Τώρα, το Άμστερνταμ σχεδιάζει να εφαρμόσει ανάλογες διαδρομές διαφυγής για τα μικρά ζώα του. Μέχρι στιγμής φέτος, 19 γάτες έχουν πνιγεί στα κανάλια της πόλης, στοιχείο που ώθησε το τοπικό φιλοζωικό κόμμα PvdD να προτείνει την υιοθέτηση της πρακτικής του Άμερσφορτ. Πλέον, οι δημοτικοί σύμβουλοι του Άμστερνταμ ενέκριναν τη δέσμευση 100.000 ευρώ για να καταστήσουν τα κανάλια πιο ασφαλή για τα ζώα.

Τον Ιούνιο φέτος, το Άμερσφορτ, στην επαρχία Ουτρέχτης, ανακοίνωσε την εγκατάσταση 300 εξόδων-σκαλών στα υδάτινα σημεία του για την αποτροπή πνιγμών άγριας ζωής. Τώρα, το Άμστερνταμ ζήτησε από τον οργανισμό φροντίδας ζώων Dierenambulance να εντοπίσει τα σημεία όπου γάτες και άλλα ζώα εγκλωβίζονται συχνότερα στα κανάλια. Τα στοιχεία αυτά θα καθορίσουν τις θέσεις των νέων διαδρομών διαφυγής.

Σύμφωνα με το ολλανδικό ειδησεογραφικό site Parool, η υπεύθυνη για την ευζωία των ζώων του δήμου, Zita Pels, στήριζε ήδη ένα τέτοιο σχέδιο αλλά είχε εγκαταλείψει την ιδέα λόγω έλλειψης χρηματοδότησης. Το κόμμα PvdD, ωστόσο, επεσήμανε πως υπάρχουν αδιάθετα 100.000 ευρώ στον προϋπολογισμό της για τα λεγόμενα «σημεία εξόδου άγριας ζωής», επιτρέποντας έτσι την υλοποίηση του μέτρου.

Γάτες και άνθρωποι θύματα πνιγμού στα κανάλια

Όπως εξηγεί η Maggie Ruitenberg από το κέντρο πληροφόρησης για γάτες Katten Kenniscentrum, οι γάτες μπορεί να πέσουν κατά λάθος στα κανάλια αν τρομάξουν. Αν και γνωρίζουν να κολυμπούν, κουράζονται εύκολα επειδή το τρίχωμά τους βαραίνει από το νερό. «Μια σκάλα μπορεί πραγματικά να τους σώσει τη ζωή, αρκεί να υπάρχουν αρκετές», σημειώνει.

Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν επίσης πως περίπου 14 άνθρωποι χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους κατά λάθος στα κανάλια του Άμστερνταμ. Στην περίοδο 2014–2024 καταγράφηκαν 142 θάνατοι, κυρίως μεταξύ ξένων τουριστών που έπεσαν στο νερό υπό την επήρεια αλκοόλ ή ναρκωτικών.

Σε ορισμένα σημεία της πόλης έχουν ήδη προστεθεί ειδικά πατήματα στα ανακαινισμένα κανάλια ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να κρατηθούν αν βρεθούν σε δυσχερή θέση μέσα στο νερό.

Όραση
Όπως και οι άνθρωποι, οι γάτες βασίζονται στην όραση για να εξερευνήσουν τον κόσμο και να κυνηγήσουν. Ωστόσο, οι διαφορές στη δομή των ματιών σημαίνουν πως η εικόνα που λαμβάνουν είναι εντελώς διαφορετική. Οι γάτες χρειάζονται κάποιο φως για να εφορμήσουν, παρότι η ικανότητά τους να κινούνται στο σκοτάδι συχνά θυμίζει νυχτερινή όραση.

Η εξέλιξη εκατομμυρίων ετών έχει κάνει πολλές γάτες πιο δραστήριες κατά το σούρουπο και την αυγή. Το φως περνά από τον κερατοειδή χιτώνα — τη στρογγυλή, διαφανή επιφάνεια του ματιού — ο οποίος εστιάζει το φως στον αμφιβληστροειδή. Ο κερατοειδής της γάτας είναι μεγάλος και θολωτός, επιτρέποντας τη συλλογή περισσότερων φωτονίων — μια προσαρμογή για ζωή σε χαμηλό φωτισμό. Οι κόρες των ματιών είναι κάθετες και μπορούν να διασταλούν έως και 300 φορές, όταν στους ανθρώπους η διαστολή φτάνει μόνο τις 15 φορές.

Στο πίσω μέρος του ματιού υπάρχει το tapetum lucidum, ένα στρώμα που αντανακλά το φως πίσω στον αμφιβληστροειδή, βοηθώντας τη γάτα να βλέπει στο σκοτάδι και δημιουργώντας εκείνη τη χαρακτηριστική λάμψη στα μάτια όταν πέφτει φως πάνω τους. Η περιφερειακή όραση των γατών είναι επίσης καλύτερη από τη δική μας.

Ωστόσο, άλλες πτυχές της όρασης δεν είναι τόσο οξείες. Επειδή διαθέτουν λιγότερα κωνία — τα φωτοϋποδοχέα που αντιλαμβάνονται τα χρώματα — οι γάτες βλέπουν τον κόσμο λιγότερο ζωντανό και με περιορισμένες αποχρώσεις σε σχέση με εμάς. Η ευκρίνειά τους επίσης υστερεί· ό,τι μια γάτα διακρίνει από απόσταση 6 μέτρων, ένας άνθρωπος το βλέπει καθαρά από 30 μέτρα.

Παρά αυτά τα μειονεκτήματα, δεν επηρεάζονται στην καθημερινότητά τους, καθώς ανταποκρίνονται περισσότερο στην κίνηση παρά στις λεπτομέρειες ή στα χρώματα.

Η ακοή της γάτας: Δορυφορικά αυτιά με υπερευαισθησία

Τα τριγωνικά αυτιά της γάτας λειτουργούν σαν μικρές δορυφορικές κεραίες. Τα πτερύγια (pinnae) μπορούν να περιστρέφονται ανεξάρτητα προς κάθε κατεύθυνση για να εντοπίσουν την πηγή ενός ήχου. Η περιστροφή αυτή φτάνει τις 180 μοίρες, επιτρέποντας στον εντοπισμό ήχου μέσα σε λίγα εκατοστά, σε μόλις έξι εκατοστά του δευτερολέπτου — ταχύτερα κι από το ανοιγοκλείσιμο του ματιού — ακόμη κι αν ο ήχος προέρχεται από απόσταση τριών ποδιών.

Οι γάτες ξεχωρίζουν ακόμη και ελάχιστες διαφορές στους ήχους, έως ένα δέκατο του τόνου. Η υπερηχητική ακοή τους ξεπερνά τόσο τους ανθρώπους όσο και τα σκυλιά. Το 2015, ερευνητές από δύο αμερικανικά πανεπιστήμια δοκίμασαν μουσική ειδικά σχεδιασμένη για γάτες, με ήχους που μιμούνταν γουργουρητό και τον παλμό του θηλασμού. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι γάτες προτίμησαν τα “τραγούδια για γάτες” σε σχέση με τη μουσική για ανθρώπους.

Όσφρηση: Το ισχυρότερο εργαλείο της γάτας

Η όσφρηση είναι πλήρως ανεπτυγμένη μόλις γεννηθεί η γάτα. Το νεογέννητο χρησιμοποιεί άμεσα τη μύτη του για να βρει τη θηλή της μητέρας του και να πιει το πρώτο πολύτιμο γάλα.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η όσφρηση μιας γάτας είναι περίπου 14 φορές ισχυρότερη από του ανθρώπου. Ο οσφρητικός επιθήλιος της οικιακής γάτας έχει έκταση πέντε έως δέκα φορές μεγαλύτερη από εκείνον ενός ανθρώπου, διαθέτοντας έως 200 εκατομμύρια υποδοχείς, έναντι μόλις πέντε εκατομμυρίων στους ανθρώπους.

Επιπλέον, διαθέτουν το όργανο του Jacobson (ή βομερονασικό όργανο), πάνω από το στόμα τους. Όταν μυρίζουν κάτι ενδιαφέρον, ανοίγουν λίγο το στόμα και σηκώνουν τα χείλη (αντίδραση Flehmen), ώστε τα μόρια της οσμής να φτάσουν στο συγκεκριμένο όργανο και να ενισχυθεί η ανίχνευση των μυρωδιών.

Αφή: Τα μουστάκια ως αισθητήρια όργανα

Τα μουστάκια (vibrissae) μιας γάτας, πέραν του ότι τις βρίσκουμε χαριτωμένες, αποτελούν βασικό εργαλείο επιβίωσης. Είναι πιο μακριές και παχιές από τις υπόλοιπες τρίχες και κάθε μουστάκα έχει θύλακα γεμάτο νεύρα και αιμοφόρα αγγεία — σχεδόν τόσο ευαίσθητη όσο η άκρη των ανθρώπινων δακτύλων.

Τα μουστάκια βοηθούν στη «χαρτογράφηση» του χώρου γύρω από τη γάτα, αντισταθμίζοντας την περιορισμένη κοντινή της όραση. Εντοπίζουν μεταβολές στον αέρα που μπορεί να υποδηλώνουν παρουσία θηράματος ή εμπόδια στο περιβάλλον.

Με αυτή τη βαθύτερη κατανόηση του πώς οι γάτες αντιλαμβάνονται τον κόσμο μας, ίσως η συμπεριφορά τους αποκτήσει λίγο περισσότερο νόημα στα μάτια μας.

Πηγή: National Geographic

Καθώς δεν αναπτύσσονται μόνα τους, χρειάζονται βοήθεια και αυτή την παρέχει μία «στρατιά» ζώων που λειτουργούν ως κηπουροί κατά κάποιο τρόπο, διασπείροντας σπόρους και ευνοώντας έτσι την αναγέννηση της βλάστησης. Το ταξίδι του σπόρου ξεκινάει από τη στιγμή που τον καταναλώνει ένα ζώο. Μαλακώνει από τα οξέα του στομάχου και όταν αποβληθεί από τον οργανισμό μεταφέρεται σε ένα άλλο σημείο.

Ωστόσο, όπως αναφέρει μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Reviews Biodiversity οι πληθυσμοί ζώων – όπως πουλιά, θηλαστικά, ψάρια και ακόμη μερικά αμφίβια – που έχουν αναλάβει αυτόν τον ρόλο συρρικνώνονται δραματικά, εξαιτίας της ανθρώπινης παρέμβασης με την αποψίλωση, το κυνήγι και την καταστροφή των οικοτόπων. Χωρίς αυτά, πολλά δέντρα δεν επιβιώνουν, η βιοποικιλότητα των δασών περιορίζεται, η ικανότητα των δασών να απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα μειώνεται και η μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής καθίσταται ακόμα πιο δύσκολη.

Για παράδειγμα στον Αμαζόνιο και στο Ατλαντικό Δάσος, περίπου το 90% των δέντρων εξαρτώνται από τα ζώα για να μεταφέρουν τους σπόρους τους.

Όπως αναφέρει ο Μάουρο Γκαλέτι, συνδιευθυντής του Κέντρου Έρευνας για τη Δυναμική της Βιοποικιλότητας και την Κλιματική Αλλαγή (CBioClima), στο Ινστιτούτο Βιοεπιστημών του Κρατικού Πανεπιστημίου του Σάο Πάολο στη Βραζιλία, για να αναπτυχθεί ένα δέντρο κομπάιμα το δάσος χρειάζεται τουκάν και πιθήκους για να διασπείρουν τους σπόρους του.

Αυτά τα πλάσματα δεν βοηθούν μόνο στην αναγέννηση των δασών, αλλά ενισχύουν την αποθήκευση του άνθρακα. Όταν, λοιπόν, τα ζώα εξαφανίζονται και κατά συνέπεια αλλάζουν τα δάση, η ικανότητα του πλανήτη να αποθηκεύσει άνθρακα ελαττώνεται.

Παρά τη σημαντική συμβολή τους, όμως, σπάνια λαμβάνουν την προσοχή που τους αξίζει σε μεγάλης κλίμακας σχέδια αποκατάστασης δασών, επισημαίνουν οι ερευνητές, οι οποίοι κρίνουν απαραίτητο να συμπεριληφθούν τα ζώα που τρέφονται με καρπούς στην προσπάθεια αποκατάστασης της βιοποικιλότητας και της δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα.

«Η αποκατάσταση δεν αφορά μόνο τη φύτευση δέντρων. Πρέπει να λάβετε υπόψη ποιος θα διατηρήσει το μέλλον αυτού του δάσους, δηλαδή τα ζώα που διασκορπίζονται. Πριν από λίγα χρόνια, πίστευαν ότι φυτεύοντας το δάσος, αυτά τα ζώα θα έρχονταν σε αυτό. Αλλά δεν λειτουργεί έτσι. Είναι πολύ πιο περίπλοκο να έχεις ένα αποκατεστημένο δάσος σε λειτουργία», τόνισε ο Γκαλέτι.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι χωρίς άμεσα μέτρα για την προστασία αυτών των ειδών, οι προσπάθειες αναδάσωσης και αποκατάστασης οικοσυστημάτων κινδυνεύουν να υπονομευτούν.

Πηγή: Newmoney

Πλέον, έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Ecology and Evolution άρχισε να απαντά σε αυτό το ερώτημα. Η μελέτη παρέχει στοιχεία ότι οι ελέφαντες απευθύνονται ο ένας στον άλλον με φωνές, ή «ονόματα», που είναι μοναδικά για κάθε άτομο.

Τα ονόματα είναι σπάνιο φαινόμενο στον κόσμο των ζώων και τα λίγα είδη που τα χρησιμοποιούν, όπως οι παπαγάλοι και τα δελφίνια, μιμούνται έναν ήχο που παράγει πρώτα ο αποδέκτης. Για παράδειγμα, τα ρινοδέλφινα εκπέμπουν ένα χαρακτηριστικό σφύριγμα που άλλοι επαναλαμβάνουν όταν τους απευθύνονται.

Οι ελέφαντες φαίνεται να κάνουν κάτι διαφορετικό: χρησιμοποιούν αυθαίρετες φωνητικές ετικέτες που δεν σχετίζονται με τους ήχους ή τα φυσικά χαρακτηριστικά του αποδέκτη. «Νομίζαμε πως αυτό ήταν μοναδικό στους ανθρώπους», αναφέρει ο συν-συγγραφέας της μελέτης George Wittemyer, καθηγητής βιολογίας στο Colorado State University και πρόεδρος του επιστημονικού συμβουλίου της οργάνωσης Save the Elephants.

Πώς αποκτούν νόημα τα ονόματα στους ελέφαντες

Στην ανθρώπινη γλώσσα, μια αυθαίρετη ετικέτα είναι π.χ. η λέξη «αγελάδα» για το ζώο, αφού δεν μοιάζει ούτε ακουστικά ούτε φυσικά με το ίδιο το ζώο. Αντίθετα, μια πιο απλή ή εικονική ετικέτα θα ήταν το «μου», που μιμείται τον ήχο του ζώου.

Οι αυθαίρετες ετικέτες διευρύνουν τις δυνατότητες επικοινωνίας και επιτρέπουν την έκφραση αφηρημένων εννοιών—και πιθανώς αυτό ισχύει και για τους ελέφαντες. «Από γνωστική άποψη, αυτό ανοίγει πλήθος δυνατοτήτων», σχολιάζει ο Wittemyer.

Η ομάδα των επιστημόνων χρησιμοποίησε ηχητικές καταγραφές από το 2019 έως το 2022 στα καταφύγια Samburu National Reserve και Buffalo Springs National Reserve στην Κένυα, καθώς και αρχειακό υλικό από το Amboseli National Park των δεκαετιών 1980, 1990 και 2000. Τις καταγραφές του Amboseli έκανε η ίδια η Poole.

Συνολικά αναλύθηκαν δεδομένα από 101 ελέφαντες της αφρικανικής σαβάνας, με 469 ξεχωριστές κλήσεις προς 117 αποδέκτες.

Τα φωνητικά σήματα των ελεφάντων

Οι επιστήμονες επικεντρώθηκαν σε συγκεκριμένες κλήσεις—για επαφή, χαιρετισμό και φροντίδα—τις οποίες οι ελέφαντες χρησιμοποιούν όταν επικοινωνούν με κάποιον που δεν βλέπουν, πλησιάζουν κάποιον ή φροντίζουν μικρά. Αυτές θεωρήθηκαν πιο πιθανό να περιέχουν «όνομα».

Οι ελέφαντες παράγουν ένα ευρύ φάσμα φωνημάτων: από τρομπέτες και γαβγίσματα μέχρι διάφορους τύπους βρυχηθμών (rumbles). Οι βρυχηθμοί αυτοί έχουν χαμηλή συχνότητα—μερικώς εκτός ανθρώπινης ακοής—και μπορεί να διαρκούν από μισό έως δώδεκα δευτερόλεπτα, μεταφέροντας πολλές πληροφορίες και δυσκολεύοντας την ανάλυσή τους.

«Τα δεδομένα μας δείχνουν ότι, σε αντίθεση με τα ανθρώπινα ονόματα όπου η ίδια η λέξη εξηγεί τη μεγαλύτερη ποικιλία στον ήχο, στα “ονόματα” των ελεφάντων αυτή εξηγεί μόνο ένα μικρό μέρος», αναφέρει ο επικεφαλής της μελέτης Mickey Pardo, μεταδιδακτορικός συνεργάτης στο Colorado State University. «Οι ελέφαντες ίσως συμπυκνώνουν περισσότερες πληροφορίες σε μία μόνο εκφορά—οπότε το “όνομα” είναι μόνο ένα κομμάτι ενός σύνθετου σήματος».

Αν και οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν πώς ακριβώς κωδικοποιείται ένα όνομα στην κλήση, η έρευνα δείχνει πως υπάρχει.

Αλγόριθμος αποκαλύπτει προσωπικές κλήσεις

Επεξεργαζόμενοι τα δεδομένα μέσω αλγορίθμου υπολογιστή, διαπίστωσαν πως οι κλήσεις του ίδιου καλούντος προς τον ίδιο αποδέκτη είχαν μεγαλύτερη ομοιότητα μεταξύ τους από ό,τι προς άλλους αποδέκτες.

Έτσι, η ακουστική δομή των κλήσεων μιας ελεφαντίνας από το Samburu, της Frida, προς τη μητριάρχισσα Donatella, έμοιαζε περισσότερο μεταξύ τους σε σχέση με τις κλήσεις της προς άλλους ελέφαντες, όπως την ξαδέρφη της Rothko. Αυτό «υποδηλώνει ότι οι κλήσεις ήταν πράγματι συγκεκριμένες για κάθε αποδέκτη», σύμφωνα με τον Pardo.

Ερωτήματα για τη χρήση των ίδιων ονομάτων

Η ανάλυση έδειξε αντιφατικές ενδείξεις για το αν διαφορετικοί ελέφαντες χρησιμοποιούν το ίδιο όνομα για τον ίδιο παραλήπτη.

Μία πιθανή εξήγηση είναι ότι οι διαφορετικοί ελέφαντες χρησιμοποιούν παραλλαγές του ίδιου ονόματος—κάτι σαν παρατσούκλια. Όπως τα ανθρώπινα «Λίζα», «Ελίζαμπεθ» και «Έλι» έχουν κοινά χαρακτηριστικά αλλά είναι διαφορετικές λέξεις, έτσι μπορεί διάφοροι ελέφαντες να προσφωνούν το ίδιο άτομο με παρόμοιες αλλά διακριτές φωνητικές ετικέτες.

Ο Yossi Yovel, καθηγητής ζωολογίας στο Πανεπιστήμιο Τελ Αβίβ που δεν συμμετείχε στη μελέτη, σημειώνει ότι η έλλειψη δεδομένων αποτελεί πρόβλημα. Βρίσκει το θέμα εξαιρετικά ενδιαφέρον αλλά επισημαίνει πως υπάρχουν λιγότερες από 500 καταγεγραμμένες κλήσεις—πολύ λίγες για τόσο απαιτητική ανάλυση. «Για πολλά ζεύγη υπάρχει μόνο ένας καλών και ένας αποδέκτης· έτσι δεν μπορούμε να μάθουμε αν ένα “όνομα” είναι συνεπές μεταξύ διαφορετικών καλούντων», αναφέρει.

Για να θεωρείται κάτι πραγματικό όνομα, περισσότεροι από ένας καλούντες πρέπει να το χρησιμοποιούν για τον ίδιο παραλήπτη. Σε αντίθετη περίπτωση μπορεί να υπάρχουν άλλες εξηγήσεις για την ποικιλία των ήχων.

Πειράματα επιβεβαιώνουν την αναγνώριση του ονόματος

Οι επιστήμονες προχώρησαν σε πειράματα πεδίου αναπαράγοντας στους ελέφαντες διάφορες καταγραφές: κάποιες που είχαν απευθυνθεί αρχικά στους ίδιους και άλλες όχι.

Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: οι ελέφαντες αναγνώριζαν πραγματικά το δικό τους «όνομα» και ανταποκρίνονταν έντονα. Για παράδειγμα, όταν η Donatella άκουσε μια καταγραφή που είχε απευθυνθεί σε εκείνην, κάλεσε οκτώ φορές, πλησίασε το μεγάφωνο κι έψαξε πίσω από αυτό. Αντίθετα, όταν άκουσε μια καταγραφή της Frida προς τη Rothko, αντέδρασε αδιάφορα—κάλεσε μόνο μία φορά χωρίς να πλησιάσει.

Ένα παράθυρο στον νου των ελεφάντων

«Βρισκόμαστε ακόμη στα πρώτα στάδια αποκωδικοποίησης αυτού του φαινομένου», σημειώνει ο Wittemyer. Η Poole αναρωτιέται αν οι ελέφαντες έχουν επίσης “ονόματα” για μέρη: «Όταν διαπραγματεύονται τι θα κάνουν στη συνέχεια βλέπει κανείς αν συμφωνούν ή διαφωνούν—αλλά τι λένε; Μήπως συζητούν “Δεν θα έρθω μαζί σου· θέλω να πάω αλλού;”» διερωτάται.

«Η παρούσα έρευνα ανοίγει ένα παράθυρο στον τρόπο σκέψης τους», συμπληρώνει ο Wittemyer. «Κάνουμε ένα βήμα για να τους κατανοήσουμε καλύτερα—και ίσως έτσι μάθουμε να συνυπάρχουμε μαζί τους πιο αρμονικά».

Πηγή: National Geographic

Σε διάστημα μόλις 10.000 ετών, οι γάτες εγκατέλειψαν τη φύση για να συνοδεύσουν τον άνθρωπο στα ταξίδια του ανά τον κόσμο. Ωστόσο, τα αιλουροειδή εξελίσσονται εδώ και περίπου 37 εκατομμύρια χρόνια σε έναν κόσμο χωρίς ανθρώπινη παρουσία. Ακόμη και στα χιλιάδες χρόνια που πέρασαν στο πλευρό μας, η επιρροή μας στις συνήθειες ζευγαρώματος των γατών ήταν ελάχιστη. Φυσικά, οι οικόσιτες γάτες διαφέρουν ελάχιστα εμφανισιακά από τους άγριους συγγενείς τους· τα περισσότερα είδη οικόσιτων γατών έχουν ηλικία μικρότερη των 200 ετών και παρουσιάζουν ομοιομορφία σε μέγεθος και σχήμα. Όλα αυτά υπογραμμίζουν πόσο πρόσφατη είναι η εξημέρωση της γάτας.

Μόλις τα τελευταία χρόνια εμφανίστηκαν ράτσες, όπως οι Ragdoll, Birman, η σγουρότριχη Cornish Rex και η άτριχη Sphynx. Άλλες φυλές, όπως οι Περσικές έχουν παλαιότερη καταγωγή, που εντοπίζεται στη Μέση Ανατολή του 17ου αιώνα, αλλά παραμένουν «νεογέννητες» σε σύγκριση με πολλές ράτσες σκύλων. Ενώ αρκετές ράτσες σκύλων διαφέρουν σημαντικά ως προς τα ένστικτα και τον χαρακτήρα, οι περισσότερες γάτες ξεχωρίζουν κυρίως για την εμφάνιση και όχι τόσο για τη συμπεριφορά ή το μέγεθος.

Υβρίδια και αμφιλεγόμενες φυλές

Οι εκτροφείς συνεχίζουν να δημιουργούν νέες ποικιλίες, συμπεριλαμβανομένων υβριδίων μεταξύ οικόσιτων και άγριων γατών. Η Bengal προέκυψε από διασταύρωση ασιατικής λεοπάρδαλης με οικόσιτη γάτα, ενώ η Savannah προέρχεται από διασταύρωση αφρικανικού σερβάλ με οικόσιτη γάτα. Και οι δύο αυτές φυλές θεωρούνται αμφιλεγόμενες λόγω της άγριας καταγωγής τους.

Στην Ευρώπη, πριν από πάνω από 1.000 χρόνια, οι γάτες χρησιμοποιούνταν τόσο για την καταπολέμηση παρασίτων όσο και για το τρίχωμά τους. Όταν Σκανδιναβοί αρχαιολόγοι συνέκριναν δέρματα γατών της εποχής των Βίκινγκ με σώματα σύγχρονων γατών, διαπίστωσαν ότι οι σημερινές είναι κατά 16% μεγαλύτερες. Το εύρημα αυτό είναι εντυπωσιακό, καθώς η εξημέρωση συνήθως συρρικνώνει τα ζώα — για παράδειγμα, οι σκύλοι είναι κατά ένα τέταρτο μικρότεροι από τους λύκους και τα οικόσιτα βοοειδή μικρότερα από τα άγρια.

Μεγαλύτερες και πιο φιλικές γάτες;

Δεν είναι μόνο η πλούσια τροφή που ευθύνεται για το αυξημένο μέγεθος των γάτων. Επιστήμονες κατέγραψαν μεγαλύτερα σώματα ακόμη και σε ελεύθερες ή αδέσποτες γάτες στην αυστραλιανή ύπαιθρο. Παρότι κάποιες κλέβουν περιστασιακά ανθρώπινα υπολείμματα φαγητού, δεν τρέφονται συστηματικά από ανθρώπους. Βέβαια, δεν πρόκειται να δούμε τις γάτες να αποκτούν διαστάσεις Godzilla ή να εξελίσσονται σε πλάσματα με αντίχειρες.

Σε αντίθεση με τη μοναχική χιόνια λεοπάρδαλη, οι οικόσιτες γάτες ίσως εξελιχθούν σε πιο φιλικά πλάσματα λόγω της συνεχιζόμενης επαφής με τον άνθρωπο. Οι γάτες ήταν πάντα πιο μοναχικές και επιφυλακτικές από τους σκύλους, που εξελίχθηκαν ως κοινωνικά ζώα αγέλης. Η συνεχής επαφή φαίνεται πως προσφέρει πλεονέκτημα στα πιο κοινωνικά άτομα, βοηθώντας τα να μεταδώσουν φιλικά χαρακτηριστικά στους απογόνους τους.

Έτσι, ίσως οδηγηθούμε σε ένα πιο χαλαρό κατοικίδιο – χωρίς όμως να χάνεται το χαρακτηριστικό γνώρισμα της γάτας: όταν αποφασίζει να κουρνιάσει στην αγκαλιά σας, το κάνει επειδή πραγματικά το θέλει.

Κοινωνική προσαρμογή και μελλοντικές σχέσεις

Όταν επιστήμονες συνέκριναν τη συμπεριφορά των οικόσιτων γάτων με εκείνη της νεφοειδούς λεοπάρδαλης, της χιονιάς λεοπάρδαλης, του αφρικανικού λιονταριού και της αγριόγατας της Σκωτίας, διαπίστωσαν ότι οι κατοικίδιες γάτες δεν είναι προορισμένες για ομαδική ζωή: εμφανίζουν τάσεις κυριαρχίας, νευρωτισμού και παρορμητικότητας – όχι ακριβώς ιδανικά χαρακτηριστικά για έναν φίλο.

Ωστόσο, οι προσωπικότητές τους μοιάζουν περισσότερο με εκείνες του κοινωνικού αφρικανικού λιονταριού που έχει μάθει να ζει σε ομάδες. Αυτό δείχνει ότι υπάρχει δυναμικό ώστε οι γάτες να προσαρμοστούν σε πιο κοινωνικές μορφές συμβίωσης στο μέλλον. Παρότι μεγάλες αποικίες δεν θυμίζουν τις αγέλες των λιονταριών, αυτά τα ζώα αποδεικνύουν πως οι συνθήκες μπορούν να ωθήσουν τις γάτες στη συμβίωση.

Καθώς οι άνθρωποι επενδύουν περισσότερο στην κατανόηση της ψυχολογίας και της συμπεριφοράς των γατών, ανοίγεται ο δρόμος για τη βελτίωση της σχέσης μας μαζί τους. Αν μάθουμε τι τις κινητοποιεί ή τις ευχαριστεί — αλλά και τι δεν αντέχουν — μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι θα ζουν τις καλύτερες δυνατές ζωές δίπλα μας.

Πηγή: National Geographic

Η έκθεση «Μπορώ κι εγώ» αποτελεί έναν εορτασμό για τα 10 χρόνια της έδρας της ΠΕΣ Πολύτροπον στα Καλύβια και ταυτόχρονα για τα 10 χρόνια λειτουργίας της εταιρείας +2feet του Βασίλη Τζιγκούρα. Πιστεύοντας πως μία από τις βασικότερες εκφράσεις του πολιτισμού είναι η φροντίδα και η προστασία των ζώων, το Πολύτροπον, με αφορμή το τελευταίο ανάπηρο ζώο του Πολυχώρου, τον Αζόρ, που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή, συμπράττει με την +2feet, που έχει καταφέρει να μετατρέψει τα αναπηρικά αμαξίδια για ζώα από είδος πολυτελείας σε είδος πρώτης ανάγκης.

Μέχρι πρόσφατα, πολύ συχνά η αναπηρία θεωρούταν αιτία θανάτωσης, κι όμως, πλέον όλο και περισσότεροι αντιλαμβάνονται πως τελικά -όπως για τον άνθρωπο, έτσι και για τα ζώα- δεν είναι καταδίκη. Η +2feet μέχρι σήμερα έχει βοηθήσει πάνω από 3000 ζώα, έχει δωρίσει πάνω από 500 αμαξίδια σε αδέσποτα ζώα με κινητικά προβλήματα που βρίσκονται σε καταφύγια και σπίτια εθελοντών φιλόζωων σε Ελλάδα, Κύπρο, τρίτες χώρες και εμπόλεμες ζώνες, πραγματοποιεί σταθερά ενημερώσεις σε σχολεία και συμμετέχει ενεργά στην προσπάθεια να βρουν σπίτι ανάπηρα ζώα, αποδεικνύοντας έμπρακτα πως και αυτά μπορούν να έχουν μια κανονική ζωή, χωρίς να στερούνται τίποτα.

Μέρος των εσόδων θα διατεθεί στην +2feet για την κάλυψη του κόστους αμαξιδίων και φορείων μεταφοράς τραυματισμένων ζώων, που προορίζονται για τα αδέσποτα. Το πλήρες πρόγραμμα των παράλληλων εκδηλώσεων, όπως και ο πλήρης κατάλογος των καλλιτεχνών που θα συμμετάσχουν, θα ανακοινωθούν σύντομα.

Πληροφορίες

ΠΕΣ Πολύτροπον | 5-12/7, 7-11 μ.μ. |
Είσοδος ελεύθερη

Πηγή: Αθηνόραμα

Το ΕΜΣΤ, αναγνωρίζοντας τη σημασία αυτών των ερωτημάτων, έχει επιλέξει στον νέο κύκλο εκθέσεών του να εστιάσει στη διερεύνηση των σύνθετων δυναμικών μεταξύ ζώων και ανθρώπων και στον κομβικό τους ρόλο στην πλανητική ευημερία. Η αρχή έγινε με τις 4 νέες εκθέσεις του Απριλίου «Εμείς που Προδώσαμε τα Άλογα» της Τζάνις Ράφα, «Απόηχοι της Ιστορίας, σκιές της προόδου» του Sammy Baloji, «Το θολό βλέμμα» του Kasper Bosmans και “Human/Nature” της Emma Talbot. Και οι 4 εκθέσεις λειτούργησαν επιτυχώς ως προπομποί της κεντρικής για το 2025 έκθεσης του ΕΜΣΤ, που κάνει εγκαίνια στις 15 Μαΐου: «Why Look at Animals? Δικαιοσύνη για τη μη ανθρώπινη ζωή».

Με τη συμμετοχή πάνω από 60 καλλιτεχνών από 25 χώρες (Ευρώπη, Ασία, Αφρική, Αμερική) και με πάνω από 200 έργα να καταλαμβάνουν όλους τους ορόφους του Μουσείου, η έκθεση «Why Look at Animals? Δικαιοσύνη για τη μη ανθρώπινη ζωή», σε επιμέλεια της Κατερίνας Γρέγου, Καλλιτεχνικής Διευθύντριας του ΕΜΣΤ, είναι αποτέλεσμα πολυετούς έρευνας. Πρόκειται για την μεγαλύτερη έκθεση που έχει διοργανώσει το ΕΜΣΤ και η πρώτη μεγάλη έκθεση με θέμα την ευημερία των ζώων διεθνώς. Πηγή έμπνευσης και αφετηρία της πολυετούς έρευνας για τη δημιουργία αυτής της έκθεσης αποτελεί το –δημοσιευμένο το 1980– εξαιρετικά επιδραστικό ομότιτλο βιβλίο του John Berger, που διερευνά τη σχέση ανθρώπου και ζώων στη σύγχρονη εποχή και εντοπίζει τους τρόπους με τους οποίους τα ζώα έχουν περιθωριοποιηθεί στις ανθρώπινες κοινωνίες.

Όπως επεσήμανε ο Berger, εν αρχή τα ζώα «βρίσκονταν μαζί με τον άνθρωπο στο κέντρο του κόσμου του», ενώ κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων αιώνων «έχουν χαθεί από το πλευρό μας και από το οπτικό μας πεδίο». Στη συνθήκη της προϊούσας νεωτερικότητας ο άνθρωπος απομακρύνθηκε προοδευτικά από τα ζώα, τα οποία εξελίχθηκαν σε κάτι που βλέπουμε πλέον στον ζωολογικό κήπο και στο τσίρκο, στην τηλεόραση και τη βιομηχανία της ψυχαγωγίας. Έγιναν πακέτα στα ράφια των σούπερ μάρκετ, ένα ακόμη προϊόν πλήρως αποσυνδεδεμένο στη συνείδησή μας από την προέλευσή του και από την πραγματικότητα της ζωής και του θανάτου του.

Η έννοια του ειδισμού (speciesm): η αντίληψη πως οι άνθρωποι αποτελούν ανώτερη μορφή ζωής απ’ όλα τα άλλα ζωντανά πλάσματα και έχουν ως εκ τούτου περισσότερα δικαιώματα από αυτά, καθώς και η καρτεσιανή ιδέα του bête-machine, του ζώου-μηχανή αναγνωρίζονται ως οι βάσεις της εκτεταμένης, βίαιης εκμετάλλευσης των ζώων στον σύγχρονο κόσμο.

Ο κυρίαρχος ανθρωποκεντρισμός των σύγχρονων κοινωνιών έχει καταδικάσει τα ζώα στην αφάνεια και τη σιωπή, στη θέση ενός είδους υποδεέστερου που δεν ανήκει οργανικά στα διασυνδεδεμένα οικοσυστήματά μας. Τα ζώα έγιναν διαμιάς προϊόν, μηχανή και θέαμα. Από τις ταυρομαχίες στο κυνήγι της αλεπούς και από το παράνομο εμπόριο εξωτικών ζώων στην ανείπωτη βαναυσότητα της βιομηχανικής εκτροφής, προβάλλει πια επιτακτική η ανάγκη να συζητήσουμε για τα δικαιώματα των ζώων και για την ικανότητά τους να αισθάνονται και να βιώνουν τον πόνο.

Η έκθεση «Why Look at Animals? Δικαιοσύνη για τη μη ανθρώπινη ζωή» αναδεικνύει την ανάγκη αναγνώρισης και υπεράσπισης της ζωής των ζώων ως φλέγον ζήτημα, το οποίο η πολιτική, το εμπόριο και η γεωργία αντιμετωπίζουν είτε με άγνοια είτε με αδιαφορία. Αναδεικνύει τις προβληματικές πτυχές της κυρίαρχης πρακτικής απέναντι στα ζώα, τα οποία αντιμετωπίζονται ως εμπορεύσιμα αγαθά και προϊόντα προς κατανάλωση. Στοχεύει να αποτελέσει έναυσμα για μια συζήτηση γύρω από την πολιτική και ηθική της μεταχείρισης των ζώων από τον άνθρωπο και να φέρει στο φως τους βίαιους μηχανισμούς εκμετάλλευσης και συστημικής κακοποίησης τους. Επιπλέον καταπιάνεται με το ερώτημα της συναισθηματικής νοημοσύνης των ζώων, επιδιώκοντας να διατρανώσει τη φύση τους όχι ως κάτι ξέχωρο από εμάς αλλά ως οργανικό και αναπόσπαστο κομμάτι της βιόσφαιράς μας και των οικοσυστημάτων μας.

Η κλιματική αλλαγή, η μόλυνση, η βιομηχανικής κλίμακας εκτροφή, ο πόλεμος, η καταστροφή των ενδιαιτημάτων των ζώων, τα πειράματα που γίνονται πάνω σε αυτά, η παραμέληση ή εγκατάλειψη των οικόσιτων ζώων αποτελούν όλα παράγοντες με δραματικές συνέπειες για τα ίδια και για τους οικοτόπους τους.

Εξετάζοντας το ζήτημα της απομάκρυνσης του ανθρώπου από τα ζώα και της αποξένωσής τους από το φυσικό τους περιβάλλον, η ομαδική αυτή έκθεση επιδιώκει να λειτουργήσει αφυπνιστικά ως προς την ανάγκη να αποκτήσει η προστασία της μη ανθρώπινης ζωής το ίδιο αξιακό πρόσημο με την προστασία της ανθρώπινης ζωής. Δεν πρόκειται τελικά μόνο για την αντιμετώπιση των ζώων ως διακριτής κατηγορίας που εξ ορισμού αξίζει την υπεράσπισή μας αλλά για έναν ευρύτερο, ζωτικής σημασίας οικολογικό προβληματισμό, που συνδέεται άρρηκτα με την περιβαλλοντολογία και την πλανητική ευημερία εν γένει.

Στην Έκθεση συμμετέχουν οι καλλιτέχνες: Art Orienté Objet (Marion Laval-Jeantet & Benoît Mangin), Sammy Baloji, John Berger, Mike Dibb & Chris Rawlence, Ευριπίδης Βαβούρης, Κωστής Βελώνης, Elisabetta Benassi, Kasper Bosmans, Rossella Biscotti, Xavi Bou, Nabil Boutros, David Brooks, Ang Siew Ching, David Claerbout, Marcus Coates, Sue Coe, Simona Denicolai & Ivo Provoost, Mark Dion, Maarten Vanden Eynde, Jakup Ferri, Αλέξανδρος Γεωργίου, Igor Grubić, Laura Gustafsson & Terike Haapoja, Joseph Havel, Lynn Hershman Leeson, Annika Kahrs, Μενέλαος Καραμαγγιώλης, Anne Marie Maes, Britta Marakatt-Labba, Lin May Saeed, Νίκος Μάρκου, Άγγελος Μεργές, Wesley Meuris, Tiziana Pers, Πάρις Πετρίδης, Τζάνις Ράφα, Minna Rainio & Mark Roberts, Marta Roberti, Mostafa Saifi Rahmouni, Πάνος Σκλαβενίτης, Jonas Staal, Daniel Steegmann Mangrané, Oussama Tabti, Emma Talbot, Νίκος Τρανός, Μαρία Τσάγκαρη, Δημήτρης Τσουμπλέκας, Cheng Xinhao, Driant Zeneli.

Το ΕΜΣΤ είναι ένα από τα λίγα μουσεία στον κόσμο που επιτρέπει την είσοδο στα κατοικίδια ζώα.
Τα κατοικίδια ζώα και οι ιδιοκτήτες τους είναι ευπρόσδεκτοι στους χώρους και τις εκθέσεις του Μουσείου.

Τιμές εισιτηρίων

Γενική είσοδος: 8 ευρώ

Μειωμένο: 4 ευρώ

Ηλεκτρονική κράτηση εισιτηρίων, εδώ.

Αυτή η ιστορική κίνηση είναι μέρος ενός αυξανόμενου παγκόσμιου κινήματος για τον τερματισμό της εκμετάλλευσης των ζώων με σκοπό το κέρδος. Κατά τη διάρκεια της ανακοίνωσης, η κυβέρνηση της Ουαλίας ανέφερε ότι η απαγόρευση θα μπορούσε να εφαρμοστεί το συντομότερο δυνατό και θα μπορούσε να εφαρμοστεί πριν από τις επόμενες εκλογές το 2026.

«Τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να προχωρήσουμε στην απαγόρευση των κυνοδρομιών στην Ουαλία», δήλωσε ο αναπληρωτής πρώτος υπουργός Huw Irranca-Davies, αφού 35.000 άτομα υπέγραψαν μια αίτηση.

Το Ηνωμένο Βασίλειο θα απαγορεύσει επίσημα τις κυνοδρομίες. Αυτή η ιστορική είδηση ​​έρχεται μετά από το κλείσιμο πολλών πιστών στην Αγγλία τον περασμένο χρόνο, με μόνο ένα κομμάτι να παραμένει στη Σκωτία. Είναι σαφές ότι αυτό είναι μέρος ενός αυξανόμενου, παγκόσμιου κινήματος για τον τερματισμό της εκμετάλλευσης αυτών των ευγενικών σκύλων για κέρδος. Το κοινό αίσθημα γύρω από τις κυνοδρομίες έχει αλλάξει δραματικά, με την αυξανόμενη αναγνώριση της αχαλίνωτης σκληρότητας των ζώων που είναι εγγενής στη βιομηχανία.

Ζώα όπως τα λαγωνικά χρησιμοποιούνται εδώ και καιρό ως εμπορεύματα σε βιομηχανίες που επωφελούνται από τον πόνο τους. Από τους τραυματισμούς και το ντόπινγκ, μέχρι την υπερβολική αναπαραγωγή και τις μαζικές δολοφονίες, η βιομηχανία των κυνοδρομιών έχει αφήσει ένα ίχνος ζημιάς στο πέρασμά της. Ο αγώνας δεν είναι μόνο για ταχύτητα, αλλά για τζόγο — με ελάχιστη προσοχή στα ζώα που συμμετέχουν. Αυτή η μνημειώδης απόφαση αντιπροσωπεύει μια ισχυρή στάση ενάντια στην εμπορευματοποίηση των ζώων με σκοπό το κέρδος.

Αν και αυτή είναι μια σημαντική νίκη, υπογραμμίζει επίσης την επείγουσα ανάγκη συνέχισης του αγώνα για την απελευθέρωση όλων των ζώων που χρησιμοποιούνται σε εκμεταλλευτικές βιομηχανίες, είτε πρόκειται για λαγωνικά που χρησιμοποιούνται για τυχερά παιχνίδια, για ζώα που εκτρέφονται σε εργοστάσια που υπόκεινται σε απάνθρωπες συνθήκες, είτε για άγρια ​​ζώα που εκμεταλλεύονται για διασκέδαση. Κάθε νίκη, όπως αυτή στην Ουαλία, χρησιμεύει ως υπενθύμιση ότι οι συλλογικές φωνές έχουν σημασία, αλλά πρέπει να γίνει ακόμα πολύ δουλειά.

Ο αγώνας για τα δικαιώματα των ζώων απέχει πολύ από το να τελειώσει, αλλά με κάθε νίκη, πλησιάζουμε ένα βήμα πιο κοντά σε έναν κόσμο όπου τα ζώα δεν θεωρούνται πλέον ως εμπόρευμα, αλλά αναγνωρίζονται ως αισθανόμενα όντα που είναι πραγματικά. Ας συνεχίσουμε να πιέζουμε για αλλαγή — μαζί, μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα μέλλον απαλλαγμένο από εκμετάλλευση.

Πηγή: Word Animal News

Οι αφρικανικοί γιγάντιοι αρουραίοι έχουν εκπαιδευτεί να αναγνωρίζουν τη μυρωδιά των παράνομων μερών ζώων όπως οι χαυλιόδοντες ελεφάντων και τα κέρατα ρινόκερου. Τα τρωκτικά είχαν χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν για την ανίχνευση εκρηκτικών και φυματίωσης, αλλά μια νέα επιστημονική μελέτη έδειξε ότι θα μπορούσαν να είναι εξίσου επιτυχημένα στον εντοπισμό παράνομων αντικειμένων που διακινούνται λαθραία.

Οι δεκαέξι αρουραίοι εκπαιδεύτηκαν να ανιχνεύουν προϊόντα άγριας ζωής μέσα σε εμπορευματοκιβώτια αποστολής – και κατά τη φάση της απόδειξης της αρχής εντόπισαν αντικείμενα άγριας ζωής που διακινούνται συνήθως ενώ βρίσκονταν σε ελεγχόμενο εργαστηριακό περιβάλλον. Αποδείχθηκε ότι οι αρουραίοι μπορούσαν να εκπαιδευτούν να ανιχνεύουν αντικείμενα όπως λέπια παγκολίνου και απειλούμενο αφρικανικό σκληρό ξύλο, ακόμη και όταν κρύβονται ανάμεσα σε άλλα «δύσοσμα αντικείμενα» που χρησιμοποιούν οι λαθρέμποροι για να κρύψουν την παρουσία τους.

Η μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Frontiers in Conservation Science έδειξε ότι τα ζώα μπορούσαν γρήγορα να μάθουν να φορούν γιλέκο και να ενεργοποιήσουν έναν ηλεκτρονικό μικροδιακόπτη για να υποδείξουν εξ αποστάσεως πότε εντόπισαν έναν στόχο άγριας ζωής ενώ εργάζονταν σε ένα εικονικό περιβάλλον λιμανιού. Μόλις βρήκαν αντικείμενα, ανταμείφθηκαν με ένα μείγμα φαγητού γεμάτο με αβοκάντο, μπανάνα και θρυμματισμένους σβώλους τσόου.

Η έρευνα διεξήχθη από το ολλανδικό ίδρυμα APOPO, που ιδρύθηκε το 1995 για να προστατεύει τους ανθρώπους και τον πλανήτη με καινοτόμες λύσεις χρησιμοποιώντας εκπαιδευμένους αρουραίους. Ο ιδρυτής, Bart Weetjens, είχε εξερευνήσει λύσεις για το πρόβλημα των ναρκών ξηράς και ως ιδιοκτήτης κατοικίδιων ζώων, ήρθε σε μια δημοσίευση που χρησιμοποιεί γερβίλους ως ανιχνευτές αρωμάτων. Συμβουλεύτηκε τον καθηγητή Ron Verhagen, έναν ειδικό σε τρωκτικά στο Πανεπιστήμιο της Αμβέρσας, ο οποίος πίστευε ότι ο αφρικανικός γίγαντας αρουραίος ήταν ο καταλληλότερος υποψήφιος, ειδικά λόγω της μέσης διάρκειας ζωής του οκτώ ετών. «Οι αρουραίοι έχουν χαμηλό κόστος εκπαίδευσης και συντήρησης, εργάζονται με ευελιξία με πολλούς χειριστές, έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής και περίπλοκη όσφρηση», δήλωσαν ερευνητές στα κεντρικά γραφεία εκπαίδευσης στο Morogoro της Τανζανίας. «Το μικρό τους μέγεθος προσφέρει επίσης μοναδικές δυνατότητες για τον έλεγχο των εμπορευματοκιβωτίων μεταφοράς, όπως η δυνατότητα πλοήγησης σε πυκνοκατοικημένες περιοχές ή ανύψωσης για αξιολόγηση του περιεχομένου των σφραγισμένων εμπορευματοκιβωτίων μέσω συστημάτων εξαερισμού.

Η ερευνητική έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι εκπαιδευμένοι αρουραίοι θα μπορούσαν τώρα να αξιολογηθούν ως προς τη «λειτουργική σκοπιμότητα της ανάπτυξης στα λιμάνια».

Πηγή: Good News Network

Αυτή η κοινωνικοποίηση αναφέρεται ως δυναμική σχάσης-σύντηξης, η οποία ακούγεται σαν κάτι που θα έκανε ένα άτομο, αλλά στην πραγματικότητα είναι αυτό που κάνουν οι καμηλοπαρδάλεις. Πώς όμως δημιουργούνται αυτοί οι δεσμοί; Οι ερευνητές που μελετούν τις καμηλοπαρδάλεις Maasai προσπάθησαν να το ανακαλύψουν.

Καμηλοπαρδάλεις – οι κοινωνικές πεταλούδες

Στις θηλυκές, ειδικότερα, αρέσει να σχηματίζουν στενές κοινότητες με άλλα πιθανώς συγγενικά θηλυκά, ενώ τα νεαρά αρσενικά τείνουν να διασκορπίζονται και να σχηματίζουν χαλαρούς συνασπισμούς (συμμορίες εργένηδων), και τα μεγαλύτερα αρσενικά είναι πιο ανεξάρτητα και περιφέρονται μόνα τους, αναζητώντας δεκτικά θηλυκά.

Οι καμηλοπαρδάλεις χρειάζονται τους καλύτερους φίλους τους, καθώς έχουν υψηλότερα ποσοστά επιβίωσης όταν βρίσκονται μαζί σε κοπάδια. Επίσης, το να κάνεις παρέα με τα κορίτσια σημαίνει ότι η μαμά έχει μια μπέιμπι σίτερ να φροντίζει τα παιδιά όταν θέλει να πιει ένα ποτό στο νερόλακκο. Μελέτες δείχνουν ότι τα θηλυκά μοιράζονται τη μη γονική φροντίδα των απογόνων σε «βρεφονηπιακούς σταθμούς» καμηλοπάρδαλης.

Ας μαζευτούμε, ναι ναι ναι

Μια ομάδα ερευνητών που μελετούσαν κοινωνικούς συλλόγους των καμηλοπαρδάλεων Maasai υπέθεσαν ότι αυτά τα θηλυκά που σχηματίζουν μακροχρόνιες ενώσεις είχαν σχέση. Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι η διαμονή με θείες και ανίψια προσφέρει μεγαλύτερη φυσική κατάσταση (αυξημένη επιβίωση). Οι συγγραφείς αποφάσισαν να δουν αν τα θηλυκά θα μπορούσαν να επιλέξουν με ποιον θα κάνουν παρέα με βάση την εμφάνισή τους – ανάλογα με την ποικιλία τους. Καθώς το μοτίβο κηλίδων είναι κληρονομικό, οι σχετικές καμηλοπαρδάλεις θα πρέπει επίσης να έχουν παρόμοια μοτίβα κηλίδων.

Έτσι, το πρώτο πράγμα που πρέπει να γνωρίζετε για τα μοτίβα κηλίδων καμηλοπάρδαλης είναι ότι υπάρχει μια εξαιρετικά μεγάλη ποικιλία στα μοτίβα κηλίδων στην καμηλοπάρδαλη Maasai (Giraffa camelopardalis tippelskirchi). Το δεύτερο πράγμα που πρέπει να γνωρίζετε είναι ότι η καμηλοπάρδαλη έχει εξαιρετική οπτική οξύτητα μεταξύ των θηλαστικών με βάση την ανατομία του ματιού τους και τις προσαρμογές των οπτικών τους γονιδίων. Η επικοινωνία μεταξύ καμηλοπαρδάλεων θα μπορούσε να είναι κυρίως οπτική. Το χαρακτηριστικό χρώμα του τριχώματος μιας καμηλοπάρδαλης είναι κοκκινοκαφέ κηλίδες μέσα σε ένα δίκτυο λευκών γραμμών. Καθώς τα μάτια τους είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στις κόκκινες χρωστικές, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι η εξαιρετική τους όραση τους επιτρέπει να κάνουν διακρίσεις μεταξύ μεμονωμένων καμηλοπαρδάλεων.

Τι όμορφα spots που έχεις, αγαπητή

Για να καταλάβουν αν μια καμηλοπάρδαλη επέλεξε φίλους με παρόμοια εμφάνιση (στικτώδη παλτά), οι ερευνητές έπρεπε πρώτα να περιγράψουν τα διαφορετικά σημάδια σημείων διαφορετικών καμηλοπαρδάλεων. Οι συγγραφείς περιέγραψαν το μοτίβο των 399 ενήλικων θηλυκών καμηλοπαρδάλεων Maasai που ζουν ελεύθερα σε ένα μεγάλο, μη περιφραγμένο τοπίο στην Τανζανία. Επέλεξαν να μετρήσουν δέκα χαρακτηριστικά όλων των κηλίδων σε μια περιοχή στο πλευρό των καμηλοπαρδάλεων και κατέγραψαν χαρακτηριστικά όπως ο αριθμός, η κυκλικότητα, η στερεότητα, το μέγεθος, η περιοχή και ο προσανατολισμός των κηλίδων. Στη συνέχεια οδήγησαν γύρω από το τοπίο για να δουν ποια θηλυκά ήταν ομαδοποιημένα.

Βρήκαν ότι το σχήμα των κηλίδων ήταν κυρίως ένας προγνωστικός παράγοντας του γυναικείου ζευγαρώματος ή ομαδοποίησης. Τα θηλυκά προτιμούσαν να αναμειγνύονται με άλλα θηλυκά παρόμοιας μορφής κηλίδων. Έτσι, καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι οι συσχετισμοί θηλυκών καμηλοπαρδάλεων μπορεί να βασίζονται στη συγγένεια, όπως αντανακλάται από κληρονομικά χαρακτηριστικά κηλίδων. Η οπτική ένδειξη του μοτίβου κηλίδων τριχώματος μπορεί να επιτρέψει την αναγνώριση συγγενών γενικά και δυνητικά τη μεμονωμένη αναγνώριση οικείων καμηλοπαρδάλεων.

Οι συγγραφείς σπεύδουν να προσθέσουν, «…δεν προτείνουμε ότι οι καμηλοπαρδάλεις ποσοτικοποιούν μαθηματικά το σχήμα των μεμονωμένων σημείων άλλων καμηλοπαρδάλεων που συναντούν, αλλά μπορεί να είναι σε θέση να αξιολογήσουν γρήγορα το γενικό «gestalt (μορφή)» των μοτίβων». Είναι μια συναρπαστική θεωρία και περαιτέρω έρευνα θα προσδιορίσει εάν οι καμηλοπαρδάλεις χρησιμοποιούν τη μυρωδιά για να αναγνωρίσουν συγγενείς (και όχι κηλίδες) ή εάν αυτές οι ομοιότητες είναι γενετικής προέλευσης.

Εν τω μεταξύ, απολαμβάνουμε την ιδέα ότι οι καμηλοπαρδάλεις επιλέγουν τα οικεία τους πρόσωπα με βάση την αίσθηση του ντυσίματος. Τα πουά είναι το “in-thing” στη μόδα της καμηλοπάρδαλης φέτος!

Πηγή: African Geographic