Το Υπουργείο Εσωτερικών της Ισπανίας ενέκρινε νέο αστυνομικό πρωτόκολλο που επιτρέπει πλέον στους τρανς μετανάστες στη χώρα να αλλάζουν το όνομα και το φύλο τους σε επίσημα έγγραφα, όπως η κάρτα TIE ή το πράσινο πιστοποιητικό διαμονής της ΕΕ. Το πρωτόκολλο δημοσιεύθηκε στη Γενική Εντολή της Αστυνομίας και φέρει την υπογραφή του Διευθυντή της Αστυνομίας, Francisco Pardo.
Αυτό σημαίνει ότι από τις 14 Ιουλίου 2026, οι αλλοδαποί στην Ισπανία θα μπορούν να ζητούν διόρθωση ονόματος και φύλου στα έγγραφα που εκδίδονται από την Εθνική Αστυνομία. Η ρύθμιση επιλύει το πρόβλημα που αντιμετώπιζαν τρανς μετανάστες, των οποίων τα έγγραφα εκδίδονταν με το λεγόμενο «deadname», εάν η μετάβαση φύλου τους δεν είχε αναγνωριστεί στη χώρα καταγωγής τους. Ο όρος «deadname» αναφέρεται στο όνομα που είχαν πριν τη μετάβασή τους.
Η νέα αυτή μέτρηση, που ανακοίνωσε ο Υπουργός Εσωτερικών Fernando Grande-Marlaska στις 23 Ιουνίου, εντάσσεται στον νόμο 4/2023 για την πραγματική και ουσιαστική ισότητα των τρανς ατόμων και τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+ στην Ισπανία. Η Ομοσπονδία ΛΟΑΤΚΙ+ Ατόμων εκτιμά ότι περίπου 65.000 τρανς άτομα θα ωφεληθούν από αυτή την αλλαγή.
Διαδικασία και προϋποθέσεις για τη διόρθωση στοιχείων
Η νέα διαδικασία δίνει τη δυνατότητα στους τρανς μετανάστες να αλλάξουν το φύλο τους σε διάφορα έγγραφα, όπως: κάρτες ταυτότητας αλλοδαπού (TIE), πιστοποιητικά εγγραφής πολιτών της ΕΕ, πιστοποιητικά εγγραφής αλλοδαπών χωρίς χαρτιά, ταξιδιωτικά έγγραφα για άτομα χωρίς διαβατήριο, καθώς και αιτήσεις διεθνούς προστασίας ή διαδικασίες ανιθαγένειας.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν αίτημα αλλαγής σε δύο περιπτώσεις. Πρώτον, αν ήταν αδύνατο να πραγματοποιηθεί η αλλαγή στη χώρα καταγωγής τους. Σε αυτή την περίπτωση, η Υπηρεσία Μετανάστευσης και Συνόρων της Ισπανίας θα ζητήσει έκθεση από το Υπουργείο Εξωτερικών που να βεβαιώνει τη νομική ή πρακτική αδυναμία διόρθωσης των στοιχείων. Αν η έκθεση είναι θετική, η αλλαγή πραγματοποιείται στο Κεντρικό Μητρώο Αλλοδαπών και εκδίδεται νέο έγγραφο με τα σωστά στοιχεία.
Δεύτερον, οι τρανς μετανάστες μπορούν να αιτηθούν αλλαγή στην Ισπανία εφόσον έχουν ήδη προχωρήσει στη διόρθωση ονόματος και φύλου στη χώρα καταγωγής τους, αλλά δεν έχουν ενημερώσει τα ισπανικά έγγραφα. Σε αυτή την περίπτωση αρκεί η επίδειξη ισχύοντος διαβατηρίου ή ταξιδιωτικού εγγράφου που αποδεικνύει την αλλαγή, μαζί με το προς ενημέρωση ισπανικό έγγραφο.
Νέες επιλογές φύλου στα ισπανικά έγγραφα
Τον Ιούνιο του 2024, ο Ισπανός Υπουργός Εσωτερικών είχε παραδεχτεί τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν οι τρανς μετανάστες όταν δεν μπορούσαν να αλλάξουν όνομα και φύλο στη χώρα καταγωγής τους και είχε δεσμευτεί για άμεση νομοθετική παρέμβαση. Τόνισε ότι το νέο πρωτόκολλο λύνει δυσκολίες τόσο για τους αιτούντες όσο και για τις εμπλεκόμενες διοικητικές υπηρεσίες.
«Το πρωτόκολλο αυτό αποκαθιστά την αξιοπρέπεια μιας διπλά ευάλωτης ομάδας: ένα έγγραφο που αντικατοπτρίζει ποιος είσαι είναι κλειδί για μια αξιοπρεπή καθημερινότητα, από τη μίσθωση κατοικίας έως την απόκτηση κάρτας μεταφορών», δήλωσε στην εφημερίδα El País η γερουσιαστής και βουλευτής της Μαδρίτης Carla Antonelli.
Το 2024 η Ισπανία ανακοίνωσε επίσης ότι θα προσθέσει τρίτη επιλογή φύλου στα έγγραφα διαμονής αλλοδαπών όπως οι κάρτες TIE. Πλέον στην ένδειξη «sexo/sex» υπάρχει και η επιλογή «X» για μη δυαδικά άτομα, εκτός από τις υπάρχουσες «M» (άνδρας) και «F» (γυναίκα). Η δυνατότητα αυτή προσφέρεται σε αλλοδαπούς των οποίων η μη δυαδική ταυτότητα αναγνωρίζεται στη χώρα προέλευσής τους.
Τον Φεβρουάριο του 2023 εγκρίθηκε επίσης ο πρωτοποριακός νόμος για τα τρανς άτομα στην Ισπανία, που επιτρέπει πλέον σε κάθε πολίτη άνω των 16 ετών να αλλάζει το φύλο στην ταυτότητά του με απλή δήλωση.
