Μια επιστημονική ανακάλυψη χωρίς προηγούμενο ενδέχεται να αλλάξει ριζικά τη μάχη κατά του καρκίνου του παγκρέατος, μιας από τις πιο επιθετικές μορφές καρκίνου με τα χαμηλότερα ποσοστά επιβίωσης. Ομάδα Ισπανών ερευνητών από το Εθνικό Κέντρο Ογκολογικών Ερευνών (CNIO) κατάφερε να εξαλείψει ολοκληρωτικά το αδενοκαρκίνωμα του παγκρέατος σε ποντίκια, χρησιμοποιώντας μια καινοτόμο πειραματική θεραπεία που βασίζεται στον συνδυασμό τριών φαρμάκων.
Η ομάδα, υπό την καθοδήγηση του ογκολόγου Mariano Barbacid, πέτυχε την πλήρη και διαρκή εξαφάνιση του συχνότερου τύπου καρκίνου στο πάγκρεας, ο οποίος για χρόνια θεωρούνταν μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της σύγχρονης ογκολογίας λόγω της ανθεκτικότητάς του στις συμβατικές θεραπείες.
Το εύρημα, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό PNAS, αποτελεί σημαντικό προκλινικό ορόσημο, καθώς είναι η πρώτη φορά που επιτυγχάνεται πλήρης εξαφάνιση αυτών των όγκων σε μοντέλα ποντικιών, χωρίς σοβαρές παρενέργειες ή σημάδια αντίστασης στη θεραπεία.
Τη θεραπευτική προσέγγιση ανέπτυξαν οι ερευνήτριες Vasiliki Liaki, Sara Barrambana και Carmen Guerra. Η στρατηγική τους δεν περιορίστηκε στην επίθεση σε έναν μόνο μοριακό στόχο, αλλά συνδύασε διαφορετικούς μηχανισμούς για να δράσει τόσο πάνω στο μεταλλαγμένο γονίδιο KRAS όσο και στο μικροπεριβάλλον που προστατεύει τον όγκο μέσα στον οργανισμό.
Πρωτοποριακή στόχευση του KRAS και του μικροπεριβάλλοντος
Το ογκογονίδιο KRAS διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην ανεξέλεγκτη ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων στο αδενοκαρκίνωμα του παγκρέατος. Για δεκαετίες θεωρούνταν σχεδόν αδύνατο να αποτελέσει θεραπευτικό στόχο, ωστόσο οι πρόσφατες εξελίξεις επέτρεψαν την ανάπτυξη νέων μεθόδων παρέμβασης στη δραστηριότητά του.
Στα πειράματα του CNIO, εμφυτεύθηκαν ανθρώπινα καρκινικά κύτταρα σε 18 ποντίκια. Μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας, τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: μετά από 200 ημέρες, 16 ζώα παρέμεναν ζωντανά, χωρίς ίχνος καρκίνου και χωρίς σημαντικές παρενέργειες.
Ο Barbacid τόνισε ότι αυτό το επίτευγμα φέρνει τη διεθνή επιστημονική κοινότητα πιο κοντά σε ένα σενάριο που μέχρι πρόσφατα φάνταζε αδιανόητο. «Βρισκόμαστε πιο κοντά από ποτέ στο να αλλάξουμε τα δεδομένα επιβίωσης στον καρκίνο του παγκρέατος», δήλωσε ο ερευνητής.
Το επόμενο βήμα: Κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους
Το αδενοκαρκίνωμα του παγκρέατος αφορά το 80%-90% των περιστατικών καρκίνου στο πάγκρεας και χαρακτηρίζεται από ένα ιδιαίτερα ανοσοκατασταλτικό μικροπεριβάλλον, το οποίο δυσχεραίνει την αποτελεσματικότητα των θεραπειών.
Για τον λόγο αυτό, η σύγχρονη έρευνα στρέφεται προς συνδυαστικές θεραπείες που μπορούν να μπλοκάρουν ταυτόχρονα πολλαπλές οδούς που εμπλέκονται στην εξέλιξη του όγκου, όπως οι EGFR και STAT3, εκτός από το KRAS.
Το επόμενο βήμα για το CNIO είναι η μεταφορά αυτής της προσέγγισης σε μελέτες με ανθρώπους. Το κέντρο ήδη σχεδιάζει την πρώτη κλινική δοκιμή, η οποία αναμένεται να ξεκινήσει σε περίπου τρία χρόνια.
