Πριν λίγες ημέρες, τα αποτελέσματα μιας παγκόσμιας έρευνας ανέδειξαν μια αύξηση σε ανησυχητικές αντιλήψεις των νέων ανδρών απέναντι στις γυναίκες. Ομάδα από την Ipsos και το King’s College London διαπίστωσε ότι σχεδόν το ένα τρίτο (31%) των ανδρών της γενιάς Gen Z πιστεύει πως μια γυναίκα πρέπει πάντα να υπακούει τον σύζυγό της, το 21% θεωρεί ότι δεν πρέπει ποτέ να ξεκινά η ίδια τη σεξουαλική επαφή, ενώ το 33% πιστεύει πως οι γυναίκες πρέπει να αφήνουν τον άνδρα να έχει τον τελικό λόγο στις σημαντικές αποφάσεις.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα συμπεράσματα από μια παγκόσμια έρευνα, η οποία βασίζεται σε μέσους όρους από πολύ διαφορετικές κουλτούρες και οικονομίες, έχουν τα όριά τους. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε πώς ερμήνευσαν οι ερωτώμενοι τις απαντήσεις τους ή πώς συμβιβάζουν φαινομενικά αντιφατικές απόψεις: οι νεότεροι άνδρες δηλώνουν πιο συχνά φεμινιστές και βρίσκουν επιτυχημένες γυναίκες ελκυστικές, αλλά ταυτόχρονα κάποιοι θεωρούν ότι οι γυναίκες πρέπει να είναι υποτακτικές. Επίσης, δεν είναι σαφές αν τα ίδια άτομα έχουν όλες αυτές τις απόψεις ταυτόχρονα.
Άλλες έρευνες σκιαγραφούν μια πιο σύνθετη εικόνα, δείχνοντας ότι οι επιθυμίες των νέων ανδρών δεν ευθυγραμμίζονται πάντα με παραδοσιακούς ρόλους φύλου. Σε μια δημοσκόπηση μεταξύ νεαρών Αμερικανών, περισσότεροι άνδρες από γυναίκες εξέφρασαν την επιθυμία να γίνουν γονείς· σε άλλη, έφηβοι και των δύο φύλων δήλωσαν πως αναζητούν πιο ευάλωτες απεικονίσεις πατέρα στη μικρή οθόνη.
Η κοινωνική πίεση και ο ρόλος της ανισότητας
Οι νεαροί άνδρες εκφράζουν συχνά την αίσθηση ότι ζουν σε έναν κόσμο αυξημένου ανταγωνισμού, αναζητώντας παράλληλα τα κατάλληλα πρότυπα. Σε μια κοινωνία όπου η κοινωνική θέση μετριέται ως δείκτης προσωπικής αξίας, δεν προκαλεί έκπληξη που πολλοί άνδρες ανταγωνίζονται για κύρος. Ωστόσο, η ανισότητα εντείνεται: το 2023, η Oxfam διαπίστωσε ότι το πλουσιότερο 1% των Βρετανών κατέχει περισσότερα περιουσιακά στοιχεία από το 70% του πληθυσμού.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι νέοι έχουν πληγεί ιδιαίτερα: η μέση κατοικία στην Αγγλία κοστίζει πλέον 7,7 φορές τον μέσο μισθό, έναντι 3,5 φορές το 1997. Η ανεργία αυξάνεται και οι νέοι επηρεάζονται δυσανάλογα. Τα πανεπιστημιακά πτυχία δεν εγγυώνται πλέον καλές αμοιβές ή αξιοπρεπή ζωή. Όταν οι προοπτικές περιορίζονται, το κύρος γίνεται σπάνιο και η πρόοδος φαίνεται μηδενικού αθροίσματος. Υπό τέτοιες πιέσεις, ορισμένοι άνδρες στρέφουν την αγανάκτησή τους προς τις γυναίκες, τροφοδοτώντας έναν αντιφεμινιστικό λόγο.
Ο αντίκτυπος των social media και η ανάγκη για αλλαγή κουλτούρας
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διαδραματίζουν καταστροφικό ρόλο, προσφέροντας ως αποδιοπομπαίο τράγο τα δικαιώματα των γυναικών αντί για πραγματικές λύσεις. Ο αποκαλούμενος «manosphere» προσφέρει ελάχιστα πέρα από μισογυνισμό παρουσιασμένο ως αυτοσεβασμό και φαντασιώσεις γρήγορου πλουτισμού που εκμεταλλεύονται το άγχος των ανδρών. Οι συνέπειες είναι εμφανείς: στην ερώτηση της Ipsos/King’s College «Όταν πρόκειται για ίσα δικαιώματα γυναικών και ανδρών, στη χώρα μου έχουμε φτάσει αρκετά μακριά», σχεδόν οι μισοί άνδρες στο Ηνωμένο Βασίλειο συμφώνησαν – λίγο κάτω από τον μέσο όρο των 29 χωρών.
Η ίδια έρευνα δείχνει επίσης ότι η Βρετανία και άλλες δυτικές χώρες έχουν σημειώσει τη μεγαλύτερη αύξηση από το 2019 στην άποψη πως «έχουμε φτάσει αρκετά μακριά» σε θέματα ισότητας φύλων.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι αυτές οι στάσεις δεν θα αλλάξουν εάν δεν αλλάξει η πραγματικότητα: περισσότερες θέσεις εργασίας, υψηλότεροι μισθοί και καλύτερο βιοτικό επίπεδο για τους νέους. Ωστόσο, η ευημερία από μόνη της δεν εξαλείφει τη μισογυνία.
Απαιτείται επίσης μια πολιτισμική μετατόπιση – κάτι που δεν μπορεί να συμβεί χωρίς πρώτα οι νέοι άνδρες να αναλάβουν ευθύνη για τις στάσεις τους απέναντι στις γυναίκες. Παράλληλα χρειάζονται κατανόηση· πρέπει να γνωρίζουν ότι δεν χρειάζεται να φορούν την προβληματική «πανοπλία» του ματσισμού και πως ο πλούτος δεν τους ορίζει. Πάνω απ’ όλα όμως, είναι η αυξανόμενη ανισότητα που εμποδίζει τον δρόμο τους προς μια καλή ζωή – όχι οι γυναίκες.
