Ο Μάριο Μπανούσι είναι ο νικητής του Αργυρού Λέοντα του 54ου Διεθνούς Φεστιβάλ Θεάτρου. Η απόφαση ελήφθη από το Διοικητικό Συμβούλιο της La Biennale di Venezia, κατόπιν εισήγησης του Willem Dafoe, Διευθυντή του Τμήματος Θεάτρου. Η τελετή απονομής των βραβείων θα πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια του 54ου Διεθνούς Φεστιβάλ Θεάτρου, από τις 7 έως τις 21 Ιουνίου 2026 στην έδρα της La Biennale, στο Ca’ Giustinian, στη Βενετία. Παράλληλα, ο Χρυσός Λέοντας απονέμεται στην Ιταλίδα σκηνοθέτιδα Emma Dante για το σύνολο της καριέρας.
Η Έμμα Ντάντε (Παλέρμο, 1967) αποφοίτησε το 1990 από την Accademia Nazionale d’Arte Drammatica Silvio D’Amico στη Ρώμη. Το 1999, ίδρυσε τη θεατρική ομάδα Sud Costa Occidentale στο Παλέρμο, με την οποία απέσπασε το βραβείο Scenario 2001 για το έργο mPalermu και το βραβείο Ubu 2002 για το καλύτερο νέο ιταλικό θεατρικό έργο.
Το 2003, κέρδισε ξανά το βραβείο Ubu για το Carnezzeria, ενώ το 2004 τιμήθηκε με το βραβείο “Gassman” για καλύτερη Ιταλίδα σκηνοθέτρια και με το βραβείο της κριτικής για συγγραφή και σκηνοθεσία. Η θεατρική της εμπειρία μεταφέρθηκε και στη λογοτεχνία με το Carnezzeria. Trilogia della famiglia siciliana (Fazi, 2007), με πρόλογο του Andrea Camilleri.
Το 2004, παρουσίασε στη Biennale Teatro στη Βενετία το La scimia, βασισμένο στη νουβέλα Le due zittelle του Tommaso Landolfi. Το πρώτο της μυθιστόρημα, Via Castellana Bandiera (Rizzoli 2008), απέσπασε τα βραβεία Vittorini και Super Vittorini 2009 και αργότερα μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο, όπου έκανε πρεμιέρα στο διαγωνιστικό τμήμα του 70ού Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, χαρίζοντας στην Elena Cotta την Coppa Volpi για Α’ Γυναικείο Ρόλο.
Από το 2000 έως το 2011, παρουσίασε στην Ιταλία και διεθνώς τα έργα: mPalermu, Carnezzeria, Vita mia, Mishelle di Sant’Oliva, Medea, Il festino, Cani di bancata, Le pulle και La trilogia degli occhiali.
Διεθνείς διακρίσεις και σκηνοθεσία όπερας
Το 2009 τιμήθηκε με το βραβείο Sinopoli για τον πολιτισμό και άνοιξε τη σεζόν στη La Scala ως σκηνοθέτις της Carmen του Bizet υπό τη διεύθυνση του Daniel Barenboim. Ακολούθησαν σκηνοθεσίες όπερας όπως La muta di Portici του Auber στην Opéra Comique στο Παρίσι (2012) και αργότερα στο Teatro Petruzzelli στο Μπάρι (2013), κερδίζοντας το βραβείο Abbiati (2014). Επίσης ανέλαβε τις παραγωγές Feuersnot του Strauss (Teatro Massimo, 2014), Gisela! του Henze (Teatro Massimo, 2015), La Cenerentola του Rossini (Teatro dell’Opera στη Ρώμη, 2016), Macbeth του Verdi (Teatro Massimo, 2017), La voix humaine του Poulenc και Cavalleria Rusticana του Mascagni (Teatro Comunale di Bologna, 2017), The Fiery Angel του Prokofiev (Teatro dell’Opera στη Ρώμη, 2019), La Bohème (Teatro San Carlo, 2021), I vespri siciliani του Verdi (Teatro Massimo, 2022), Les dialogues des Carmélites του Poulenc (Teatro dell’Opera στη Ρώμη, 2022) και Rusalka του Dvořák (Teatro alla Scala, 2023).
Το έργο Le Sorelle Macaluso που παρουσιάστηκε το 2014, τιμήθηκε με τα βραβεία Le Maschere για καλύτερη παράσταση, Critics’ Award και δύο Ubu Prizes για σκηνοθεσία και παράσταση. Το 2020, μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο και έκανε πρεμιέρα στο 77ο Φεστιβάλ Βενετίας κερδίζοντας το Pasinetti Prize για καλύτερη ταινία και την Coppa Volpi για Α’ Γυναικείο Ρόλο στο σύνολο του καστ.
Το 2014, ανέλαβε καλλιτεχνική διεύθυνση στον κύκλο κλασικού θεάτρου Teatro Olimpico στη Βιτσέντσα. Υπήρξε επίσης βασική σκηνοθέτις στο Teatro Biondo καθώς και στη “Σχολή Παραστατικών Τεχνών” που ιδρύθηκε στο θέατρο της Παλέρμο. Την ίδια χρονιά απέσπασε τα βραβεία De Sica για θέατρο και Ipazia για γυναικεία αριστεία.
Νέα έργα και διεθνής παρουσία
Το 2017, παρουσίασε τα Bestie di scena στο Teatro Strehler στο Μιλάνο και La scortecata στο Festival of the Two Worlds στο Σπολέτο. Στο Teatro Greco στις Συρακούσες ανέβασε τον Ηρακλή του Ευριπίδη (2018) ενώ στο La Colline Théâtre National στο Παρίσι παρουσίασε το Fable pour un adieu εμπνευσμένο από τη Μικρή Γοργόνα (2019). Το 2020, η Misericordia έκανε πρεμιέρα στο Piccolo Teatro Grassi στο Μιλάνο κι αργότερα μεταφέρθηκε σε ομώνυμη ταινία που παρουσιάστηκε στο 18ο Rome Film Fest (2023). Το 2025, ανέβασε το L’angelo del focolare στο Piccolo Teatro Grassi. Αυτή την περίοδο σκηνοθετεί τις Les femmes savantes του Molière στην Comédie Française στο Παρίσι.
Ο Μάριο Μπανούσι (Αθήνα, 1998) είναι πολυβραβευμένος θεατρικός σκηνοθέτης με διεθνή παρουσία σε πόλεις όπως Νέα Υόρκη, Λονδίνο, Βερολίνο, Μιλάνο, Βιέννη, Μόντρεαλ και Ταϊπέι. Η καλλιτεχνική του γραφή κινείται ανάμεσα στην οικειότητα και τον μύθο, τη μνήμη και την οικογένεια — πάντα μέσα από μια έντονα οπτική και μη λεκτική θεατρική γλώσσα.
Γεννημένος στην Ελλάδα, μεγάλωσε στην Αλβανία μέχρι τα έξι χρόνια κι επέστρεψε έπειτα στην Ελλάδα. Οι εμπειρίες ξεριζωμού αλλά κι οι οικογενειακές αφηγήσεις διαμορφώνουν τον ιδιαίτερο οπτικό του κόσμο. Τα έργα του χαρακτηρίζονται από οπτική ποίηση κι έντονη συναισθηματική δύναμη χωρίς λόγια — προσκαλώντας το κοινό σε μια αισθητηριακή εμπειρία πέρα από τα συμβατικά όρια του θεάτρου.
Αναγνώριση στην Ελλάδα και διεθνώς
Σπούδασε υποκριτική στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών αποφοιτώντας το 2020. Την ίδια χρονιά σκηνοθέτησε τη μικρού μήκους ταινία Pranvera που επιλέχθηκε για το Tirana International Film Festival. Το θεατρικό ντεμπούτο του με τη Ragada πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα κατά τη διάρκεια της πανδημίας — εκτός συμβατικών θεατρικών πλαισίων.
Το 2023, έκανε πρεμιέρα η παράσταση Goodbye, Lindita στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου. Το έργο γνώρισε μεγάλη ανταπόκριση από κοινό κι ειδικούς — οδηγώντας σε sold out παραστάσεις αλλά κι επίσημες προσκλήσεις από μεγάλα διεθνή φεστιβάλ όπως Vienna Festival, International Theatre Amsterdam, Adelaide Festival και BITEF Βελιγραδίου όπου απέσπασε τα βραβεία Jovan Ćirilov Special Award και Politika Award for Best Director.
Η επόμενη δουλειά του Taverna Miresia – Mario Bella Anastasia παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου κι έχει περιοδεύσει σε Λονδίνο, Μόντρεαλ και Ταϊπέι. Μαζί με τις προηγούμενες δημιουργίες σχηματίζουν την τριλογία Romance Familiare — έναν κύκλο που εξερευνά τη μνήμη της οικογένειας μέσω οπτικής αφήγησης χωρίς λόγια.
Τα έργα του έχουν παρουσιαστεί στους The New York Times και BBC ενώ έχουν σχολιαστεί από The Guardian, Le Monde και Libération — στοιχείο που αποδεικνύει τη διεθνή αναγνώριση που λαμβάνει η δουλειά του.
MAMI: Η νέα διεθνής συμπαραγωγή
Η πιο πρόσφατη παραγωγή MAMI αποτελεί διεθνή συμπαραγωγή με σημαντικά ευρωπαϊκά φεστιβάλ κι οργανισμούς.
Η πρεμιέρα έγινε το 2025 στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση ενώ παρουσιάστηκε με μεγάλη επιτυχία στο Φεστιβάλ της Αβινιόν αποσπώντας διθυραμβικές κριτικές για τη συναισθηματική ακρίβεια κι οπτική αρτιότητα της παράστασης. Το ίδιο έτος ο Μάριο Μπανούσι τιμήθηκε με το New Theatre Artist Award από την Ελληνική Ένωση Θεατρικών Κριτικών.
