Ο Πέδρο Σάντσεθ επανέφερε το σύνθημα «όχι στον πόλεμο», που είχε κινητοποιήσει τη ισπανική αριστερά το 2003 και προηγήθηκε της απώλειας της εξουσίας από το Λαϊκό Κόμμα το 2004, μετά τις επιθέσεις της 11ης Μαρτίου. Ο Σάντσεθ διατηρεί σταθερά μια σαφή θέση ενάντια στη στρατιωτική δράση των Ντόναλντ Τραμπ και Μπενιαμίν Νετανιάχου, διεκδικώντας εκ νέου το «όχι στον πόλεμο» ως κεντρικό αντίπαλο του Αμερικανού προέδρου.
«Η θέση της Ισπανίας είναι η ίδια όπως στην Ουκρανία ή στη Γάζα. Όχι στη διάλυση του διεθνούς δικαίου που μας προστατεύει όλους. Όχι στην επίλυση συγκρούσεων με βόμβες. Όχι στον πόλεμο», τόνισε, υπενθυμίζοντας το παράδειγμα του Ιράκ. «Ο κόσμος έχει βρεθεί ξανά εδώ πριν από 23 χρόνια, όταν άλλη αμερικανική κυβέρνηση μας οδήγησε σε έναν άδικο πόλεμο. Ο πόλεμος στο Ιράκ έφερε δραματική αύξηση της τρομοκρατίας, σοβαρή μεταναστευτική και οικονομική κρίση. Αυτό ήταν το “δώρο” της τριάδας των Αζορών: ένας πιο ανασφαλής κόσμος και χειρότερη ζωή», υπογράμμισε.
Ο πρωθυπουργός διαβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση απορρίπτει το καθεστώς των αγιατολάχ, αλλά και τον συγκεκριμένο πόλεμο, επιμένοντας στη διπλωματία. «Κάποιοι θα πουν ότι αυτό είναι αφελές. Αφελές είναι να πιστεύει κανείς πως η λύση βρίσκεται στη βία ή πως η τυφλή και δουλική υποταγή αποτελεί ηγεσία. Δεν θα γίνουμε συνένοχοι σε κάτι που είναι επιζήμιο για τον κόσμο από φόβο για αντίποινα», δήλωσε, αναφερόμενος στις απειλές του Τραμπ για μπλοκάρισμα του εμπορίου με την Ισπανία.
Ο Σάντσεθ τόνισε επίσης ότι η στάση της κυβέρνησης δεν είναι τόσο μειοψηφική όσο φαίνεται. «Δεν είμαστε μόνοι· η κυβέρνηση βρίσκεται στο πλευρό των αξιών του Συντάγματος, της ΕΕ, του Χάρτη του ΟΗΕ, της ειρήνης. Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο στηρίζουν την ειρήνη και την ευημερία», ανέφερε.
Αντιπαράθεση με Τραμπ και πολιτικές πιέσεις
Η θεσμική δήλωση του Σάντσεθ από τη Μονκλόα, χωρίς παρουσία δημοσιογράφων ή ερωτήσεις, σχεδιάστηκε προσεκτικά για να απαντήσει τόσο στις ερωτήσεις των τελευταίων ωρών όσο και στις επιθέσεις της αντιπολίτευσης, αλλά κυρίως για να αντιπαρατεθεί στον Τραμπ και τον ίδιο τον Χοσέ Μαρία Αθνάρ, που είχε εμπλακεί στον πόλεμο του Ιράκ—χωρίς ωστόσο να κατονομάσει άμεσα τον Αμερικανό πρόεδρο ή να μπει στη λασπολογία που επιδιώκει εκείνος.
Αν ο αρχηγός του Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, ή το Ισραήλ, προσπαθούν να ταυτίσουν τον Σάντσεθ με την Τεχεράνη, ο ίδιος απορρίπτει ρητά το καθεστώς. «Κανείς δεν στηρίζει τους αγιατολάχ. Το ερώτημα είναι αν είμαστε με τη διεθνή νομιμότητα και την ειρήνη. Οι Ισπανοί ήταν κατά του Σαντάμ Χουσεΐν, αλλά αυτό δεν τους οδήγησε να στηρίξουν έναν άδικο πόλεμο. Απορρίπτουμε το καθεστώς της Τεχεράνης, αλλά ζητούμε διπλωματική λύση», επανέλαβε.
Ο Σάντσεθ επικαλέστηκε προοδευτικές αξίες απέναντι σε έναν πόλεμο που πιστεύει ότι θα πλήξει τους αδύναμους και θα ωφελήσει τους κατασκευαστές όπλων και άλλους μεγιστάνες. «Δεν είναι καν σαφείς οι στόχοι αυτής της επίθεσης. Γνωρίζουμε πως από αυτόν τον πόλεμο δεν θα προκύψει δίκαιη διεθνής τάξη, υψηλότεροι μισθοί ή πιο υγιές περιβάλλον. Οι κυβερνήσεις δεν υπάρχουν για να χειροτερεύουν τη ζωή των ανθρώπων. Οι μόνοι που κερδίζουν όταν ο κόσμος σταματά να χτίζει νοσοκομεία για να φτιάχνει πυραύλους είναι πάντα οι ίδιοι», συμπλήρωσε.
Μέτρα προστασίας εν μέσω πολεμικής κλιμάκωσης
Ο Σάντσεθ ανακοίνωσε επίσης ότι η κυβέρνηση προετοιμάζει νέο κοινωνικό δίχτυ προστασίας, όπως είχε πράξει στην πανδημία ή όταν ξέσπασε ο πόλεμος στην Ουκρανία, ενόψει πιθανής μακρόχρονης σύγκρουσης. «Θα προστατεύσουμε τους Ισπανούς· εξετάζουμε σχέδια εκκένωσης και τρόπους μείωσης των οικονομικών συνεπειών. Έχουμε ικανότητα και πολιτική βούληση – θα το κάνουμε όπως στην πανδημία», διαβεβαίωσε.
Όπως συχνά στους λόγους του, ο Σάντσεθ έκανε ιστορική αναφορά για να δώσει διάσταση στην απόφαση του Τραμπ. Θύμισε ότι όταν ρώτησαν τον Γερμανό καγκελάριο πώς άρχισε ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος, απάντησε: «Μακάρι να το ήξερα». «Έτσι ξεκινούν οι μεγάλες καταστροφές της ανθρωπότητας – συχνά λόγω λανθασμένων υπολογισμών. Δεν μπορούμε να παίζουμε ρώσικη ρουλέτα με τη μοίρα εκατομμυρίων ανθρώπων», κατέληξε.
Απαντώντας στις επικρίσεις περί διαφορετικής στάσης από τη Γαλλία και τη Γερμανία, ο Σάντσεθ ξεκαθάρισε ότι θα εργαστεί για κοινή θέση εντός της ΕΕ αλλά επέμεινε πως η Ισπανία δεν θα έχει υποτελή στάση απέναντι στις ΗΠΑ· έχει δικαίωμα σε αυτό ως αξιόπιστος εταίρος στο NATO και την ΕΕ που τηρεί τις δεσμεύσεις της. «Δεν μπορείς να απαντήσεις σε μια παρανομία με άλλη παρανομία», επανέλαβε.
Διεθνείς αντιδράσεις μετά τις στρατιωτικές βάσεις
Ο Σάντσεθ μίλησε αφού η κυβέρνηση απέρριψε το αίτημα των ΗΠΑ για χρήση των κοινών στρατιωτικών βάσεων σε Ρότα και Μορόν, προκαλώντας την αντίδραση του Τραμπ που απείλησε με «εμπάργκο» κατά της Ισπανίας και πιθανή διακοπή κάθε εμπορικής σχέσης – όλα αυτά εν μέσω κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή μετά τις επιθέσεις του περασμένου Σαββάτου όπου Ισραήλ και ΗΠΑ έπληξαν στρατιωτικά το Ιράν, σκοτώνοντας τον αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Η ισπανική κυβέρνηση είχε ήδη προειδοποιήσει πως αν οι ΗΠΑ θελήσουν να διακόψουν τις εμπορικές σχέσεις θα πρέπει να σεβαστούν τόσο τη βούληση των ιδιωτικών επιχειρήσεων όσο και τις συμφωνίες με την Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά.
Με πληροφορίες από EL PAÍS
