Τα αντηλιακά στις ΗΠΑ συχνά γίνονται αντικείμενο χλευασμού λόγω της λιπαρής, βαριάς ή κιμωλώδους υφής τους. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που μόλις 13% των Αμερικανών ενηλίκων χρησιμοποιούν αντηλιακό καθημερινά—παρά τη σημασία του για την προστασία από τον καρκίνο και τη γήρανση του δέρματος. Ωστόσο, μια σημαντική αλλαγή στην αγορά αντηλιακών μόλις ξεκίνησε.
Σήμερα, ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ενέκρινε το bemotrizinol (BEMT) για χρήση σε αντηλιακά—το πρώτο νέο συστατικό που προστίθεται στη λίστα εδώ και πάνω από 20 χρόνια. Οι κατασκευαστές αναμένεται να ενσωματώσουν το BEMT στα προϊόντα τους, πιθανόν πριν το τέλος του καλοκαιριού.
Το BEMT αποτελεί βασικό συστατικό σε ευρωπαϊκά και ασιατικά αντηλιακά για περισσότερες από δύο δεκαετίες, προσφέροντας σημαντικά πλεονεκτήματα έναντι των παλαιότερων φίλτρων. Παρέχει προστασία από ευρύτερο φάσμα υπεριώδους ακτινοβολίας, διαρκεί περισσότερο στο δέρμα, προκαλεί λιγότερους ερεθισμούς και έχει σαφώς πιο ευχάριστη αίσθηση.
«Ήταν καιρός να έρθει στην αμερικανική αγορά, γιατί έχει σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με τα υπάρχοντα αντηλιακά», δηλώνει η Kathleen Suozzi, δερματολογική χειρουργός στη Ιατρική Σχολή του Yale.
Ευρεία προστασία με το νέο φίλτρο BEMT
Ο ήλιος εκπέμπει δύο είδη επιβλαβούς υπεριώδους ακτινοβολίας: την βραχύτερου μήκους κύματος UVB, που προκαλεί εγκαύματα και ορισμένες μορφές καρκίνου του δέρματος, και την μεγαλύτερου μήκους κύματος UVA, που διεισδύει βαθύτερα προκαλώντας ρυτίδες, πανάδες και καρκίνο.
Κάποια αντηλιακά προστατεύουν μόνο από τη μία κατηγορία, αλλά τα πιο αποτελεσματικά καλύπτουν και τις δύο. Το bemotrizinol προσφέρει αυτήν την ευρεία προστασία—και καλύπτει ακόμη μεγαλύτερο φάσμα ακτινοβολίας από τα περισσότερα υπάρχοντα συστατικά, σύμφωνα με τη Saranya Wyles, ερευνήτρια δερματολογίας στη Mayo Clinic.
Τα αντηλιακά διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: χημικά και φυσικά. Το BEMT είναι χημικό φίλτρο, όπως η avobenzone και η oxybenzone, που μετατρέπει την ακτινοβολία του ήλιου σε θερμότητα η οποία διαφεύγει γρήγορα. Τα φυσικά ή μεταλλικά αντηλιακά, όπως το οξείδιο του ψευδαργύρου και το διοξείδιο του τιτανίου, αντανακλούν τις ακτίνες μακριά από το δέρμα. Και οι δύο τύποι εμποδίζουν αποτελεσματικά τη διείσδυση της ακτινοβολίας.
Κάποιοι καταναλωτές ανησυχούν ότι τα χημικά αντηλιακά απορροφώνται στο σώμα, ιδιαίτερα μετά από μελέτη του 2020 που έδειξε αυξημένα επίπεδα ορισμένων συστατικών στο αίμα σε σχέση με τις οδηγίες της FDA. Όμως δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι αυτά τα επίπεδα είναι επικίνδυνα, τονίζει η Suozzi. «Οι άνθρωποι χρησιμοποιούν αντηλιακά εδώ και δεκαετίες χωρίς αυξημένο κίνδυνο για την υγεία. Το γεγονός ότι απορροφώνται πιθανότατα δεν έχει κλινική σημασία».
Αξίζει να σημειωθεί ότι το BEMT απορροφάται σε μικρότερες ποσότητες απ’ ό,τι τα παλαιότερα φίλτρα. «Έχει μεγαλύτερη μοριακή δομή και βάρος, μένει στην επιφάνεια του δέρματος με μικρότερη διείσδυση», εξηγεί η Suozzi. Επιπλέον διαρκεί περισσότερο επειδή διασπάται πιο αργά όταν εκτίθεται στον ήλιο.
Αλλαγές στη νομοθεσία φέρνουν νέα αντηλιακά στην αγορά
Η έγκριση του BEMT καθυστέρησε σημαντικά. Πολλές χώρες θεωρούν τα αντηλιακά ως καλλυντικά προϊόντα, αλλά οι ΗΠΑ τα αντιμετωπίζουν ως φάρμακα χωρίς συνταγή (over-the-counter drug), απαιτώντας αυστηρότερες δοκιμές. Έτσι, στην Ευρώπη επιτρέπονται περίπου 30 συστατικά στα αντηλιακά, ενώ στις ΗΠΑ μόλις λίγο πάνω από δώδεκα—με το τελευταίο να εγκρίνεται το 1999.
Οι εργαστηριακές και κλινικές μελέτες πρέπει να αποδεικνύουν ότι τα συστατικά θεωρούνται γενικά ασφαλή και αποτελεσματικά (GRASE), κάτι που μέχρι πρότινος απαιτούσε δοκιμές σε ζώα. Όμως ένας νέος νόμος που ψηφίστηκε πέρυσι επέτρεψε τη χρήση άλλων επιστημονικών δεδομένων και ζήτησε από τον οργανισμό να εξετάσει φίλτρα που θεωρούνται ασφαλή στο εξωτερικό, όπως το BEMT.
Η προκαταρκτική αξιολόγηση της FDA πριν έξι μήνες έκρινε ότι το BEMT είναι ασφαλές σε συγκεντρώσεις έως 6%. Με την τελική έγκριση της υπηρεσίας, αυτή η ποσότητα προστέθηκε στη λίστα των εγκεκριμένων συστατικών για αντηλιακά.
Πολλοί χαιρέτισαν τη νέα διαδικασία αξιολόγησης και την επικείμενη διάθεση του BEMT στις ΗΠΑ. «Για πολύ καιρό οι αμερικανικές οικογένειες βασίζονταν σε παρωχημένα συστατικά ενώ υπήρχαν πιθανώς ασφαλέστερες και αποτελεσματικότερες επιλογές στο εξωτερικό», δήλωσε η Melanie Benesh, στέλεχος του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Environmental Working Group. Το 2021, δοκιμή 51 αμερικανικών αντηλιακών από τον οργανισμό έδειξε ότι πολλά προσφέρουν μόνο τη μισή προστασία SPF απ’ όση αναγράφεται στη συσκευασία τους.
Η καθημερινή χρήση αντηλιακού παραμένει απαραίτητη
Οι δερματολόγοι ελπίζουν πως οι νέες επιλογές θα ενθαρρύνουν περισσότερους να προστατεύονται καθημερινά από τις ακτίνες του ήλιου. Σύμφωνα με μελέτη που παρακολούθησε 1.600 άτομα για τέσσερα χρόνια (και πάνω από μία δεκαετία συνολικά), η καθημερινή χρήση αντηλιακού μειώνει στο μισό τα περιστατικά του επικίνδυνου μελανώματος και κατά 40% τα περιστατικά ακανθοκυτταρικού καρκινώματος.
Η Aμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας (AAD) συστήνει σε όλους να χρησιμοποιούν καθημερινά αντηλιακό σε όλα τα σημεία που δεν καλύπτονται από ρούχα—ακόμη και όσοι έχουν σκουρόχρωμο δέρμα ή δεν παθαίνουν ποτέ εγκαύματα χρειάζονται προστασία UVA. Αυτό ισχύει ακόμη και τις συννεφιασμένες μέρες, καθώς έως 80% της επιβλαβούς ακτινοβολίας UV διαπερνά τα σύννεφα αλλά κι όταν οδηγούμε αυτοκίνητο («δέχεστε ακόμα UVA μέσα απ’ τα τζάμια», εξηγεί η Wyles).
Η AAD προτείνει τη χρήση ποσότητας ίσης με σφηνοπότηρο από ευρέος φάσματος προϊόν με SPF 30 ή υψηλότερο. Για πρόσωπο, αυτιά και λαιμό επαρκεί μισό κουταλάκι του γλυκού—όσο ένα κλασικό ζάρι παιχνιδιού.
Για να παραμένει αποτελεσματικό το αντηλιακό πρέπει να ανανεώνεται κάθε δύο ώρες—ακόμη πιο συχνά όταν κολυμπάμε ή ιδρώνουμε—ή κάθε φορά που βγαίνουμε έξω εάν εργαζόμαστε κυρίως σε εσωτερικούς χώρους. «Συστήνω να έχετε πάντα ένα αντηλιακό στο αυτοκίνητο ή την τσάντα σας ως υπενθύμιση», λέει η Wyles. Ακόμη κι όσοι μένουν μέσα τις ώρες αιχμής χρειάζονται κάλυψη κατά τις πρωινές ή απογευματινές εξόδους.
Ύπνος, άσκηση, διαχείριση άγχους και σωστή διατροφή είναι επίσης σημαντικοί παράγοντες για υγιές δέρμα διαχρονικά, σύμφωνα με τη Wyles. «Όμως το κορυφαίο προϊόν για τη μακροζωία της επιδερμίδας είναι το αντηλιακό».
Πηγή: National Geographic
