Έχουν περάσει στην ιστορία ως μία από τις πιο χαρισματικές –και αταίριαστες– ζευγάρια του 20ού αιώνα. Η ηθοποιός Marilyn Monroe, γεννημένη και νεκρή στο Λος Άντζελες σε ηλικία 36 ετών, και ο δραματουργός Arthur Miller, που έφυγε από τη ζωή το 2005 στα 89 του, παντρεύτηκαν πολιτικά στις 29 Ιουνίου 1956, αφού είχαν ολοκληρώσει τους προηγούμενους γάμους τους.
Η σχέση τους ξεκίνησε πριν ακόμα λήξουν οι γάμοι τους: εκείνη ήταν παντρεμένη με τον θρύλο του μπέιζμπολ Joe DiMaggio, ενώ εκείνος με την αγαπημένη του από το πανεπιστήμιο, Mary Slattery, με την οποία απέκτησε δύο παιδιά. Ο γάμος ανάμεσα στη σταρ του Χόλιγουντ, που προσπαθούσε να ξεφύγει από τη ρηχή εικόνα που της είχαν επιβάλει τα στούντιο, και τον πνευματικό άνδρα που είχε κατηγορηθεί για κομμουνιστική δράση και δεν ανήκε στον κύκλο της Monroe, διήρκεσε περισσότερο απ’ ό,τι περίμεναν οι σκεπτικιστές, αλλά όχι αρκετά ώστε να αποδείξει πως η αγάπη τους θα άντεχε στον χρόνο. Το 1961 είχαν ήδη χωρίσει, έπειτα από μια βασανιστική σχέση σημαδεμένη από τις εξαρτήσεις της Monroe και την αδυναμία του Miller να την κάνει ευτυχισμένη.
Από τότε, οι λεπτομέρειες αυτού του δεσμού έγιναν αντικείμενο λογοτεχνίας και δημοσιευμάτων. Πλέον όμως, μπορούμε να ακούσουμε και τις αφηγήσεις του ίδιου του Miller μέσα από ανέκδοτες ηχογραφήσεις που ήρθαν πρόσφατα στο φως. Τις κατέγραψε ο φίλος και βιογράφος του, ο καθηγητής Christopher Bigsby, σήμερα 84 ετών.
Ο Bigsby, γνωστός για δεκάδες έργα περί λογοτεχνίας αλλά και για τη δίτομη βιογραφία του Miller (κυκλοφόρησαν το 2008 και το 2011), ετοίμασε ένα τρίτο βιβλίο επικεντρωμένο στον συγγραφέα του «Θάνατος ενός εμποράκου». Το νέο έργο με τίτλο The Arthur Miller Tapes: A Life in His Own Words, που κυκλοφόρησε στις 7 Μαΐου από τις εκδόσεις Cambridge University Press, περιλαμβάνει ηχητικές μαρτυρίες σχεδόν τριών δεκαετιών, με προσωπικές εξομολογήσεις για τον γάμο του με τη Monroe.
Αποκαλύψεις μέσα από ανέκδοτες ηχογραφήσεις
Σε αποκλειστικότητα, η βρετανική εφημερίδα The Guardian δημοσίευσε αποσπάσματα όπου ο Miller σκιαγραφεί τη Monroe όπως έχει παραμείνει στη μνήμη: μια γυναίκα βασανισμένη από την ανάγκη της να αγαπηθεί και –κυρίως– να γίνει κατανοητή. «Δεν ήμουν προετοιμασμένος για αυτό που έπρεπε να είμαι: ότι της έλειπαν εντελώς εσωτερικοί πόροι… Ήθελε πατέρα, εραστή, φίλο, μάνατζερ και πάνω απ’ όλα κάποιον που να μην την κρίνει ποτέ – αλλιώς έχανε κάθε αυτοπεποίθηση. Δεν ξέρω αν υπάρχει τέτοιος άνθρωπος», εξομολογείται ο Miller στις ηχογραφήσεις που ξεκίνησαν στα μέσα της δεκαετίας του ’70.
Εκεί περιγράφει πώς λίγους μήνες μετά τον γάμο άρχισε να θεωρεί πως είχε κάνει λάθος. Τα προβλήματα δεν άργησαν να φανούν: όταν η Monroe γύριζε την ταινία «Ο πρίγκιπας κι η χορεύτρια», διαφωνούσαν έντονα για το αν ο σκηνοθέτης Laurence Olivier την παρενοχλούσε. «Τον υπερασπίστηκα – το χειρότερο που θα μπορούσα να κάνω», αναφέρει. Όταν έφυγε από το πλατό, ο γάμος τους ήταν ήδη σε κρίση: «Δεν μιλούσαμε καν. Ήταν αδύνατο να πλησιάσεις… Ήταν πραγματικά εχθρική μαζί μου».
Η σκιά της τραγωδίας στη ζωή της Monroe
Ο Miller περιγράφει τη σύζυγό του ως ασταθή προσωπικότητα που «την παραμόνευε πάντα ο θάνατος». Πίστευε πως αν δεν φρόντιζε για τη ζωή της, θα είχε ένα «καταστροφικό τέλος» – κάτι που δυστυχώς επαληθεύτηκε με τον θάνατό της από υπερβολική δόση βαρβιτουρικών το 1962. Ο ίδιος είχε γράψει για εκείνη το σενάριο της ταινίας «Οι Αταίριαστοι», την οποία εκείνη γύρισε όταν ο γάμος τους είχε ήδη διαλυθεί.
«Μια φορά χρειάστηκε να καλέσω γιατρούς για πλύση στομάχου επειδή είχε πάρει τόσα χάπια που μπορούσαν να τη σκοτώσουν», θυμάται ο Miller. «Κατάλαβα ότι βρισκόταν σε εξαιρετικά εύθραυστη ψυχολογική κατάσταση. Τελικά χρειάστηκαν χρόνια, αλλά συνέβη αυτό που φοβόμουν. Ήταν πέρα από τις δυνάμεις μου – ή οποιουδήποτε – να τη σταματήσει». Προσθέτει ακόμα πως ήταν αδύνατον «να ζήσει κανείς μαζί της ή ακόμη και να επιβιώσει με αυτήν την ένταση και τα φάρμακα».
Ο Miller αποκαλύπτει επίσης πως η Monroe ήθελε πολύ να γίνει μητέρα, αλλά μια εγκυμοσύνη θα αποτελούσε «επιπλέον πρόβλημα» για το ζευγάρι. Αναφέρει τις αποβολές και μια έκτοπη κύηση που υπέστη η Monroe· προσπάθησαν να ζητήσουν ιατρική βοήθεια χωρίς επιτυχία.
Μια σύνθετη κληρονομιά συναισθημάτων
Αν ο Miller κράτησε κάποια τρυφερά συναισθήματα για τη σχέση τους, δεν τα εκφράζει στις καταγραφές. Θυμάται πάντως τη Monroe ως «γοητευτική προσωπικότητα», «πολύ έξυπνη γυναίκα» με χιούμορ, ειρωνεία και μεγάλη γενναιοδωρία. Ωστόσο σημειώνει ότι προς το τέλος κυριεύτηκε από «ένα είδος παράνοιας», υποψιαζόμενη ότι όλοι ήθελαν είτε να την εκμεταλλευτούν είτε να της κάνουν κακό.
