Η Instagram ανακοίνωσε ότι θα αρχίσει να ειδοποιεί τους γονείς όταν τα παιδιά τους πραγματοποιούν επανειλημμένα αναζητήσεις με όρους που σχετίζονται ξεκάθαρα με την αυτοκτονία ή τον αυτοτραυματισμό. Η ανακοίνωση έγινε την Πέμπτη, τη στιγμή που η μητρική εταιρεία Meta βρίσκεται αντιμέτωπη με δύο δίκες που αφορούν βλάβες σε παιδιά.
Στο Λος Άντζελες εκδικάζεται υπόθεση για το αν οι πλατφόρμες της Meta εθίζουν και βλάπτουν σκόπιμα ανηλίκους, ενώ στο Νέο Μεξικό εξετάζεται το κατά πόσο η εταιρεία απέτυχε να προστατεύσει παιδιά από σεξουαλική εκμετάλλευση μέσω των υπηρεσιών της.
Οι νέες ειδοποιήσεις θα αποστέλλονται μόνο σε γονείς που έχουν εγγραφεί στο πρόγραμμα γονικής επίβλεψης της Instagram. Η εταιρεία διευκρίνισε ότι ήδη αποκλείει τέτοιου είδους περιεχόμενο από τα αποτελέσματα αναζήτησης των εφήβων και κατευθύνει τους χρήστες σε γραμμές υποστήριξης.
Χιλιάδες οικογένειες, σχολικές περιφέρειες και κρατικοί φορείς έχουν προσφύγει κατά της Meta και άλλων εταιρειών κοινωνικής δικτύωσης, υποστηρίζοντας πως σχεδιάζουν σκόπιμα τις πλατφόρμες τους ώστε να προκαλούν εθισμό και δεν προστατεύουν τα παιδιά από περιεχόμενο που μπορεί να οδηγήσει σε κατάθλιψη, διατροφικές διαταραχές ή αυτοκτονία.
Δικαστικές αντιπαραθέσεις και επιστημονικά δεδομένα
Στελέχη της Meta, όπως ο Mark Zuckerberg, έχουν αρνηθεί πως οι πλατφόρμες προκαλούν εθισμό. Κατά τη διάρκεια της δίκης στο Λος Άντζελες, ο Zuckerberg δήλωσε πως εξακολουθεί να συμφωνεί με παλαιότερη τοποθέτησή του ότι η υπάρχουσα επιστημονική βιβλιογραφία δεν έχει αποδείξει ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προκαλούν βλάβες στην ψυχική υγεία.
Ο επικεφαλής της Instagram, Adam Mosseri, κατέθεσε νωρίτερα και αμφισβήτησε επίσης τα επιστημονικά δεδομένα περί εθισμού στα social media, αρνούμενος ότι οι χρήστες μπορούν να χαρακτηριστούν «κλινικά εθισμένοι». Ο Mosseri χαρακτήρισε τη συχνή χρήση από παιδιά ως «προβληματική χρήση», συγκρίνοντάς την με το να βλέπει κανείς τηλεόραση περισσότερο απ’ όσο νιώθει καλά.
Οι ψυχολόγοι δεν αναγνωρίζουν τον εθισμό στα social media ως επίσημη διάγνωση, ωστόσο ερευνητές έχουν καταγράψει τις επιζήμιες συνέπειες της εμμονικής χρήσης στους νέους, ενώ νομοθέτες διεθνώς εκφράζουν συνεχώς ανησυχία για το ενδεχόμενο εθισμού μέσω των κοινωνικών δικτύων.
Πώς θα λειτουργεί το νέο σύστημα ειδοποιήσεων
Οι ειδοποιήσεις της Instagram θα αποστέλλονται μέσω email, μηνύματος κειμένου ή WhatsApp, ανάλογα με τα διαθέσιμα στοιχεία επικοινωνίας του γονέα, καθώς και ως ειδοποίηση στον λογαριασμό του γονέα στην πλατφόρμα.
Για να ενεργοποιηθεί η γονική επίβλεψη στην Instagram, απαιτείται η συναίνεση τόσο του εφήβου όσο και του γονέα μέσω πρόσκλησης μέσα στην εφαρμογή. Οι έφηβοι πρέπει να είναι ηλικίας 13 έως 17 ετών και μόνο ένας γονέας μπορεί να επιβλέπει τον λογαριασμό του παιδιού.
Όπως δήλωσε η Meta σε σχετική ανάρτηση: «Στόχος μας είναι να ενδυναμώσουμε τους γονείς ώστε να παρέμβουν αν οι αναζητήσεις του παιδιού τους δείχνουν ότι ίσως χρειάζεται υποστήριξη. Θέλουμε επίσης να αποφύγουμε την υπερβολική αποστολή ειδοποιήσεων, κάτι που θα μπορούσε να μειώσει τη χρησιμότητά τους συνολικά».
Επόμενα βήματα και αντιδράσεις οργανώσεων
Η Meta γνωστοποίησε επίσης ότι εργάζεται πάνω σε αντίστοιχες ειδοποιήσεις προς τους γονείς σχετικά με τις αλληλεπιδράσεις των παιδιών τους με τεχνητή νοημοσύνη. «Αυτές οι ειδοποιήσεις θα ενημερώνουν τους γονείς αν ένας έφηβος επιχειρήσει να ξεκινήσει συνομιλίες σχετικές με αυτοκτονία ή αυτοτραυματισμό με την AI μας», ανέφερε η εταιρεία. «Πρόκειται για σημαντική δουλειά και σύντομα θα έχουμε περισσότερα να μοιραστούμε».
Παρά τις νέες πρωτοβουλίες, οργανώσεις υπεράσπισης παιδιών εκφράζουν αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα αυτών των εργαλείων. Ο Josh Golin, διευθυντής της Fairplay, δήλωσε: «Οι γονείς δεν πρέπει να παραπλανώνται πιστεύοντας ότι η Instagram είναι ασφαλής για τα παιδιά τους». Ο Golin πρόσθεσε: «Η Meta μεταθέτει την ευθύνη στους γονείς αντί να διορθώσει τα επικίνδυνα κενά στον σχεδιασμό των αλγορίθμων και των πλατφορμών της. Όλα τα παιδιά αξίζουν προστασία, ανεξάρτητα από το αν οι γονείς τους χρησιμοποιούν τα εργαλεία επίβλεψης. Αν ένα προϊόν δεν είναι ασφαλές για χρήση από εφήβους χωρίς παρέμβαση γονέα, τότε δεν πρέπει καν να διατίθεται σε εφήβους».
