Έφερα στον κόσμο την κόρη μου μόνη μου, ως single mother by choice (ή SMC, όπως λέμε μεταξύ μας). Τέσσερα χρόνια μετά, έχω βυθιστεί τόσο πολύ σε αυτή τη ζωή, που καμιά φορά ξεχνάω πως οι άλλοι γονείς έχουν σύντροφο. Δηλαδή, έχετε έναν δεύτερο ενήλικα στο σπίτι, με δύο χέρια και έναν μισθό, και παρ’ όλα αυτά δυσκολεύεστε;!
Ξέρω όμως ότι δεν είναι τόσο απλό. Γιατί οι χαρές και οι δυσκολίες της μητρότητας παραμένουν ίδιες — είτε έχεις βοήθεια είτε όχι.
Θυμάμαι να λέω στον πατέρα μου, τότε που πάλευα με τον θηλασμό, τα συνεχόμενα γεύματα και τα δύσκολα βράδια, ότι θα μπορούσα να έχω δέκα συζύγους και κανείς τους δεν θα τα κατάφερνε απόλυτα. Από την άλλη, κάποιος θα μπορούσε να έχει πλύνει τα πιάτα. Ή να έχει μαγειρέψει. Ή απλώς να είναι ένα ζεστό σώμα μέσα στο δωμάτιο εκείνον τον πρώτο παγωμένο χειμώνα της COVID, που ορκίζομαι πως κράτησε 50% περισσότερο από κάθε άλλον.
Αυτό είναι και το ζήτημα: ο όρος «single mother by choice» πάντα μου ακουγόταν κάπως παραπλανητικός. Γιατί, στην πραγματικότητα, ελάχιστοι το επιλέγουν αυτό ως πρώτη επιλογή. Οι περισσότερες από εμάς θέλαμε εκείνον τον δεύτερο άνθρωπο — να ερωτευτούμε και να δημιουργήσουμε οικογένεια μαζί. Απλώς δεν συνέβη. Κι έτσι, η μονογονεϊκή μητρότητα γίνεται η επόμενη καλύτερη επιλογή· μια επιλογή που σήμερα κάνουν όλο και περισσότερες γυναίκες (και μερικοί άνδρες).
Γιατί αυξάνονται οι μονογονεϊκές οικογένειες από επιλογή
Τα στοιχεία στις ΗΠΑ είναι ελλιπή, όμως στο Ηνωμένο Βασίλειο ο αριθμός των single γυναικών που υποβλήθηκαν σε θεραπεία γονιμότητας με δότη σπέρματος αυξήθηκε κατά 62% μεταξύ 2019 και 2022 (χωρίς να υπολογίζονται οι περιπτώσεις υιοθεσίας ή άλλες διαδρομές προς τη μητρότητα). Η πανδημία φαίνεται πως επιτάχυνε το «βιολογικό ρολόι» πολλών γυναικών, ειδικά όταν οι πιθανοί σύντροφοι έγιναν ακόμη πιο δυσεύρετοι.
«Βλέπουμε όλο και περισσότερους ανθρώπους να επιλέγουν συνειδητά τη μονογονεϊκότητα», επιβεβαιώνει η Cynthia M. Murdock, MD, ενδοκρινολόγος αναπαραγωγής στην Illume Fertility στο Κονέκτικατ. «Πολλοί δεν θέλουν να περιμένουν επ’ αόριστον έναν σύντροφο. Η κοινωνική αποδοχή έχει αυξηθεί, ενώ και οι ιατρικές εξελίξεις —όπως η ασφαλέστερη μεταφορά ενός εμβρύου κάθε φορά, οι καλύτερες επιλογές δοτών και ο γενετικός έλεγχος— έχουν κάνει τη διαδικασία πιο προσβάσιμη.»
Μοναδικές προκλήσεις και ανταμοιβές
Η διαδρομή αυτή έχει σίγουρα δυσκολίες, αλλά και οφέλη που συχνά είναι η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος.
Κατά: Όλες οι αποφάσεις είναι δικές σου.
Υπέρ: Όλες οι αποφάσεις είναι δικές σου.
«Δεν χρειάζεται να συμβιβάζομαι με έναν άλλο τρόπο ανατροφής», λέει η Emily M., SMC στο Bridgewater του New Jersey. «Ορίζω εγώ τους κανόνες του σπιτιού μας, κι αυτό είναι πολύ πιο απλό από το να προσπαθώ να συνεννοηθώ και να συμβιβαστώ.»
Η Elizabeth C., μητέρα διδύμων στη Φιλαδέλφεια, το περιγράφει αλλιώς: «Βλέπω ζευγάρια να διαπραγματεύονται για το παραμικρό — εμείς, μέχρι να αποφασίσουν ποιος θα κρατήσει το παιδί και ποιος το καρότσι, έχουμε ήδη φτάσει.»
Από την άλλη, το βάρος των αποφάσεων χωρίς δεύτερο ενήλικα μπορεί να γίνει εξαντλητικό. «Το πιο δύσκολο είναι η έλλειψη συναισθηματικής υποστήριξης — να έχεις κάποιον που καταλαβαίνει ακριβώς τι ζεις», λέει η Emily. «Υπάρχουν στιγμές που θέλεις απλώς να κλάψεις μαζί με κάποιον που νιώθει τα ίδια.»
Κατά: Είσαι υπεύθυνη για όλα.
Υπέρ: Είσαι υπεύθυνη για όλα.
Είναι πράγματι μεγάλο βάρος — αλλά και καθαρότητα. «Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα είναι η ηρεμία», λέει η Tiffany P., SMC στην Tacoma. «Εστιάζω σε μένα και στο παιδί μου χωρίς να διαχειρίζομαι τις ανάγκες ενός άλλου ενήλικα.»
Η Maura D. από το St. Paul συμφωνεί: «Η δυσκολία είναι ότι δεν υπάρχει καμία παύση. Αλλά ταυτόχρονα ξέρεις ακριβώς τι είναι δική σου ευθύνη.»
Και φυσικά, το οικονομικό βάρος είναι πραγματικό. «Ακόμα και τα πιο απλά πράγματα για μένα απαιτούν επιπλέον κόστος», λέει η Melissa T. από τη Μασαχουσέτη. «Από τη φύλαξη μέχρι το κούρεμα του γκαζόν — όλα πρέπει να τα οργανώσω και να τα πληρώσω μόνη μου.»
Δεν ήταν “η πρώτη επιλογή”
Παρά τις δυσκολίες, καμία από εμάς δεν στάθηκε μπροστά σε μια ιδανική επιλογή. Δεν ήταν «ο τέλειος σύντροφος ή η μονογονεϊκότητα». Συχνά ήταν: παιδί μόνη ή καθόλου παιδί.
«Πολλές γυναίκες χρειάζεται πρώτα να θρηνήσουν την παραδοσιακή εικόνα οικογένειας», εξηγεί η ψυχολόγος Leann Diederich, PhD. «Όμως η ίδια η διαδρομή —επειδή είναι τόσο συνειδητή και απαιτητική— συχνά οδηγεί σε βαθύτερη ευγνωμοσύνη για το παιδί και την καθημερινότητα.»
Όσο κουραστικό κι αν είναι το solo parenting, δεν το μετάνιωσα ποτέ. Δεν ξέρω αν ανήκω σε αυτούς που “απολαμβάνουν τις μικρές στιγμές της ανατροφής”, αλλά ξέρω κάτι άλλο: ο πόνος για την οικογένεια που δεν δημιουργήθηκε έχει πια καταλαγιάσει.
Και κάθε μέρα, κοιτάζω την κόρη μου και τη θαυμάζω — αντικειμενικά μιλώντας, μπορεί να είναι το πιο χαριτωμένο και έξυπνο παιδί του κόσμου. (Απλώς καταγράφω τα δεδομένα.)
Συμβουλές για όσους σκέφτονται τη μονογονεϊκή ανατροφή
Τα παιδιά μεγαλώνουν καλά.
Έρευνες δείχνουν ότι δεν υπάρχουν ουσιαστικές διαφορές στην ψυχοκοινωνική ανάπτυξη παιδιών από single mothers by choice σε σχέση με παιδιά ζευγαριών.
Ξεκινήστε νωρίς τη διαδικασία.
Ο χρόνος και η ενημέρωση για τη γονιμότητα παίζουν καθοριστικό ρόλο.
Δείτε εγκαίρως τα ασφαλιστικά σας δικαιώματα.
Η πρόσβαση σε θεραπείες διαφέρει σημαντικά ανά χώρα και σύστημα υγείας.
Χτίστε “χωριό”.
Η υποστήριξη δεν είναι πολυτέλεια — είναι ανάγκη.
Γιορτάστε την ιστορία του παιδιού σας.
Η αλήθεια από νωρίς γίνεται κομμάτι της ταυτότητάς του, όχι μια “αποκάλυψη” αργότερα.
