Αν περιμένατε να δείτε μια σούπερ πανσέληνο, σημειώστε την ημερομηνία: η επόμενη θα εμφανιστεί στις 3 Ιανουαρίου και θα είναι πιο μεγάλη και φωτεινή από το συνηθισμένο. Πρόκειται για την τελευταία σούπερ πανσέληνο που θα δούμε έως τον Νοέμβριο του 2026.
Η σούπερ πανσέληνος συμβαίνει όταν η φάση της πλήρους σελήνης συμπίπτει με το κοντινότερο σημείο της τροχιάς της στη Γη, γνωστό ως περίγειο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η Σελήνη μπορεί να φαίνεται έως και 14% μεγαλύτερη και 30% πιο φωτεινή σε σχέση με τη λεγόμενη μικροπανσέληνο, όταν βρίσκεται στο πιο απομακρυσμένο σημείο της.
Η φετινή σούπερ πανσέληνος θα φτάσει στη μέγιστη λαμπρότητα γύρω στις 12:00 το μεσημέρι ώρα Ελλάδας (5 π.μ. EST) στις 3 Ιανουαρίου, αλλά δεν είναι η μόνη στιγμή για να την απολαύσετε. Δείτε πώς, πότε και από πού να παρατηρήσετε τη μεγαλειώδη σελήνη του Ιανουαρίου.
Με καθαρό ουρανό, μπορείτε να παρακολουθήσετε τη σούπερ πανσέληνο όλη τη νύχτα μεταξύ 2 και 3 Ιανουαρίου. Για πιο εντυπωσιακό θέαμα, προτιμήστε να τη δείτε κατά την ανατολή ή τη δύση της, δηλαδή περίπου στη δύση και ανατολή του ηλίου αντίστοιχα.
Οπτική ψευδαίσθηση και χρώματα της σελήνης
Σύμφωνα με τη NASA, το ανθρώπινο μάτι αντιλαμβάνεται τη σελήνη ως ιδιαίτερα μεγάλη όταν βρίσκεται κοντά στον ορίζοντα, παρόλο που το πραγματικό της μέγεθος δεν αλλάζει. Αυτό οφείλεται στη λεγόμενη «ψευδαίσθηση της σελήνης».
Επιπλέον, η πανσέληνος στην ανατολή παίρνει ένα εντυπωσιακό πορτοκαλί χρώμα. Όταν βρίσκεται ψηλά στον ουρανό είναι φωτεινά λευκή, αλλά κοντά στον ορίζοντα αποκτά μια απόκοσμη πορτοκαλί απόχρωση λόγω της μεγαλύτερης διαδρομής του φωτός μέσα από την ατμόσφαιρα, όπου τα μπλε μήκη κύματος διαχέονται και τα κόκκινα περνούν πιο εύκολα.
Σπάνιοι ουράνιοι συνδυασμοί τον Ιανουάριο
Η φετινή σούπερ πανσέληνος συνοδεύεται από αρκετές εκπλήξεις: ο λαμπρός Δίας θα κινείται κοντά της όλο το βράδυ της 3ης Ιανουαρίου, ενώ ο αστερισμός του Ωρίωνα θα είναι επίσης ορατός. Μην παραλείψετε να αναζητήσετε τον Κρόνο, που θα λάμπει νοτιοδυτικά κατά την ανατολή της σελήνης.
Σε αντίθεση με βροχές διαττόντων ή το βόρειο σέλας, δεν χρειάζεται να βρίσκεστε μακριά από τα φώτα της πόλης για να απολαύσετε τη σούπερ πανσέληνο. Το σημαντικότερο είναι να επιλέξετε ένα σημείο με ανεμπόδιστη θέα στον ορίζοντα για την ανατολή ή δύση της σελήνης.
Η σελήνη του Ιανουαρίου ανατέλλει βορειοανατολικά τα βράδια της 2ης και 3ης Ιανουαρίου και διαγράφει υψηλή πορεία στον ουρανό πριν δύσει δυτικά κοντά στην ανατολή του ήλιου. Αν παρατηρείτε αργά το βράδυ ή νωρίς το πρωί, ίσως δείτε ταυτόχρονα ένα εξίσου εντυπωσιακό φαινόμενο: λαμπερές «πυρακτωμένες μπάλες» (fireballs) στον ουρανό.
Βροχή διαττόντων και φωτεινά μετέωρα
Η σούπερ πανσέληνος συμπίπτει φέτος με το μέγιστο της βροχής διαττόντων Τεταρτίδων, γνωστής για τα εξαιρετικά λαμπερά μετέωρα ή «πυρακτωμένες μπάλες». Παρόλο που το έντονο φως της σελήνης θα καλύψει πολλά από τα αστέρια, οι πιο φωτεινές διαττόντες των Τεταρτίδων θα ξεχωρίσουν, κυρίως από τα μεσάνυχτα ως τις πρώτες πρωινές ώρες.
Οδηγίες για παρατήρηση και φωτογράφιση
Δεν χρειάζεστε τηλεσκόπιο για να απολαύσετε τη σούπερ πανσέληνο – είναι αρκετά μεγάλη ώστε να τη χαρείτε με γυμνό μάτι. Αν θέλετε να εξερευνήσετε λεπτομέρειες όπως κρατήρες ή ορεινούς όγκους, προτιμήστε τηλεσκόπιο ή κιάλια κατά τη διάρκεια λιγότερο φωτεινών φάσεων (π.χ. στο μέσο του κύκλου).
Για φωτογράφηση, αν διαθέτετε mirrorless ή DSLR κάμερα, χρησιμοποιήστε τρίποδο και τηλεφακό στη διάρκεια του δραματικού πορτοκαλί moonrise. Ενσωματώστε στοιχεία προσκηνίου – όπως κτίρια, δέντρα ή βουνά – για εντυπωσιακές λήψεις.
Με smartphone, προτιμήστε το οπτικό zoom περίπου στο 5x για καθαρές φωτογραφίες και χρησιμοποιήστε τρίποδο για σταθερότητα.
