Στα τέλη της δεκαετίας του 2010, άρχισε να διαφαίνεται μια νέα μορφή σωματικής δυσμορφίας, την οποία ο γιατρός κοσμητικής ιατρικής Tijion Esho ονόμασε «dismorfia του Snapchat». Ο Βρετανός χειρουργός αναφερόταν στο φαινόμενο όπου όλο και περισσότεροι ασθενείς ζητούσαν αισθητικές επεμβάσεις για να μοιάζουν με την εικόνα τους που επέστρεφε η πλατφόρμα Snapchat μετά την εφαρμογή φίλτρων ομορφιάς — μια ψηφιακά παραμορφωμένη εκδοχή, με τεράστια μάτια, σαρκώδη χείλη, αψεγάδιαστο δέρμα και μικρές μύτες. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι φωτογραφίες αυτές ως αναφορά ίσως βοηθούν, όμως απέχουν πολύ από την πραγματικότητα. «Το πρόβλημα ξεκινά όταν γίνονται ο τρόπος που βλέπουν τον εαυτό τους ή όταν θέλουν να μοιάζουν ακριβώς όπως στις εικόνες αυτές», είχε επισημάνει ο Esho στο BBC το 2018.
Η εμφάνιση της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης διεύρυνε και κανονικοποίησε τις δυνατότητες φαντασίωσης — όχι μόνο για το πρόσωπο ή το σώμα μας, αλλά και στον σχεδιασμό ταξιδιών ή στην αναζήτηση του ιδανικού σπιτιού. Μια γρήγορη αναζήτηση στο Google για «11 δωρεάν AI apps για τη διακόσμηση του σπιτιού» ή «10 εφαρμογές σχεδιασμού για να ανακαινίσετε το σπίτι σαν επαγγελματίας» δίνει χιλιάδες αποτελέσματα. Αλλά πόσο χρήσιμες είναι πραγματικά αυτές οι εφαρμογές; Ή μήπως, όπως στη dismorfia του Snapchat, οι προτάσεις τους είναι εξίσου μη ρεαλιστικές; Τρεις ειδικοί απαντούν.
Δημοφιλείς εφαρμογές και τα όριά τους
Οι HomeByMe, Roomstyler και Planner 5D ανήκουν στις πιο διαδεδομένες εφαρμογές για σχεδιασμό ανακαινίσεων ή επίπλωσης σπιτιού — τόσο από απλούς χρήστες όσο και από επαγγελματίες που παρουσιάζουν προτάσεις σε πελάτες. Ακόμη και η Ikea δημιούργησε τη δωρεάν εφαρμογή Ikea Kreativ, που δίνει τη δυνατότητα προβολής επίπλων σε έναν υποθετικό χώρο.
«Το Planner 5D είναι ένα πλήρες εργαλείο — μπορείς να φτιάξεις κατόψεις, να τις δεις σε 3D, να διακοσμήσεις και να εξάγεις τελικές εικόνες», τονίζει η αρχιτέκτονας Ana Monteagudo από το γραφείο Alem Arquitectura στη Μαδρίτη. Θεωρεί ότι αυτά τα εργαλεία έχουν «τεράστιο δυναμικό» και βοηθούν ιδιαίτερα στην επιλογή στυλ και έμπνευσης. «Για τον τελικό χρήστη λειτουργούν αρκετά καλά», επισημαίνει. Ωστόσο, προειδοποιεί πως όπως με τα φίλτρα του Snapchat, το τελικό αποτέλεσμα δεν είναι ρεαλιστικό.
«Αυτή τη στιγμή η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι ακριβής. Συχνά έρχονται πελάτες που έχουν κάνει μόνοι τους σχέδια — όμως αυτά δεν τηρούν κανονισμούς, δεν λαμβάνουν υπόψη την εργονομία ή πρακτικότητα», εξηγεί η Monteagudo. «Παρόλα αυτά, αποτελούν αφετηρία για συζήτηση — καλύτερα από ένα λευκό χαρτί».
Ο interior designer Erico Navazo, επίσης στη Μαδρίτη, συναντά συχνά πελάτες που ονειρεύονται να υλοποιήσουν χώρους φτιαγμένους με apps στο κινητό. «Μερικές φορές δημιουργούν φανταστικούς χώρους — αλλά απέχουν πολύ από την κατασκευαστική πραγματικότητα. Η τεχνητή νοημοσύνη ακόμα δεν κατανοεί πώς χτίζονται τα πράγματα», υπογραμμίζει. Ο ίδιος αναφέρει τόσο τεχνικούς όσο και οικονομικούς περιορισμούς που οι εφαρμογές αγνοούν. «Είναι απογοητευτικό όταν κάποιος φέρνει μια εικόνα εντελώς εκτός πραγματικότητας», παραδέχεται.
Εργαλεία διασκέδασης ή λύση διακόσμησης;
Πέρα από τον επαγγελματικό χαρακτήρα αυτών των apps, πολλοί τα χρησιμοποιούν κυρίως ως διασκεδαστικά εργαλεία. Όσοι έχουν ξοδέψει ώρες στα Sims, κατανοούν τη χαρά της δημιουργίας ενός σπιτιού από το μηδέν — χωρίς τους περιορισμούς της πραγματικής ζωής.
«Οι εφαρμογές αυτές μπορούν να λειτουργήσουν ως αφετηρία: βοηθούν στη δοκιμή χρωμάτων, επίπλων και δίνουν μια γενική ιδέα του χώρου χωρίς ιδιαίτερες τεχνικές γνώσεις», σημειώνει ο Noé Prades, creative director του δικού του γραφείου στη Βαρκελώνη. Το πρόβλημα ξεκινά όταν η ευκολία του παιχνιδιού μεταφέρεται αυτούσια στον πραγματικό χώρο όπου ζουν άνθρωποι.
«Παρόλο που είναι πρακτικές, συνήθως απλοποιούν πολλά σημεία. Δεν λαμβάνουν σοβαρά υπόψη εργονομία, φυσικό φωτισμό, διαθέσιμα υλικά ή τεχνική εφικτότητα», προσθέτει ο Prades. «Πρέπει να καταλάβουμε ότι είναι συμπληρωματικά εργαλεία — όχι οριστική λύση».
Η Monteagudo συγκρίνει τα σχέδια που δημιουργούν κάποιοι πελάτες μέσω AI με παζλ ή Tetris όπου τίποτα δεν έχει νόημα στην πράξη. «Δεν εξετάζουν αν ο διάδρομος είναι άνετος ή όμορφος, τι αισθήσεις προκαλεί ο χώρος», σχολιάζει επικριτικά. Παράλληλα τονίζει ότι η χρήση AI έχει εξαπλωθεί στον κλάδο αλλά εγκυμονεί κινδύνους: «Ο κόσμος πιστεύει ότι μπορεί να φτιάξει μόνος του το σπίτι — ευτυχώς όμως χρειάζεται ακόμη ο ειδικός που γνωρίζει κανονισμούς και λειτουργικότητα».
Η αξία της ανθρώπινης ματιάς στη διακόσμηση
Κανένας από τους τρεις ειδικούς δεν φοβάται ότι η εξάπλωση αυτών των apps θα απειλήσει άμεσα τη δουλειά τους. «Η τεχνητή νοημοσύνη θα ενσωματωθεί στα εργαλεία μας και θα διευκολύνει τις διαδικασίες — ίσως μας προσφέρει καλύτερα 3D σχέδια στο μέλλον, αλλά προς το παρόν δεν είναι έτοιμη», εκτιμά η Monteagudo.
Όλοι συμφωνούν ότι το βασικό πλεονέκτημα αυτών των πλατφορμών είναι η παραγωγή εικόνων αναφοράς· χωρίς όμως την ανθρώπινη κρίση δεν οδηγούν πουθενά. «Ο βασικός κίνδυνος είναι πως μια ψηφιακή απεικόνιση δίνει ψευδή αίσθηση βεβαιότητας: οι αναλογίες, τα χρώματα ή οι υφές μπορεί να διαφέρουν πολύ στην πραγματικότητα. Κάθε σπίτι έχει μοναδικές ανάγκες που μια εφαρμογή δύσκολα αντιλαμβάνεται», προειδοποιεί ο Prades. Η τεχνολογία αποτελεί οδηγό, αλλά οι αποφάσεις πρέπει να βασίζονται σε πραγματική αξιολόγηση χώρου και ανθρώπινο κριτήριο.
Όπως υπενθυμίζει ο Navazo, η δουλειά του ξεπερνά κατά πολύ τη δημιουργία ωραίων εικόνων: «Το σημαντικότερο είναι να ακούμε τον πελάτη, να δείχνουμε ενσυναίσθηση και εμπιστοσύνη, να προσφέρουμε λύσεις στα μέτρα του και να τον συνοδεύουμε σε όλη τη διαδικασία». Για τόσο προσωπικά ζητήματα όσο η δημιουργία ενός κατοικίσιμου χώρου, οι μηχανές ακόμη υστερούν.
«Τα έργα κατοικιών είναι σαν κοστούμια ραμμένα στα μέτρα όσων θα ζήσουν εκεί: αν αγαπούν το φαγητό στο σπίτι ή τα μπάνια χαλάρωσης — ακόμη και τι θέλουν να αποθηκεύσουν στις ντουλάπες για να δημιουργήσουμε walk-in closets», συνοψίζει η Monteagudo. Η AI απλώς αντιγράφει υπάρχοντα μοντέλα· όταν όλα μοιάζουν μεταξύ τους θα απαιτηθεί ξανά αυτή η δημιουργική ανθρώπινη σκέψη.
Πηγή: BBC
