Ρομποτικά σκυλιά με υπερ-ρεαλιστικά κεφάλια από σιλικόνη, εμπνευσμένα από παγκοσμίως αναγνωρισμένες προσωπικότητες όπως ο Elon Musk, ο Mark Zuckerberg, ο Jeff Bezos, ο Andy Warhol και ο Pablo Picasso, περιφέρονται στους διαδρόμους του μουσείου Neue Nationalgalerie στο Βερολίνο. Κατά διαστήματα, τα σκυλιά «αφοδεύουν» εκτυπωμένες εικόνες του χώρου που έχουν καταγράψει με ενσωματωμένες κάμερες.
Αυτά τα ασυνήθιστα ζώα αποτελούν μέρος μιας διαδραστικής εγκατάστασης του Αμερικανού καλλιτέχνη Beeple (Mike Winkelmann), που παρουσιάζεται αυτή την περίοδο στο Βερολίνο. Κάθε εκτυπωμένη εικόνα αποτυπώνει ένα στιγμιότυπο της πραγματικότητας, το οποίο μετασχηματίζεται από τεχνητή νοημοσύνη ώστε να αντικατοπτρίζει την προσωπικότητα του εκάστοτε σκύλου – ή αλλιώς, την κοσμοθεωρία της ανθρώπινης μορφής που φέρει το κεφάλι του (για παράδειγμα, το σκυλί με κεφάλι Picasso παράγει κυβιστικές εικόνες, ενώ του Warhol σε pop art ύφος).
Σύμφωνα με τους διοργανωτές της έκθεσης, πρόκειται για σχόλιο σχετικά με το πώς οι αλγόριθμοι και οι τεχνολογικές πλατφόρμες επηρεάζουν την αντίληψή μας για τον κόσμο. Ο ίδιος ο Beeple δηλώνει: «Στο παρελθόν, η οπτική μας για τον κόσμο διαμορφωνόταν εν μέρει από τον τρόπο που οι καλλιτέχνες έβλεπαν τα πράγματα. Το πώς ζωγράφιζε ο Picasso άλλαξε τον τρόπο που βλέπαμε τον κόσμο· το πώς μιλούσε ο Warhol για την καταναλωτική κοινωνία και την ποπ κουλτούρα επηρέασε τη δική του οπτική».
Σήμερα, όπως επισημαίνει ο καλλιτέχνης, η αντίληψή μας επηρεάζεται κυρίως από ισχυρούς τεχνολογικούς δισεκατομμυριούχους που ελέγχουν αλγορίθμους και αποφασίζουν τι βλέπουμε και τι όχι. «Αυτό είναι μια τεράστια εξουσία που δεν έχουμε κατανοήσει πλήρως – ειδικά επειδή, αν θελήσουν να αλλάξουν κάτι, δεν χρειάζεται να πιέσουν τον ΟΗΕ ή να περάσουν νομοσχέδια από το Κογκρέσο ή την ΕΕ. Απλώς ξυπνούν και αλλάζουν τους αλγορίθμους», προσθέτει.
Η τεχνητή νοημοσύνη στο επίκεντρο της σύγχρονης τέχνης
Τα ρομποτικά σκυλιά φορούν επίσης κεφάλια με τη μορφή του ίδιου του Beeple. Η επιμελήτρια της έκθεσης στο Βερολίνο, Lisa Botti, υπογράμμισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ένα από τα φαινόμενα που επηρεάζουν περισσότερο τη ζωή μας σήμερα. «Τα μουσεία είναι οι χώροι όπου η κοινωνία μπορεί να συλλογιστεί τέτοιες μεταμορφώσεις – γι’ αυτό και θέλαμε να παρουσιάσουμε το έργο του Beeple», εξηγεί.
Το έργο με τίτλο «Regular Animals» παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Art Basel Miami Beach 2025. Ο Beeple είναι γραφίστας από τη Νότια Καρολίνα και ασχολείται με κάθε είδους ψηφιακή τέχνη. Είναι ένας από τους ιδρυτές του κινήματος “everyday” στα τρισδιάστατα γραφικά: δημιουργεί κάθε μέρα μία εικόνα και τη δημοσιεύει διαδικτυακά χωρίς να έχει χάσει ούτε μία ημέρα εδώ και χρόνια.
Σύμφωνα με τον οίκο δημοπρασιών Christie’s, ο Beeple είναι ο τρίτος πιο ακριβοπληρωμένος εν ζωή καλλιτέχνης σε δημοπρασία, μετά τους David Hockney και Jeff Koons. Την άνοιξη του 2021, το Christie’s δημοπράτησε το ψηφιακό κολάζ του Beeple «Everydays: The First 5000 Days», το οποίο πουλήθηκε τελικά για πάνω από $69 εκατομμύρια.
Ο οίκος χαρακτήρισε το έργο ως «κριτική στη σύγχρονη κοινωνία, την κυβέρνηση και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης», μέσα από «παραμορφωμένα, δυστοπικά μέλλοντα» όπου πρωταγωνιστούν συχνά διάσημες προσωπικότητες όπως ο Donald Trump και o Kanye West. Ήταν η πρώτη φορά που μεγάλο σπίτι δημοπρασιών προσέφερε αποκλειστικά ψηφιακό έργο συνοδευόμενο από non-fungible token (NFT) ως εγγύηση αυθεντικότητας, αλλά και η πρώτη φορά που έγινε πληρωμή με κρυπτονόμισμα για τέχνη σε δημοπρασία.
Τα NFTs είναι ηλεκτρονικοί αναγνωριστικοί κωδικοί που επιβεβαιώνουν τη γνησιότητα ενός ψηφιακού συλλεκτικού αντικειμένου μέσω καταγραφής σε blockchain. Τα tokens αυτά έχουν κατακλύσει τον κόσμο των διαδικτυακών συλλεκτών πρόσφατα, ως παρακλάδι της άνθησης των κρυπτονομισμάτων.
Στην Art Basel 2025, ο Beeple μοίραζε τις εκτυπωμένες φωτογραφίες που «έβγαζαν» τα σκυλιά του στους επισκέπτες μαζί με πιστοποιητικό αυθεντικότητας που ανέφερε: «100% οργανικό dog shit χωρίς GMO». Ορισμένες εκτυπώσεις είχαν QR codes που οδηγούσαν σε δωρεάν NFTs – πρακτικά δηλαδή ο Beeple χάριζε το ψηφιακό του έργο στο κοινό (μερικές φορές απεικονίζοντας τους ίδιους τους παρευρισκόμενους), δίνοντάς τους τη δυνατότητα να επωφεληθούν οικονομικά από αυτό.
