Ένα χειρόγραφο σημειωματάριο, που ανήκε στον 22χρονο Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ, ανακαλύφθηκε στο Παρίσι, προκαλώντας ενθουσιασμό στους ειδικούς. Το βιβλίο, ηλικίας 248 ετών, βρισκόταν στη Γαλλική Εθνική Βιβλιοθήκη (BnF) και μόλις πρόσφατα ταυτοποιήθηκε επίσημα ως έργο του μεγάλου συνθέτη, σε μια «σημαντική ανακάλυψη» όπως τη χαρακτήρισαν οι υπεύθυνοι της βιβλιοθήκης.
Το σημειωματάριο αποτελείται από 44 σελίδες και φυλάχθηκε από τον νεαρό Μότσαρτ μεταξύ Μαΐου και Ιουλίου του 1778, κατά τη διαμονή του στο Παρίσι. Τότε εργαζόταν ως δάσκαλος μουσικής για τη Μαρί-Λουίζ-Φιλιπίν ντε Μπονιέρ ντε Γκίν. Ο πατέρας της, ο Δούκας του Γκίν, ήταν διακεκριμένος φλαουτίστας στην παριζιάνικη κοινωνία του 18ου αιώνα και είχε παραγγείλει από τον Μότσαρτ το περίφημο Κοντσέρτο για Φλάουτο και Άρπα.
Στο σημειωματάριο περιλαμβάνονται καθημερινές ασκήσεις που ο Μότσαρτ ανέθετε στην μαθήτριά του στην άρπα, καθώς και επτά συνθέσεις για φλάουτο και άρπα, οι οποίες πιθανόν προορίζονταν για να παιχτούν από τον πατέρα και την κόρη μαζί.
Η ανακάλυψη έγινε από τον επιμελητή Φρανσουά-Πιερ Γκουά, μέλος του τμήματος μουσικής της BnF. Ο Γκουά είχε αναλάβει να ταξινομήσει έναν σωρό εγγράφων πριν τη συνταξιοδότησή του, όταν τυχαία εντόπισε το σημειωματάριο. «Δεν φανταζόμουν ποτέ τι επρόκειτο να βρω», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η διαδικασία ταυτοποίησης και η σημασία της ανακάλυψης
Κατά σύμπτωση, ο Γκουά είχε μελετήσει πρόσφατα άλλα διδακτικά χειρόγραφα του Μότσαρτ και παρατήρησε ομοιότητες στον γραφικό χαρακτήρα. Όπως περιέγραψε, τα κλειδιά του σολ ήταν στρογγυλεμένα και ελαφρώς γερμένα προς τα εμπρός, ενώ τα κλειδιά του φα διέφεραν εμφανώς από το γαλλικό στυλ της εποχής.
Ο επιμελητής συνέκρινε το σημειωματάριο με άλλα αυθεντικά χειρόγραφα του Μότσαρτ, συμπεριλαμβανομένου ενός αντιγράφου του Κοντσέρτου για Φλάουτο και Άρπα που είχε παραγγελθεί από τον Δούκα του Γκίν και έφερε τις ίδιες σφραγίδες με το σημειωματάριο. Τα στοιχεία ήταν αδιάσειστα και το έγγραφο πιστοποιήθηκε επίσημα τον Απρίλιο του 2026 από τον Άρμιν Μπρινζίνγκ, διευθυντή του Ιδρύματος Mozarteum στην Αυστρία.
Η BnF ανέφερε ότι το χειρόγραφο αποτελούσε μέρος δύο δεσμίδων μουσικών έργων που κατασχέθηκαν από την οικία του Δούκα το 1794. Ο Δούκας ήταν στενός φίλος της Μαρία-Αντουανέτας και διέφυγε στην Αγγλία με την έναρξη της Γαλλικής Επανάστασης.
Η σχέση μεταξύ Μότσαρτ και Δούκα υπήρξε περίπλοκη. Ο συνθέτης θαύμαζε το μουσικό ταλέντο του Δούκα, όμως απογοητεύτηκε από την έλλειψη ενδιαφέροντος της κόρης του για τη μουσική. Η συνεργασία τους διαταράχθηκε περαιτέρω όταν ο Δούκας δεν πλήρωσε ποτέ τον Μότσαρτ για τη δουλειά του· τελικά προσφέρθηκε στον συνθέτη μόνο το μισό ποσό μέσω του επικεφαλής μπάτλερ – ποσό που εκείνος αρνήθηκε να αποδεχτεί.
