Η Arundhati Roy ανακοίνωσε την αποχώρησή της από τη φετινή Berlinale, μετά τις δηλώσεις του προέδρου της κριτικής επιτροπής του φεστιβάλ, ότι οι κινηματογραφιστές πρέπει να μένουν εκτός πολιτικής. Η έναρξη του φεστιβάλ την Πέμπτη σημαδεύτηκε από ερωτήσεις προς την κριτική επιτροπή, με επικεφαλής τον Γερμανό σκηνοθέτη Wim Wenders, σχετικά με τη σύγκρουση στη Γάζα.
Όταν ρωτήθηκε αν οι ταινίες μπορούν να προκαλέσουν πολιτικές αλλαγές, ο Wenders απάντησε πως «οι ταινίες μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο» αλλά «όχι με πολιτικό τρόπο». Εξήγησε ότι οι δημιουργοί «πρέπει να μένουν εκτός πολιτικής», γιατί αν ασχολούνται αποκλειστικά με την πολιτική, τότε εισέρχονται στο πεδίο των πολιτικών. Υποστήριξε πως «είμαστε το αντίβαρο της πολιτικής, το ακριβώς αντίθετο», και ότι «πρέπει να κάνουμε το έργο των ανθρώπων, όχι των πολιτικών».
Σε δήλωσή της την Παρασκευή, η Roy, η οποία επρόκειτο να παραστεί στην προβολή της πρόσφατα αποκατεστημένης ταινίας της του 1989 “In Which Annie Gives it Those Ones”, χαρακτήρισε τα σχόλια «απαράδεκτα», εκφράζοντας τον φόβο ότι τα άκουσαν «εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο».
Η βραβευμένη με Booker Ινδή συγγραφέας ανέφερε: «Το να ακούω να λέγεται ότι η τέχνη δεν πρέπει να είναι πολιτική είναι συγκλονιστικό. Πρόκειται για έναν τρόπο φίμωσης κάθε συζήτησης γύρω από ένα έγκλημα κατά της ανθρωπότητας που εξελίσσεται μπροστά στα μάτια μας – τη στιγμή που καλλιτέχνες, συγγραφείς και κινηματογραφιστές θα έπρεπε να κάνουν τα πάντα για να το σταματήσουν».
Συνέχισε λέγοντας: «Παρότι έχω βαθιά διαφωνήσει με τις θέσεις της γερμανικής κυβέρνησης και διαφόρων γερμανικών πολιτιστικών ιδρυμάτων για την Παλαιστίνη, πάντα ένιωθα πολιτική αλληλεγγύη όταν μιλούσα σε γερμανικό κοινό για τις απόψεις μου σχετικά με τη γενοκτονία στη Γάζα».
Η σύνθεση της κριτικής επιτροπής και οι αντιδράσεις
Ο Wenders είναι πρόεδρος της φετινής κριτικής επιτροπής της Berlinale, στην οποία συμμετέχουν ο Αμερικανός σκηνοθέτης-παραγωγός Reinaldo Marcus Green, η Ιαπωνέζα σκηνοθέτις Hikari, ο Νεπαλέζος δημιουργός Min Bahadur Bham, η Νοτιοκορεάτισσα ηθοποιός Bae Doona, ο Ινδός σκηνοθέτης-παραγωγός Shivendra Singh Dungarpur και η παραγωγός Ewa Puszczyńska – γνωστή για την Οσκαρική ταινία “The Zone of Interest“.
Η κριτική επιτροπή δέχθηκε ερωτήσεις για τη στήριξη που παρέχει η γερμανική κυβέρνηση – βασικός χρηματοδότης του φεστιβάλ – στο Ισραήλ. Η Puszczyńska χαρακτήρισε το ερώτημα «πολύπλοκο» και «κάπως άδικο». Τόνισε: «Φυσικά προσπαθούμε να μιλήσουμε στον κάθε θεατή ώστε να σκεφτεί, αλλά δεν μπορούμε να είμαστε υπεύθυνοι για το αν θα στηρίξει το Ισραήλ ή την Παλαιστίνη. Υπάρχουν και πολλοί άλλοι πόλεμοι όπου διαπράττονται γενοκτονίες και δεν μιλάμε γι’ αυτούς».
Η στάση της Roy για τη Γάζα και την ευθύνη των καλλιτεχνών
Η Roy, που αυτή την εβδομάδα συμπεριλήφθηκε στη μακρά λίστα του Women’s Prize for Non-Fiction με τα απομνημονεύματά της “Mother Mary Comes to Me”, επανέλαβε τη θέση της ότι «όσα έχουν συμβεί και συνεχίζουν να συμβαίνουν στη Γάζα αποτελούν γενοκτονία των Παλαιστινίων από το κράτος του Ισραήλ».
Πρόσθεσε: «Αυτό υποστηρίζεται και χρηματοδοτείται από τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ, της Γερμανίας, καθώς και αρκετών άλλων ευρωπαϊκών χωρών – γεγονός που τους καθιστά συνένοχους στο έγκλημα. Αν οι σημαντικότεροι δημιουργοί και καλλιτέχνες της εποχής μας δεν μπορούν να το δηλώσουν ξεκάθαρα, θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η ιστορία θα τους κρίνει. Είμαι σοκαρισμένη και αηδιασμένη».
Σχολιάζοντας τη συμμετοχή της ταινίας της στο Classics section του φεστιβάλ, η συγγραφέας ανέφερε πως υπήρχε «κάτι γλυκό κι όμορφο» στην ταινία “In Which Annie Gives It Those Ones”, την οποία χαρακτήρισε ως μια παιχνιδιάρικη δημιουργία που έγραψε πριν από 38 χρόνια.
