Η Global Sumud Flotilla επιστρέφει στη θάλασσα. Λιγότερο από μια εβδομάδα μετά την αναχαίτιση 22 σκαφών από το Ισραήλ και τη σύλληψη 180 ακτιβιστών σε διεθνή ύδατα ανοιχτά της Κρήτης, μέρος του στολίσκου επανεκκίνησε το ταξίδι του στη ανατολική Μεσόγειο με προορισμό τη Marmaris της Τουρκίας, όπου αναμένεται να ανασυγκροτηθεί πριν συνεχίσει την αποστολή προς τη Γάζα.
«Εμείς παραμένουμε, όπως οι Παλαιστίνιοι στη γη τους, όχι όπως οι Ισραηλινοί που φεύγουν με την πρώτη ευκαιρία», δηλώνει ο Yassine Benjelloun, Καναδός μαροκινής καταγωγής, που συμμετέχει για δεύτερη φορά στη φλοτίλια και βοηθά στην οργάνωση. Δύο από τους συλληφθέντες ακτιβιστές, ο ισπανοπαλαιστίνιος Saif Abukeshek και ο Βραζιλιάνος Thiago Ávila, εξακολουθούν να κρατούνται στο Ισραήλ, όπου μεταφέρθηκαν βιαίως από τον ισραηλινό στρατό.
Ο συνασπισμός σχεδιάζει στάση στα νότια της Τουρκίας, ελπίζοντας να συγκεντρώσει τουλάχιστον 57 σκάφη που μεταφέρουν βοήθεια για τη Γάζα. Μερικοί συμμετέχοντες είχαν ήδη ταξιδέψει αεροπορικώς στην Τουρκία για να ενταχθούν στην αποστολή, ενώ άλλοι ακτιβιστές που είχαν συλληφθεί από το Ισραήλ αποφάσισαν να επιστρέψουν στη φλοτίλια μετά την απελευθέρωσή τους.
Οι τελευταίες ημέρες ανοιχτά της Κρήτης χαρακτηρίστηκαν από εσωτερικές συναντήσεις, αναθεώρηση πρωτοκόλλων ασφαλείας και ιατρική φροντίδα σε όσους υπέστησαν βία κατά την ισραηλινή επέμβαση. Η συντονιστική ομάδα οργάνωσε συνέλευση μεταξύ των συλληφθέντων ακτιβιστών και αυτών που απέφυγαν τον έλεγχο, ώστε να ανταλλάξουν εμπειρίες και να καθορίσουν εκ νέου τη διαδρομή.
Επανασχεδιασμός διαδρομής και καταγγελίες για βία
Κατά τη συνάντηση παρουσιάστηκε ο νέος σχεδιασμός: μια ημερήσια διαδρομή εντός εθνικών υδάτων Ελλάδας και Τουρκίας, ώστε να αποφευχθεί νέα πρόωρη επέμβαση ή επιθέσεις με εμπρηστικά ή εκρηκτικά drone, όπως είχαν καταγγελθεί πέρυσι. Παρουσιάστηκε επίσης εσωτερική έκθεση ασφαλείας που καταλήγει πως οι ισραηλινές δυνάμεις ενήργησαν με μεγαλύτερη βία στην επέμβαση της 30ης Απριλίου, συγκριτικά με πέρυσι, ειδικά εναντίον όσων αντιστάθηκαν παθητικά.
Pάνω από είκοσι συλληφθέντες κατήγγειλαν χτυπήματα στο πρόσωπο, πλαστικές σφαίρες στους μηρούς και επιθέσεις κατά τη σύλληψη. Ένας εξ αυτών νοσηλεύεται στο Ηράκλειο με οκτώ σπασμένα πλευρά. «Δεν υπήρξε αντίσταση, μόνο άρνηση συνεργασίας. Σκεφτόμουν συνεχώς όσους συντρόφους έλειπαν», περιγράφει ο Alberto Andrés από το νοσοκομείο, όπου μεταφέρθηκε μετά από ξυλοδαρμό σε κοντέινερ του Ισραήλ επειδή αρνήθηκε να εγκαταλείψει το πλοίο χωρίς τους υπόλοιπους κρατούμενους.
Τουλάχιστον τέσσερις ακτιβιστές κατήγγειλαν ανώνυμα ότι υπέστησαν σεξουαλική βία από Ισραηλινούς στρατιώτες. Δύο άτομα δήλωσαν πως υπέστησαν διείσδυση με δάχτυλο στον πρωκτό, ενώ άλλα δύο ανέφεραν ότι τους άρπαξαν τα γεννητικά όργανα συνοδεία λεκτικών επιθέσεων.
Zημιές στα πλοία και νέες αφίξεις στο στόλο
Η φλοτίλια αρχικά στόχευε να κινητοποιήσει 73 σκάφη, το μεγαλύτερο εγχείρημα κατά του ισραηλινού αποκλεισμού δια θαλάσσης μέχρι σήμερα. Από αυτά, 55 ξεκίνησαν το ταξίδι όταν το Ισραήλ ανέκοψε 22 ανοιχτά της Κρήτης στις 30 Απριλίου. Στην Ιεράπετρα, όπου βρίσκονταν τα 33 πλοία που απέφυγαν τον έλεγχο, προστέθηκε ακόμα ένα σκάφος που επισκευάστηκε – η Holy Blue – με τα πανιά ανοιχτά και τον ήχο γκάιντας από μέλος του πληρώματος.
Η οργάνωση καταγγέλλει ότι πολλά σκάφη που δέχτηκαν επίθεση από τις ισραηλινές δυνάμεις έμειναν άχρηστα και παρατημένα στη θάλασσα. Σύμφωνα με τον συνασπισμό, οι Ισραηλινοί σαμπόταραν μηχανές, πανιά και συστήματα πλοήγησης πριν εγκαταλείψουν τα σκάφη στα ανοιχτά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Tam Tam που έμεινε ακυβέρνητη στη Μεσόγειο με μέλη πληρώματος εντός, μέχρι να διασωθεί από άλλα πλοία της φλοτίλιας και το Open Arms.
Πηγές αναφέρουν ότι το μητρικό σκάφος υποστήριξης βυθίστηκε μαζί με το μηχανικό πλοίο υποστήριξης. Στο ταξίδι θα προστεθούν έξι ελληνικά ιστιοπλοϊκά, δώδεκα πλοία στην Τουρκία και τέσσερα συνδεδεμένα με τη Freedom Flotilla Coalition. Η τελευταία έχει επιχειρήσει να μεταφέρει βοήθεια στη Γάζα 37 φορές, αποφασίζοντας να συνεχίσει παρά την πρόσφατη ισραηλινή επέμβαση.
Aντιδράσεις οργανώσεων και κυβερνήσεων
Το Arctic Sunrise της Greenpeace συμμετείχε ως παρατηρητής αλλά δεν θα συνεχίσει λόγω προγράμματος· αποχαιρέτησε τον στολίσκο το πρωί της Παρασκευής σύμφωνα με το τυπικό πρωτόκολλο επικοινωνίας: «All fleet… καλή τύχη σε αυτή την ειρηνική αποστολή στη Γάζα». Το ισπανικό Open Arms θα συνεχίσει να συνοδεύει και να παρέχει λογιστική υποστήριξη στη φλοτίλια.
Οι ακτιβιστές της Freedom Flotilla κινδύνευσαν να μην προλάβουν – κατά τη στάση στα ανοιχτά της Κρήτης, οι σύντροφοί τους παρακολούθησαν σε πραγματικό χρόνο μια «παρ’ ολίγον αναχαίτιση» του κομματιού που είχε μείνει πίσω. «Σκεφτόμαστε όλους τους πολιορκημένους Παλαιστινίους – υπάρχει ελπίδα στη συμπόνια», δήλωσε ένας καπετάνιος λίγο πριν χαθεί εν μέρει η επαφή με το κομβόι.
Τα τέσσερα πλοία ανέφεραν πως περικυκλώθηκαν το σούρουπο από στρατιωτικό ελικόπτερο, drones και πολεμικό πλοίο· έχασαν επικοινωνία μέσω ασυρμάτου όπως συνέβη σε προηγούμενες επεμβάσεις. Τα στρατιωτικά πλοία τα φώτιζαν καθώς εκείνα διέφευγαν προς τα πελάγη του Πελοποννήσου για να αποφύγουν πιθανό έλεγχο. Αυτά τα τέσσερα σκάφη βρίσκονται πλέον στο Κρητικό Πέλαγος για να ενωθούν ξανά με τη φλοτίλια τις επόμενες ημέρες.
Tουρκική υποστήριξη και διπλωματικές εξελίξεις
Η τουρκική κυβέρνηση παρείχε βοήθεια στη φλοτίλια σε αυτή τη φάση του ταξιδιού· διευκόλυνε πτήσεις προς Kωνσταντινούπολη, ώστε κάποιοι ακτιβιστές που είχαν αναχαιτιστεί να επιστρέψουν στις χώρες τους ή να επαναενταχθούν στην αποστολή. Τις τελευταίες ημέρες υπήρξαν εικασίες για πιθανή συνοδεία τουρκικού πολεμικού ναυτικού σε διεθνή ύδατα – κάτι που οι ακτιβιστές απορρίπτουν κατηγορηματικά ως κίνημα ειρηνικής δράσης.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Jerusalem Post την Τετάρτη, Ισραηλινοί διπλωμάτες χρησιμοποιούν διαύλους επικοινωνίας ώστε να εμποδίσουν νέα σκάφη να αποπλεύσουν από την Τουρκία.
Kρατούμενοι ακτιβιστές και διεθνείς αντιδράσεις
Το Ισραήλ εξακολουθεί να κρατά τους ακτιβιστές Abukeshek (που έχει επίσης σουηδική υπηκοότητα) και Ávila· η κράτησή τους έχει παραταθεί δύο φορές από δικαστήριο στην πόλη Ασκελόν. Οι δικηγόροι τους καταγγέλλουν απομόνωση, στέρηση ύπνου και συνεχή έκθεση σε τεχνητό φως καθώς και περιορισμένη πρόσβαση σε πόσιμο νερό. Αμφότεροι κάνουν απεργία πείνας εδώ και αρκετές ημέρες· σύμφωνα με την οργάνωση ο Abukeshek ξεκίνησε απεργία δίψας την περασμένη Τετάρτη. Η σουηδική πρεσβεία ενημερώνει πως πάσχει από υπέρταση και χαμηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.
Το Υπουργείο Εξωτερικών της Ισπανίας κάλεσε την Πέμπτη – για δεύτερη φορά μέσα σε μία εβδομάδα – την επιτετραμμένη της Πρεσβείας του Ισραήλ στη Μαδρίτη Dana Erlich, διαμαρτυρόμενο για τη συνεχιζόμενη κράτηση του Abukeshek. Ο υπουργός José Manuel Albares χαρακτήρισε παράνομη την επέμβαση της φλοτίλιας σε διεθνή ύδατα περίπου 600 ναυτικά μίλια από το Ισραήλ και απέρριψε τις ισραηλινές κατηγορίες περί διασύνδεσης των ακτιβιστών με τη Χαμάς, για τις οποίες όπως τόνισε δεν έχουν παρουσιαστεί αποδείξεις.
