατικά το κεφάλι στις προεκλογικές συγκεντρώσεις όταν οι υποψήφιοι του έλεγαν ότι θα δουλεύει 13 ώρες, θα πληρώνει ακριβότερο ενοίκιο, ενέργεια και τρόφιμα. Σίγουρα πείστηκε, όταν άκουγε στα τηλεπαράθυρα ότι θα διαλυθεί κάθε κοινωνική δομή κάνοντας τη ζωή του αφόρητη. Σίγουρα πέταξε από τη χαρά του, όταν στα ευρηματικά προεκλογικά βίντεο του TikTok, έβλεπε μέσα από φίλτρα ότι θα απαξιωθεί η ανθρώπινη ζωή απέναντι στο κέρδος.
Ψήφισε. Εκλέχθηκε κυβέρνηση με σταθερή μειοψηφία. Δημιουργήθηκε όραμα και προοπτική. Οι αγορές έλαβαν το ηχηρό μήνυμα και ξεκίνησε η μέρα της υπόλοιπης ζωής του. Από εδώ και στο εξής και μέχρι να ερωτηθεί ξανά, σε ό,τι τού συμβαίνει θεωρείται αυτονόητο ότι υπάρχει η σιωπηρή συναίνεσή του.
Οι καλοπληρωμένοι επικοινωνιολόγοι και οι υπεύθυνοι στρατηγικού σχεδιασμού των κυβερνήσεων σίγουρα γνωρίζουν από διαχείριση οργισμένου πλήθους. Ένας από τους μεγαλύτερους φόβους τους όμως είναι η στιγμή που όλη η ακριβή τους γνώση δεν έχει καμία αξία και πάει κατευθείαν στον κουβά.
Είναι η στιγμή που απέναντι στον βιασμό της λογικής ακούγεται ένα «άνθρωπέ μου, τι μαλ@κίες λες;». Είναι η στιγμή που το «διαίρει και βασίλευε» δεν πιάνει. Είναι η στιγμή που η συνεργασία τους με το λουμπεναριό δεν αποδίδει. Είναι η στιγμή που το γρανάζι της ιστορίας ξαναπαίρνει μπροστά και ο «βασιλιάς» τρέχει γυμνός, λουσμένος από τον φόβο ευχόμενος να ήταν ένα καρτούν για να περάσει αλώβητος μέσα από τον συρματένιο φράχτη.
