Πριν λίγα χρόνια, ο δερματολόγος της Νέας Υόρκης Δρ. David A Colbert δέχθηκε ένα αναπάντεχο τηλεφώνημα από έναν σκηνοθέτη του Χόλιγουντ. Ο σκηνοθέτης γυρνούσε μια ταινία με έναν διάσημο ηθοποιό, του οποίου το πρόσωπο είχε γεμίσει τόσο πολύ με fillers που δεν κινούνταν καθόλου.
Ο σκηνοθέτης άρχισε να επιπλήττει τον Colbert, του οποίου οι πελάτες περιλαμβάνουν γνωστά ονόματα όπως η Sienna Miller, η Naomi Watts και η Robin Wright, επειδή πίστευε ότι περιόριζε την εκφραστικότητα του πρωταγωνιστή του. «Ήταν αρκετά αγενής», λέει ο Colbert. «Μου είπε, “Μπορείς να σταματήσεις να κάνεις ό,τι κάνεις στο πρόσωπό του;”» Ο σκηνοθέτης έκανε λάθος: ο Colbert δεν είχε ποτέ χορηγήσει filler ή Botox στον συγκεκριμένο ηθοποιό. «Τον καταλαβαίνω όμως, γιατί θέλει οι ηθοποιοί του να μοιάζουν με κανονικούς ανθρώπους», συμπληρώνει ο Colbert, χωρίς να αποκαλύψει ονόματα.
Ο σκηνοθέτης αυτός έδινε μια μάχη που φαινόταν χαμένη. Πλέον, το νέο trend μεταξύ των διασήμων δεν είναι μια κρέμα αξίας 280 δολαρίων ή ένα ενυδατικό προϊόν των 1.000 δολαρίων, αλλά ένα εντελώς διαφορετικό πρόσωπο: σαρκώδη χείλη, τεντωμένο δέρμα και ακίνητο μέτωπο. Για εμάς τους υπόλοιπους, σημαίνει ότι βλέπουμε στις ταινίες και στις πλατφόρμες streaming πρόσωπα που δείχνουν βελτιωμένα – και άρα περιορισμένα – από πανάκριβες αισθητικές επεμβάσεις.
Όταν κυκλοφόρησε το trailer της νέας ταινίας του Christopher Nolan, «The Odyssey», πολλοί σχολίασαν ότι η Anne Hathaway, που έχει διαψεύσει φήμες για αισθητικές επεμβάσεις, δεν μπορούσε να κουνήσει αρκετά το μέτωπό της. Θεώρησαν απίθανο η Πηνελόπη, σύζυγος του Οδυσσέα, να είχε τόσο καλό δερματολόγο στην αρχαία Ελλάδα.
Η αισθητική πίεση στη βιομηχανία του θεάματος
Στο κινηματογραφικό franchise «Wicked», η Ariana Grande υποδύεται τη Γκλίντα τη Καλή Μάγισσα στη Χώρα του Οζ, όπου τα πρότυπα ομορφιάς φαίνεται να είναι εξίσου αυστηρά με τον πραγματικό κόσμο: το αψεγάδιαστο και ανέκφραστο πρόσωπό της έκανε έναν αρθρογράφο να αναρωτηθεί αν «το Botox καταστρέφει τον κινηματογράφο». Το ίδιο συνέβη και με τη Margot Robbie, που υποδύεται την Cathy στο «Wuthering Heights» – τα λείο χαρακτηριστικά της πυροδότησαν φήμες για αισθητικές παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να περιορίσουν τις έντονες εκφράσεις σε ερωτικές σκηνές.
Πολλές φορές αυτή η συζήτηση γύρω από τις επεμβάσεις είναι κακόβουλη και μισογυνιστική, ρίχνοντας ευθύνη στις γυναίκες για τα μη ρεαλιστικά πρότυπα ομορφιάς στη βιομηχανία και αποσιωπώντας τη συζήτηση για τη γήρανση. Η Millie Bobby Brown, μόλις 22 ετών, δήλωσε ότι τα σχόλια για την ανέκφραστη όψη της κατά την προώθηση της ταινίας Electric State την έκαναν να απομονωθεί και να νιώσει κατάθλιψη για αρκετές ημέρες.
Η κριτική όμως αγγίζει και τους άνδρες. Ο Barry Keoghan παραδέχεται πως οι φήμες για fillers τον έκαναν να αποτραβηχτεί από τη δημοσιότητα, ενώ η άψογη εμφάνιση του Ryan Gosling σε πρόσφατη εκπομπή σχολιάστηκε ως «απόκοσμη» από χρήστες στα social media.
Η εκφραστικότητα ως βασικό προσόν στην υποκριτική
Παράλληλα, οι καλύτερες ερμηνείες προκύπτουν όταν οι ηθοποιοί δεν φοβούνται να δείξουν ατέλειες – όπως έκανε η Lucille Ball στο «I Love Lucy» ή η Charlize Theron στο «Monster». Τα fillers, το Botox και το περίγραμμα στο σαγόνι δεν επιτρέπουν πάντα τέτοιου είδους εκφραστικές ερμηνείες. «Έχει σχεδόν γίνει στάνταρ το ότι το πρόσωπο δεν κινείται όσο παλιά», σχολιάζει ο Colbert.
Αυτή η έλλειψη κίνησης αποτελεί υπαρξιακή απειλή για την τέχνη της υποκριτικής. Η ομορφιά ήταν πάντα προαπαιτούμενο για τους σταρ, αλλά και η ευκινησία του προσώπου επίσης. Μήπως τα fillers οδηγούν σε χειρότερες ερμηνείες;
Η αλλαγή χαρακτηριστικών μέσω επεμβάσεων υπήρχε ανέκαθεν στη βιομηχανία – και οι θεατές είχαν πάντα άποψη πάνω σε αυτό. Η ιστορικός κινηματογράφου Marsha Gordon, καθηγήτρια στο North Carolina State University, αναφέρει άρθρο του 1929 που «ξεμπρόστιαζε» κυρίως άνδρες σταρ όπως τον μποξέρ Jack Dempsey, που διόρθωσε τη μύτη του για χάρη της καριέρας στη μεγάλη οθόνη.
Ο ηθοποιός Louis Wolheim, γνωστός για ρόλους τραμπούκων, ήθελε ρινοπλαστική ώστε να μεταπηδήσει σε πρωταγωνιστικούς ρόλους· όμως τα στούντιο United Artists τον εμπόδισαν δικαστικά. Η Gordon θυμίζει πως το close-up ήταν καθοριστικό για τον κινηματογράφο: «Φαντάζομαι το πρόσωπο της Marlene Dietrich ή της Greta Garbo να γεμίζει την οθόνη. Δεν ήταν μόνο θέμα συναισθήματος αλλά και θέασης μιας όμορφης μορφής.»
Οι ρίζες των αισθητικών επεμβάσεων στον παλιό κινηματογράφο
Kαι τότε υπήρχαν φήμες για αισθητικές παρεμβάσεις: λέγεται πως η Dietrich αφαίρεσε γομφίους για πιο έντονα ζυγωματικά και ότι το στούντιο MGM έστειλε μυστικά τη Garbo σε πλαστικό χειρουργό. Και οι δύο διέθεταν μοναδικά χαρακτηριστικά που έγιναν σήμα κατατεθέν τους.
Η Gordon σημειώνει πως σήμερα τα πλάνα προσώπου είναι λιγότερο “κοντινά”. Καθώς μεταφερόμαστε από τις αίθουσες στους μικρούς προσωπικούς μας οθόνες, ίσως αυτή η αλλαγή έχει κάνει πιο ανεκτά τα fillers.
Ο Dr Anthony Brissett, πλαστικός χειρουργός από το Χιούστον και πρόεδρος της American Academy of Facial Plastic and Reconstructive Surgery, θεωρεί πως οι σύγχρονες κάμερες υψηλής ανάλυσης παίζουν σημαντικότερο ρόλο από το μέγεθος της οθόνης: “Υπάρχουν πράγματα που ενοχλούν τους ηθοποιούς στην εμφάνισή τους που εγώ δεν παρατηρώ – μέχρι να δω πλάνα στην τηλεόραση.” Οι διάσημοι υπόκεινται πλέον σε διαρκή εξονυχιστικό έλεγχο.
Η ηλικία στη βιομηχανία – Νέα πρότυπα αλλά με κόστος
Kάποτε η ηλικία ήταν εχθρός των ηθοποιών – ειδικά των γυναικών. Στην εποχή των μεγάλων στούντιο, μια γυναίκα άνω των 40 συνήθως εξαφανιζόταν διακριτικά ή δεχόταν δευτερεύοντες ρόλους (χαρακτηριστικό παράδειγμα η Bette Davis στο “Whatever Happened to Baby Jane;”). Σήμερα μια γυναίκα στα 40 μπορεί ακόμα να πρωταγωνιστήσει — αρκεί να δείχνει σαν να μην έχει μεγαλώσει ποτέ (ιδανικά ούτε στα 60).
“Πλέον περιμένω πως οι γυναίκες μεταξύ 30-60 μάλλον κάνουν κάτι στο πρόσωπό τους — και δεν θα κινούν τα μέτωπά τους,” λέει ο Colbert.
Kαι οι άνδρες βέβαια συμμετέχουν σε αυτή την τάση, όμως “ο ανταγωνισμός είναι ιδιαίτερα έντονος στις γυναίκες.” Η μανία με τα fillers αντικατοπτρίζει μια εθνική εμμονή: υπολογίζεται ότι πέρσι έγιναν περίπου 1,6 εκατομμύρια αισθητικές επεμβάσεις προσώπου στις ΗΠΑ.
Eπιπλέον, φάρμακα όπως τα GLP-1 (Ozempic, Wegovy) έχουν αδυνατίσει τόσο πολύ διάσημα σώματα και πρόσωπα που απαιτούνται fillers για διόρθωση της λεπτής όψης.
Το τίμημα και οι νέες τάσεις στην αισθητική επέμβαση
Tαυτόχρονα όμως, κάποιοι επιλέγουν συνειδητά να απέχουν από τέτοιες πρακτικές ως ένδειξη αφοσίωσης στην τέχνη τους — δείχνοντας έτσι πως τα νέα πρότυπα ομορφιάς απέχουν από την πραγματικότητα των χαρακτήρων που υποδύονται. Η Kate Hudson, π.χ., εγκατέλειψε το Botox κατά τη διάρκεια γυρισμάτων ταινίας εποχής· ενώ η Jennifer Lawrence, αν και χρησιμοποιεί Botox, αποφεύγει fillers στο μέτωπο επειδή φαίνονται περισσότερο στην κάμερα.
Kατά τη διαδικασία επιλογής ρόλων υπάρχουν δύο κατηγορίες: οι “bankable” σταρ και οι λιγότερο γνωστοί ηθοποιοί. Οι πρώτοι δεν περνούν από audition· οι δεύτεροι πρέπει συχνά να αποφασίζουν αν θα ενδώσουν στη μόδα των επεμβάσεων. Μια casting director από το Λος Άντζελες (“Marie”) δηλώνει πως “η εμφανής πλαστική χειρουργική είναι άμεσο ‘κόψιμο’ σχεδόν σε κάθε project — εκτός αν αφορά ήδη διάσημους.” Όσο πιο γνωστός είσαι τόσο περισσότερο μπορείς να “πειράξεις” το πρόσωπό σου πριν αρχίσει αυτό να γίνεται εμπόδιο στην καριέρα σου.
Kάποιες νεαρές ανερχόμενες ηθοποιοί έχουν εμφανές filler που δείχνει όμορφο στις selfies αλλά τις κάνει λιγότερο πειστικές σε έναν ρόλο. “Είναι λυπηρό — πολλές νέες γυναίκες νιώθουν πίεση λόγω Instagram αλλά έτσι γίνονται λιγότερο προσιτές,” λέει. “Άλλο μοντέλο, άλλο ηθοποιός.” Παρά ταύτα, σύμφωνα με τη Marie ποτέ δεν συζητείται ανοιχτά θέμα επέμβασης κατά τις auditions· όλα παραμένουν υπόρρητα.
Το μέλλον: AI και νέοι δρόμοι στην αυθεντικότητα;
Ο Zak Barnett, coach υποκριτικής στο Χόλιγουντ, θεωρεί πως ίσως η εισβολή της τεχνητής νοημοσύνης ανατρέψει αυτή την εμμονή με την τελειότητα: “Την ανάγκη για τελειότητα θα την καλύψουν σύντομα projects με AI· πιστεύω ότι οι θεατές θα αναζητούν όλο και περισσότερο αυθεντικότητα — δηλαδή ατέλειες.” Αν επιστρέψουμε στις ιστορίες χαρακτήρων ίσως τίποτα να μην πρέπει να εμποδίζει αυτήν την αυθεντικότητα.
Aντίθετα όμως, σύμφωνα με τη δημοσιογράφο Jessica M Goldstein, τα standards ομορφιάς υπό τον καπιταλισμό πάντα θα εξελίσσονται ώστε πάντα να υπάρχει κάτι νέο προς αγορά. Ίσως απλώς αλλάξει μορφή — όχι ουσία.
Tα τελευταία χρόνια βλέπουμε ήδη μια στροφή προς πιο διακριτικές επεμβάσεις: πριν 15-20 χρόνια ήταν μαζική μόδα οι όψεις πορσελάνης· σήμερα είναι πιο φυσικές (αν και παραμένουν πανάκριβες). Το ίδιο φαίνεται να συμβαίνει στα fillers· σύμφωνα με τον Brissett πολλοί ασθενείς παρουσιάζουν “filler fatigue” — είτε διαλύοντάς τα είτε απλώς αφήνοντάς τα να φύγουν χωρίς ανανέωση (διαρκούν περίπου έναν χρόνο).
Όλο και περισσότεροι στρέφονται πλέον στις ανανεωμένες τεχνικές facelift (deep-plane facelift), που μπορεί να κοστίζουν έως $40.000 σε μεγάλες πόλεις όπως Νέα Υόρκη ή Λος Άντζελες.
Tο μεγάλο πλεονέκτημα αυτών των τεχνικών είναι ότι προσφέρουν πιο φυσικό αποτέλεσμα — ανανεώνουν χωρίς υπερβολές κι επιτρέπουν εκφραστικότητα. Πολλοί διάσημοι προχωρούν σιωπηλά σε αυτές τις λύσεις.
Η Jennifer Lawrence φοβάται μήπως τα fillers επηρεάσουν την υποκριτική της· όταν όμως τη ρώτησαν αν θα έκανε deep-plane facelift απάντησε γελώντας: “Πιστέψτε με — θα το κάνω!”
