Η Δομνίστα χτισμένη σε υψόμετρο 1.003 μέτρων κρατάει όλα τα καλά στοιχεία της ευρυτανικής γης με λιτότητα κι αυθεντικότητα. Καταρχάς είναι φωλιασμένη μέσα σε ένα πυκνό ελατοδάσος, πραγματικά απέραντο. Δεύτερον, όπως και σε πολλά άλλα χωριά της ορεινής κεντρικής Ελλάδας, τα νερά, οι πηγές και τα πλατάνια περισσεύουν. Επιπλέον, όπως και άλλα χωριά της Ρούμελης, έχει παίξει σημαντικό ρόλο στην ελληνική ιστορία. Η Δομνίστα υπήρξε ένα χωριό στο οποίο βρήκε καταφύγιο ένας από τους πιο σημαντικούς οπλαρχηγούς της Ελληνικής Επανάστασης, ο Γεώργιος Καραϊσκάκης, μετά τη μάχη της Βράχας, το 1824.

Για να φτάσετε στο χωριό, με αφετηρία την Αθήνα θα χρειαστείτε να οδηγήσετε 4 ώρες αφού έχετε περάσει πρώτα από μεγαλύτερα μέρη όπως την πρωτεύουσα του πρώην νομού, το Καρπενήσι και το «κοσμοπολίτικο», σίγουρα πολύ πιο ανεπτυγμένο τουριστικά Μεγάλο Χωριό.

Στον 20ο αιώνα, το χωριό πρωταγωνίστησε και πάλι. Από εδώ, το 1942 ο Άρης Βελουχιώτης κήρυξε με τον ΕΛΑΣ την έναρξη της ένοπλη αντίστασης στους Γερμανούς. Η Δομνίστα αναφέρεται κατά καιρούς ως «η Αγία Λαύρα» της Εθνικής Αντίστασης» η οποία τιμάται με ένα μνημείο που έχει στηθεί σε αμφιθεατρικό σημείο κοντά στην πλατεία του χωριού. Την ίδια στιγμή, υπάρχει ένα μικρό, αλλά περιποιημένο λαογραφικό μουσείο στο οποίο μπορεί κανείς να γνωρίσει τον τρόπο ζωής μιας περασμένης εποχής μέσα από φωτογραφικό και αρχειακό υλικό, παλιές φορεσιές και αντικείμενα.

Με τέτοιες υποδομές, μια όμορφη πλατεία και με τα πολλά περιποιημένα σπίτια που βλέπει κανείς στο χωριό θα περίμενε κανείς η Δομνίστα να είναι ένα μεγάλο χωριό. Αλλά αυτό δεν συμβαίνει, τουλάχιστον τον χειμώνα. Οι μόνιμοι κάτοικοι δεν ξεπερνούν τους 15. Το καλοκαίρι βέβαια είναι μία τελείως άλλη ιστορία. Ο πληθυσμός τότε φτάνει τα 1500-2000 άτομα. Οι Δομνιστιανοί που έχουν μεταναστεύσει στην Αθήνα, τη Λαμία, το Καρπενήσι, αλλά και άλλες πόλεις της Ελλάδας και του εξωτερικού επιστρέφουν στον τόπο τους τον οποίο υπεραγαπούν. Ανάλογη κοσμοσυρροή αναμένεται και το τριήμερο 28 έως 30 Οκτωβρίου. Τότε διοργανώνεται η 17η Γιορτή Τσίπουρου που αναμένεται να συγκεντρώσει πάρα πολύ κόσμο από όλη την Ελλάδα. Όσοι βρεθούν στη γιορτή, θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν δωρεάν άφθονο τσίπουρο και τσιπουρόμελο, παραδοσιακούς μεζέδες και φυσικά κάστανα, άλλο ένα signature προϊόν της ορεινής Ελλάδας.

Δραστηριότητες- Aξιοθέατα

Η γιορτή Τσίπουρου είναι μια καλή αφορμή να επισκεφθείτε τη Δομνίστα είτε σαν ορμητήριο της εκδρομής σας είτε στο πλαίσιο ενός ταξιδιού στην ευρύτερη περιοχή. Όμως, περισσότερο από τους φίλους του γλεντιού, την Δομνίστα θα λατρέψουν οι φυσιολάτρες. Από το χωριό ξεκινάνε και περνάνε μια σειρά από καταπληκτικά δασικά μονοπάτια. Πεζοπορώντας σε αυτά, έχετε την καλύτερη εικόνα της ευρυτανικής φύσης, το ίδιο ισχύει και για τους φίλους της ορεινής ποδηλασίας.

Η Δομνίστα, επίσης, δεν απέχει πάνω από 50-55 λεπτά με το αυτοκίνητο από το φαράγγι Πάντα Βρέχει, με τους ξεχωριστούς καταρράκτες, μέσα σε οργιώδη φύση, Σημειωτέον βέβαια ότι το Πάντα Βρέχει δεν είναι επισκέψιμο τη χειμερινή περίοδο. Όσον αφορά το ίδιο το χωριό, ξεχωρίζει η πέτρινη γέφυρα του Κρικελοπόταμου, όπως και το ξέφωτο στο οποίο βρίσκεται το ξωκλήσι του Προφήτη Ηλία. Ένας μέρος πραγματικά παραμυθένιο για όποιον το επισκέπτεται. Και βέβαια γύρω από το ορεινό χωριό υπάρχουν πολλά σημεία με καταπληκτική θέα, το καλύτερο σκηνικό για τις φωτογραφίες σας.

Διαμονή- Φαγητό

Αν θέλετε κάτι με λιγότερη πολυκοσμία από το Μεγάλο Χωριό ή το Καρπενήσι για τη διαμονή σας στην Ευρυτανία, η Δομνίστα σας δίνει αυτή την δυνατότητα. Λίγο έξω από το χωριό, βρίσκεται το συγκρότημα Υλήεσσα. Αν θέλετε να μείνετε μέσα στο χωριό και ψάχνετε ένα οικονομικό κατάλυμα στην πλατεία της Δομνίστας, υπάρχει το Fantino Hotel, το οποίο λειτουργεί και ως καφέ/εστιατόριο. Επίσης, στο χωριό υπάρχουν και ενοικιαζόμενα δωμάτιο. Ωραίο φαγητό θα βρείτε στον «Μέτοικο» και στον «Αντρέα».

Πηγή: Travel.gr

Ανεβαίνω αμέτρητες στροφές για να βρεθώ στα 850 μέτρα υψόμετρο. Μπαίνω στον Πλάτανο, γνωστό κεφαλοχώρι της ορεινής Ναυπακτίας. Η ιδιαίτερη πατρίδα του γνωστού θεατράνθρωπου, Δημήτρη Ροντήρη και αγαπημένο μέρος του Καραϊσκάκη για να αναρρώνει από τη φυματίωση. Μετά, το Χάνι Λιόλιου. Εκεί ο φούρνος καίει από τις 6 το πρωί, μια στάση είναι απαραίτητη. Όταν φτάσει εδώ το μπλε αγροτικό, τα παιδιά θα φάνε κρουασάν και οι μεγάλοι θα πιουν ελληνικό καφέ. Κατεβαίνοντας προς το φράγμα του Εύηνου, στην πρώτη πηγή, συναντάω ένα τζιπ Lada Niva. Οδηγός ένας νεαρός και δίπλα του ο παππούς. Τον καμαρώνει που έχει τα χέρια στο τιμόνι. Έχουν γεμίσει τα παγούρια με νερό και είναι έτοιμοι να ξεκινήσουν. Φτάνω στη γέφυρα της Κλεπάς, έχω ακόμα ένα βουνό ν’ ανέβω. Χωματόδρομος. Όπου να ‘ναι, φτάνω.

Το χωριό μου φαίνεται στη μύτη μιας πλαγιάς του βουνού, μέσα σ’ ένα πυκνό δάσος από έλατα. «Καλώς ήρθατε στο Λιβαδάκι», ο πολιτιστικός σύλλογος. Ένα ξεχασμένο μέρος στα σύνορα τριών νομών, Αιτωλοακαρνανίας, Ευρυτανίας, Φωκίδας, με μόλις 43 μόνιμους κατοίκους. Το καλοκαίρι γεμίζει από παραθεριστές, που όσο περνάνε τα χρόνια γίνονται όλο και λιγότεροι. Λένε «καλό καλοκαίρι» στις 14 Αυγούστου και δυο μέρες μετά, «καλό χειμώνα». Είναι χτισμένο στις βορειοανατολικές πλαγιές αντερείσματος του βουνού Κοκκινιάς, στα 1.200 μέτρα υψόμετρο. Δεν είναι γραφικό σαν τα γνωστά χωριά της Ηπείρου και δεν αποτελεί τουριστική ατραξιόν. Είναι όμως, όπως και πολλά άλλα ορεινά μέρη στην Ελλάδα, κομμάτι του καθρέφτη της ιστορίας των τελευταίων αιώνων. Από το χτίσιμο των σπιτιών, την αναζήτηση νερού και τις αγροτικές καλλιέργειες, μέχρι το θέατρο πολεμικών επιχειρήσεων και την μετακίνηση του πληθυσμού στον κάμπο και τις πόλεις.

Εδώ νιώθεις ότι όλη η πληροφορία έρχεται από κάτω. Περπατώντας στα γύρω βουνά θα δεις αδειανά πολυβολεία του εμφυλίου και μέσα στα δάση κρυψώνες ανταρτών. Ανεβαίνοντας στις κορυφές, το μάτι σου θα πέσει σε άλλες κορυφές. Δημιουργείται η εντύπωση ότι δεν τελειώνουν πουθενά. «Ο τόπος μας είναι κλειστός, όλο βουνά που έχουν για σκεπή το χαμηλό ουρανό μέρα και νύχτα», όπως έγραφε ο Σεφέρης. Η ίδια εικόνα σε άλλους εμπνέει ένα ποίημα και σε άλλους,κόντρα στο φυσικό τοπίο, πανύψηλες ανεμογεννήτριες.

Είμαι τυχερός που πρόλαβα ν’ ακούσω τις ιστορίες από τα χείλη των παππούδων και των γιαγιάδων. Γι’ αυτούς, το βουνό είναι η ζωή τους και για εμάς σημείο αναφοράς. Είναι το αυγουστιάτικο σκηνικό των παιδικών μας χρόνων. Το βίωμα της ιστορίας και της φύσης. Τα πρώτα μας βήματα, η πρώτη βόλτα. Το σβήσιμο των διακοπών μετά τα πολύβουα νησιά. Ο νυχτερινός ουρανός των αστερισμών. Το ασφαλές νοητικό και φυσικό καταφύγιο που επιστρέφουμε, όταν τα βρίσκουμε σκούρα. Το γεφύρωμα της σιωπηλής γενιάς της κατοχής με τους millennials. Αυτοί μας έμαθαν πώς είναι να ζεις χωρίς θερμοσίφωνα κι εμείς τους δείξαμε τη βίντεο-κλήση. Ερχόμουν, έρχομαι και θα έρχομαι εδώ. Ελπίζω να γίνω ο (γλυκός) ασπρομάλλης παππούς, που θα κρατάει γερά το τιμόνι στις στροφές.

Πρώτα από όλα: Τι είναι η Γλυπία;

Η Γλυπία είναι περιοχή του Πάρνωνα στα 1000μ. υψόμετρο στον Δήμο Νότιας Κυνουρίας, περίπου 30 λεπτά από το Λεωνίδιο. Αποτελείται από τρία χωριά: τον Άγιο Βασίλειο, το Παλιοχώρι και το Πλατανάκι. Στα τρία αυτά χωριά, ετοιμάζεται ένα εκπαιδευτικό και ψυχαγωγικό πενθήμερο στην καρδιά του Πάρνωνα με δυνατότητα επταήμερης διαμονής σε camping.

Καλεσμένοι: Αργύρης Μπακιρτζής, Θανάσης Παπακωνσταντίνου, Άθως Δανέλλης, Κωσταντής Πιστιόλης, Μάρθα Φριντζήλα, Καντινέλια, Ρεμπετί, Συνεννόηση Μπουζούκι, Utopia Quartet + Utopia

Αναλυτικά το πρόγραμμα

Παρασκευή 25/07
Μεσημέρι-Καλωσόρισμα – Πλατανάκι
Γνωριμία με τους επισκέπτες και ξενάγηση.
Συζήτηση με τους κατοίκους της περιοχής για το παρελθόν,
το παρόν, και το μέλλον των χωριών του Πάρνωνα

Σάββατο 26/07
Workshop – Πλατανάκι:
Παραδοσιακοί χοροί και έθιμα του Πάρνωνα με τον δάσκαλου χορού Νίκο Μπαριάμη από τη Λαογραφική Ομάδα Λακωνίας

Workshop – Πλατανάκι:
Μάθημα: Ο κύκλος της ζωής στο δημοτικό τραγούδι με την Μάρθα Φριντζήλα

Παράσταση Θεάτρου Σκιών – Άη Βασίλης:
«Επιστροφή στο χωριό!» από τον Άθω Δανέλλη

Σινεμά – Άη Βασίλης
«Παρακαλώ γυναίκες μην κλαίτε» του Σταύρου Τσιώλη

Κυριακή 27/07
Workshop – Πλατανάκι:
Παραδοσιακοί χοροί και έθιμα της Νότιας Κυνουρίας με την δασκάλα χορού Χριστίνα Μάνου

Workshop – Πλατανάκι:
Τσακώνικα – η αρχαία διάλεκτος της Αρκαδίας με την εκπαιδευτικό και συγγραφέα Ελένη Μάνου

Θεατρική παράσταση
«Η Δημοπρασία» του Σταύρου Τσιώλη με τον Αργύρη Μπακιρτζή

Συναυλία – Άη Βασίλης:
Utopia Quartet+ & Αργύρης Μπακιρτζής
Κιρκή Αδαμαντία – Κιθάρα, Φωνή
Μπραντίτσας Νίκος Μπουζούκι – Φωνή
Ευαγγελάτος Αλκιβιάδης – Πλήκτρα
Γιάννης Κατσάπης – Κιθάρα, φωνή
Ορέστης Κατσάπης – Ηλεκτρική Κιθάρα

Δευτέρα 28/07
Workshop – Πλατανάκι:
Γνωριμία με τα βότανα του Πάρνωνα με την Αντιγόνη Χειλάρη

Workshop – Πλατανάκι:
Οι γεύσεις της Γλυπίας με το Μορφωτικό Σύλλογο Λεωνιδίου

Συναυλία – Παλιοχώρι:
με ρεμπέτικα και λαϊκά με τους Συνεννόηση Μπουζούκι
Νικόλας Χασιώτης – Μπουζούκι, Φωνή
Αλκμήνη Γκιβίση – Φωνή
Γιώργος Μαρκάκος – Κιθάρα, Φωνή

Συναυλία – Παλιοχώρι:
με τους Ρεμπετί, συμμετέχει η Μάρθα Φριντζήλα
Γιάννης Κατος – Κοντραμπάσο
Φώτης Βεργόπουλος – Μπουζούκι, Φωνή
Αυγερινή Γάτση – Ακορντεόν, Φωνή
Κωστής Κωστάκης – Κιθάρα, Φωνή

Τρίτη 29/07
Workshop – Πλατανάκι – Αρχαία Γλυπία – Άη Βασίλης:
Περίπατος στο βουνό από τον Ορειβατικό Λεωνιδίου

Workshop – Πλατανάκι:
Ο κύκλος της ζωής στο δημοτικό τραγούδι με την Μάρθα Φριντζήλα

Συναυλία – Άη Βασίλης:
Καντινέλια
Εύη Σεϊτανίδου – Κιθάρα, Λύρα, Loopstation, Φωνή
Θανάσης Ζήκας – Κιθάρα, Τσαμπούνα, Φώνη
Αλέξανδρος Ριζόπουλος – Κρούστα

Συναυλία – Άη Βασίλης:
με τον Κωσταντή Πιστιόλη
Βαγγέλη Καζαντζή – ηλεκτρική κιθάρα, λαούτο, φωνητικά
Γιάννη Ριζόπουλο – κρουστά setup, φωνητικά
Κώστα Τσαρούχη – κοντραμπάσο, φωνητικά

Τετάρτη 30/07 | Αη Βασίλης
Επίσκεψη και πικ νικ στο ιστορικό Μοναστήρι των Ταξιαρχών

Προβολή του ντοκιμαντέρ – Άη Βασίλης:
Περί-ληψη με τον Θανάση Παπακωνσταντίνου και συζήτηση μετά με το κοινό

Συναυλία – Άη Βασίλης:
Utopia Band και αφιέρωμα στον Θανάση Παπακωνσταντίνου
Στέλλα Τσουρούνη – Φώνη
Μιχάλης Πάντος – Κρούστα
Παναγιώτης Γαλανάκος – Μπάσο
Ορέστης Κατσάπης – Ηλέκτρική Κιθάρα, Φωνή
Ευλαλία Μπαρδούνια – Ηλεκτρική Κιθάρα
Νίκος Χριστάκης – Μπουζούκι

Πέμπτη 31/07
Ανοικτή συζήτηση – αποτίμηση επισκεπτών & διοργανωτών με τους κατοίκους.
Αποχώρηση έως το βράδυ

Το Jet Stream είναι ένα ρεύμα αέρα ταχείας ροής που ταξιδεύει γύρω από τον πλανήτη. Συμβαίνει όταν θερμότερος αέρας από το νότο συναντά ψυχρότερο αέρα από το βορρά. Σχεδόν 1.500 περιοχές είχαν αυτό που η Μετεωρολογική Εταιρεία της Ιαπωνίας χαρακτήρισε ως «εξαιρετικά θερμές» ημέρες – όταν οι θερμοκρασίες έφτασαν ή ξεπέρασαν τους 35 βαθμούς Κελσίου τον περασμένο μήνα. Η θερμοκρασία πρέπει να είναι γύρω στο μηδέν για να μετατραπεί η βροχή σε χιόνι. Τον Οκτώβριο, η ζέστη υποχώρησε ελαφρώς, αλλά εξακολουθούσε να είναι ένας μήνας θερμότερος του μέσου όρου.

Ωστόσο, η προσέγγιση του Νοεμβρίου χωρίς χιονόπτωση σηματοδοτεί τη μεγαλύτερη αναμονή κατά τη διάρκεια του έτους για χιονοκάλυψη στην κορυφή του Φούτζι, από τότε που συλλέχθηκαν για πρώτη φορά δεδομένα το 1894. Το προηγούμενο ρεκόρ της 26ης Οκτωβρίου έχει σημειωθεί δύο φορές στο παρελθόν, το 1955 και το 2016, δήλωσε στο AFP ο Ιάπωνας μετεωρολόγος, Γιουτάκα Κατσούτα.

Αν και ένα μεμονωμένο γεγονός δεν μπορεί να αποδοθεί αυτόματα στην κλιματική αλλαγή, η παρατηρούμενη έλλειψη χιονόπτωσης στο όρος Φούτζι συνάδει με αυτό που προβλέπουν οι ειδικοί σε θέματα κλίματος σε έναν κόσμο που θερμαίνεται. Το όρος Φούτζι, νοτιοδυτικά του Τόκιο, είναι το υψηλότερο βουνό της Ιαπωνίας στα 3.776 μέτρα.

Το ηφαίστειο, το οποίο εξερράγη για τελευταία φορά πριν από μόλις 300 χρόνια, είναι ορατό από την ιαπωνική πρωτεύουσα σε μια καθαρή ημέρα. Παρουσιάζεται σε περίοπτη θέση σε ιστορικά ιαπωνικά έργα τέχνης, συμπεριλαμβανομένων ξυλογραφιών. Πέρυσι, περισσότεροι από 220.000 άνθρωποι πραγματοποίησαν την ανάβαση στην κορυφή μεταξύ Ιουλίου και Σεπτεμβρίου.

Πηγή: BBC / Lifo.gr

Με θυμάμαι πιτσιρικά να αλωνίζω την εξοχή, στην Νέα Αβόρανη, το χωριό που μεγάλωσα έξω από την πόλη του Αγρινίου, μαζί με τους παππούδες. Είχα την τύχη και την τιμή να είμαι εγγονός ενός παλιού κυνηγού, του Βασίλη Κατσαντώνη. Αυτός μού μετέδωσε την αγάπη για την φύση, με σεβασμό και ήθος, αφήνοντάς με όμως και εντελώς ελεύθερο να επιλέξω αν θα αγαπήσω την φύση (μέσα από μια φωτογραφική μηχανή, όπως κι έγινε αργότερα) ή αν θα γίνω κυνηγός. Έντονα βιώματα, που παίζουν σημαντικό ρόλο για ένα παιδί. Οι παππούδες είναι μια τελευταία γενιά ρεαλιστών της ζωής και υποστηρικτών της συνύπαρξης ανθρώπου – άγριας ζωής. 

Μεγαλώνοντας στην φύση, ναι, νιώθεις μοναξιά, σε σύγκριση με το αν ζούσες στην πόλη. Αλλά στην φύση, ούτως ή άλλως, υπάρχει η μοναξιά. Αρκετά άγρια ζώα παλεύουν μόνα τους εκεί έξω, το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου, για να επιβιώσουν. Είμαι άνθρωπος έντονα κοινωνικός, αλλά η ενασχόληση με την φύση και η διαβίωση σε αυτήν με έχει κάνει κάπως μοναχικό, και αρκετά χαμηλών τόνων. Αυτό, διότι δύσκολα θα βρεις στην επαρχία ανθρώπους να «επιζητούν την περιπέτεια και την ταλαιπωρία του να μένεις έξω, στο βουνό». Ο καθένας κάνει τις επιλογές του. Εγώ έχω ταχθεί στην φύση.

Ο φωτογράφος ζει με την τέχνη της φωτογραφίας, καθημερινά. Αντιμετωπίζει διαφορετικά και ως οπτική και ως προσέγγιση την πραγματικότητα. Ο πατέρας μου είχε μια φιλμάτη φωτογραφική μηχανή παλιότερα, αλλά μού δάνειζε επίσης και μια βιντεοκάμερα με κασέτες. Τότε έτρεχα να καταγράψω γερακίνες, στα κτήματα. Πολύ όμορφα σκηνικά. Η έντονη, φρέσκια ανάγκη ενός νέου ανθρώπου να ασχοληθεί με το φυσικό στοιχείο. Αργότερα, μεγαλώνοντας, η αγάπη για την φωτογραφία φύσης οδήγησε, μοιραία, σε αρκετές συνεργασίες, εκθέσεις κτλ, σε διάφορα μέρη της χώρας, αλλά και σε τοπικό επίπεδο. Πάντα με γνώμονα και στόχο την ανάδειξη της προστασίας του περιβάλλοντος και την ευαισθητοποίηση του κόσμου σχετικά με τα απειλούμενα είδη της άγριας ζωής. Ελάχιστες έως μηδενικές φορές, έβγαλα χρήματα από αυτή την ενασχόληση. Ήταν άλλα τα κίνητρα, πάντα. 

Στην φωτογραφία άγριας φύσης, είναι απαραίτητο να έχεις ατσάλινη υπομονή και γερά νεύρα, γιατί είναι πιθανό να χάσεις μια όμορφη στιγμή, για την οποία μπορεί να περίμενες ώρες ή μέρες  να την απαθανατίσεις. Η εμπειρία της ιχνηλασίας, η γνώση του αντικειμένου και των συνηθειών κάθε είδους, που θες να ασχοληθείς φωτογραφικά, είναι απαραίτητα προσόντα για να μειώνεις αυτή την (καρτερική) αναμονή και ίσως απογοήτευση, που μπορεί να επέρχεται (αρκετά συχνά). Συνήθως, ένας φωτογράφος άγριας φύσης, με σοβαρούς στόχους, πρέπει να γνωρίζει για την επιβίωση στο βουνό ή αλλού και γενικά να αυτοσχεδιάζει. Είναι σύνθετο. Από το 2017, ασχολούμαι με το Camera trapping ενεργά. Πρόκειται για κάτι καινούριο στην Ελλάδα, που αφορά σε αυτοματισμούς και κάμερες με σύνθετα κυκλώματα, που απαθανατίζουν τα ζώα στο βουνό με μεγαλύτερη ευκολία και γενικά «σε ξεκουράζουν». Είναι μια άλλη οπτική, καθώς μπορείς να δημιουργείς φωτογραφίες ζώων μέσα στο φυσικό τους περιβάλλον με ευρύ φακό, κάτι που δίνει άλλη διάσταση στο τελικό αποτέλεσμα. Αλλά είναι τόση η ταλαιπωρία της προετοιμασίας, που στο τέλος έστω και μια εικόνα να έχεις είναι θείο δώρο. Γενικά, μ’ αρέσει να πειραματίζομαι έντονα.

Το Wolf monitoring αφορά σε μια εθελοντική, ατομική προσπάθεια κι ανάγκη (πρόκειται για το αγαπημένο μου είδος) να καταγραφούν, για ερευνητικούς λόγους κυρίως, οι λύκοι στην περιοχή της ορεινής Ναυπακτίας και πέριξ. Κάτι που τρέχει ενεργά από το 2017, τότε που ζούσα, για ένα διάστημα, έξω, σε κατασκήνωση, ακολουθώντας μια αγέλη λύκων, κοντά στο χωριό Λιβαδάκι της Ορεινής Ναυπακτίας. Ήταν όμορφα χρόνια, γεμάτα πρωτόγνωρες εμπειρίες. Ύπνος στο ύπαιθρο και να ακούγονται ουρλιαχτά κοντά σου, τοποθέτηση καμερών, πολλά χιλιόμετρα, ταξίδια, συναρπαστικές περιπλανήσεις με φίλους, συνεργάτες και κτηνοτρόφους της περιοχής, όπως ο Γιάννης Σμάνης κι άλλοι. Οι ντόπιοι είναι η ψυχή της προσπάθειας, διότι γνωρίζουν απ’ έξω κι ανακατωτά το βουνό και μπορούν να σε διευκολύνουν. Παράλληλα, μ’ αρέσει να τους βάζω και αυτούς στη διαδικασία, γιατί στην τελική, είναι μια όμορφη ενασχόληση για όλους όσοι θέλουν να μάθουν περισσότερα για αυτό το χαρισματικό είδος. Είναι δύσκολη πάντως η καταγραφή επειδή αυτό το ζώο, ο λύκος, είναι πάντα ένα βήμα μπροστά από μένα. Αλλά, όπως λένε, για ό, τι ποθείς πολύ, πρέπει να κοπιάζεις.

Ο φόβος πηγάζει από διάφορες αιτίες. Ο φόβος για το βουνό και τους κινδύνους, που κρύβει, προφανώς και πάντα θα υπάρχει. Απλά είναι στο χέρι του κάθε ανθρώπου πώς τον διαχειρίζεται.  Μεγάλωσα στην εξοχή και το βουνό. Αργότερα, επίτηδες, έφευγα για δήθεν διακοπές, που στην πραγματικότητα ήταν σκληραγώγηση στο βουνό και διανυκτερεύσεις, χωρίς άνεση. Νικούσα και παράλληλα μάθαινα τους «φόβους» μου. Ο κανόνας είναι να δείχνεις σεβασμό στη φύση και να γνωρίζεις. Να έχεις την γνώση και ό,τι είναι απαραίτητο για την φύση. Για να μην φοβάσαι.

Η προσπάθεια διάσωσης φιδιών με την Πυροσβεστική Υπηρεσία Αγρινίου ξεκίνησε δειλά – δειλά το 2014. Από τότε έχουμε διασώσει πάνω από 150 φίδια κάθε είδους, σε καταγεγραμμένα περιστατικά και στατιστικά διασώσεων. Ο δήμος Αγρινίου με στήριξε κάπως οικονομικά όλα αυτά τα χρόνια σε αυτή την ατομική δράση, αλλά σίγουρα περίμενα παραπάνω, γιατί αυτό που κάναμε ήταν έργο, που αφορούσε σε μια ολόκληρη, μεγάλη πόλη, όπως είναι το Αγρίνιο και τα γύρω μέρη. Πλέον, η υπηρεσία «τρέχει» μόνη της, διότι δεν έχω ελεύθερο χρόνο λόγω πρωινής εργασίας, οπότε η δράση αυτή έχει παγώσει από μέρους μου. Πολλές φορές, μέσω αυτής της εμπειρίας, έχω αναρωτηθεί  «μπορεί ένας απλός άνθρωπος να φέρει την αλλαγή»;. Υπάρχουν μέρες που το πιστεύω κι άλλες που χάνω την πίστη μου.

Η απαξίωση για την φύση και την άγρια ζωή έχει να κάνει με το ότι ο σημερινός άνθρωπος ζει μεγάλο μέρος της ζωής του στα αστικά κέντρα, έχοντας απομακρυνθεί από την φύση (και τις ανάγκες  της). Από την άλλη, όσοι ζουν στην επαρχία έχουν άγνοια απέναντι στα θέματα του φυσικού περιβάλλοντος, ενώ μένουν κι αμέτοχοι. Σε κάθε περίπτωση, η φύση βγαίνει ζημιωμένη και ο άνθρωπος, πάντα εγωιστικά, θα θέλει να υπερτερεί της φύσης, χωρίς προσόντα όμως.

Η φάρμα προέκυψε από την ανάγκη να ταιριάξω παρελθόν και παρόν. Οι παππούδες κι ο προ -παππούς μου είχαν ζώα. Όταν έχασα τους παππούδες, θέλησα να δημιουργήσω κάτι από το μηδέν, που να θυμίζει την ζωή τους και παράλληλα τα παιδικά μου βιώματα, αφού πάντα έπαιζα με τα ζώα του τότε μικρού αγροκτήματος, που συντηρούσε ο παππούς. Μια φάρμα για να στηθεί θέλει ένα μικρό κεφάλαιο, αλλά μπορείς να την προχωράς σταδιακά, χωρίς να έχεις οικονομικές βλέψεις αρχικά. Ανάλογα ο καθένας πού αποσκοπεί. Εγώ εκμεταλλεύομαι τα ζώα μου ήπια, ενώ προσπαθώ να φέρνω τον κόσμο και κυρίως τα μικρά παιδιά σε επαφή με τα ζώα. Δεν υπάρχει καλύτερη επιρροή. Η συμβίωση με τα ζώα της φάρμας δεν σχετίζεται με την έννοια της πολυμελούς οικογένειας. Πολλά τα μέλη, αλλά αγαπημένα μεταξύ τους. Έτσι είμαι κι εγώ με τα ζώα μου. Κι όλο αυτό είναι πλήρως ανταποδοτικό.

Το μέλλον κανείς δεν μπορεί να το προγραμματίσει. Θα ήθελα να καταφέρω να ακολουθήσω το όνειρό μου να ασχοληθώ επαγγελματικά με τα ζώα, την άγρια ζωή, ακόμη και να γίνω φροντιστής ζώων. Ή απλά να τα αφήσω όλα, να μαζέψω συμπράγκαλα και να μείνω μόνιμα στο βουνό, μακριά από την πολύβουη πόλη. Προς το παρόν, έχω μια καθημερινή ρουτίνα, αλλά νοερά είμαι σε ένα εξοχικό, στο βουνό, γιατί εκεί κάνω αυτό που ξέρω καλύτερα. Η φάση να είσαι νέος και να έχεις ”retirement plan” με ξεπερνάει κάπως. Σημαντικό είναι να ακολουθείς αυτό που αγαπάς και να το κάνεις πράξη. Και ας μην ζεις προσωρινά στο όνειρο.

Δύο από αυτούς, που έψαξαν τα θέμελιά τους στα βουνά και δεν το μετάνιωσαν ποτέ είναι η 29χρονη Νίκη Τζίμα και ο σύντροφός της, Μιχάλης Μπέης. Έχοντας αναλάβει το καταφύγιο του Σμόλικα, φέρνουν εις πέρας δύσκολες αποστολές. Μαθαίνοντας για τους φυσικούς κινδύνους, τα άγρια ζώα (ο λύκος έχει πάντα κατεβασμένη ουρά, η αρκούδα έχει εξαιρετικά ανεπτυγμένη ακοή και όσφρηση και λιγότερο καλή όραση, η κραυγή των αρσενικών ζαρκαδιών είναι δυνατή και μοιάζει με υλακή, ενώ των θηλυκών μοιάζει με βέλασμα), για το χιόνι που λιώνει δύσκολα στις κορφές των βουνών.

«Οι γονείς μου ανέλαβαν το καταφύγιο του Σμόλικα, πριν μερικά χρόνια. Όταν αρρώστησε, κάποια στιγμή, ο μπαμπάς μου, έπρεπε να βοηθήσω κι εγώ. Λίγους μήνες μετά, ο μπαμπάς πέθανε. Τα πράγματα δυσκόλεψαν στο καταφύγιο, κι εγώ ήμουν διστακτική να το αναλάβω, γιατί τα εμπόδια ήταν πολλά. Αρχικά, απαιτούνται πολλές γνώσεις για άπειρα θέματα ώστε να τα βγάλει κανείς πέρα. Αλλά τα καταφέραμε. Τον μισό χρόνο, είμαι στο βουνό, κάνοντας τα πάντα για τους περιπατητές του. Η ζωή μακριά από την πόλη είναι εντελώς διαφορετική».

Η Νίκη Τζίμα πριν πάρει την καθοριστική για τη ζωή της απόφαση να αφιερωθεί στο έργο που είχε αρχίσει ο μπαμπάς της, ήταν εξοικειωμένη με τα χωριά και την ελευθερία τους. Με καταγωγή από την Κόνιτσα, περνούσε εκεί όλα της τα καλοκαίρια. «Έχω τις καλύτερες αναμνήσεις από εκείνα τα χρόνια. Τότε που δεν είχαμε κινητά και οι γονείς μας έλεγαν “όταν χτυπήσει δύο φορές η καμπάνα, να γυρίσετε σπίτι”.»

Η ιστορία από την αρχή

Στα 18 της, η Νίκη πήγε στα Γιάννενα για σπουδές, στο Τμήμα Μηχανικών Επιστήμης Υλικών. Παράλληλα, ήρθε σε επαφή με δραστηριότητες, όπως το rafting κι άλλα συναφή. To 2012, ο μπαμπάς της πήρε το καταφύγιο του Σμόλικα, ένα απλό κτίριο, τότε. Η Νίκη δεν κόλλησε αμέσως με το καταφύγιο. Παρείχε όμως τη βοήθειά της, όποτε χρειαζόταν. Όταν πέρασε κάμποσο, συνεχή καιρό στο βουνό, με την φίλη της Γεωργία, άρχισε να βλέπει αλλιώς τα πράγματα. «Μου φαίνονταν εύκολα όλα, γιατί ήταν παρών ο μπαμπάς».

Ο θάνατος του μπαμπά της ήταν μια στιγμή – ορόσημο. «Στο καταφύγιο, γνώρισα τον Μιχάλη, τον σύντροφό μου, ο οποίος από την πρώτη στιγμή ήταν πολύ ενθουσιασμένος να δουλέψουμε μαζί στο βουνό. Η πρώτη χρονιά ήταν η πιο δύσκολη, δεν ξέραμε τίποτα. Ευτυχώς, ο Μιχάλης ήταν πιο αισιόδοξος. Ήταν σίγουρος ότι αργά ή γρήγορα θα μαθαίναμε».

Πέντε χρόνια τώρα, στο ορειβατικό καταφύγιο του Σμόλικα, οι δύο αυτοί άνθρωποι φτιάχνουν τα πάντα. Ο κόσμος, που φτάνει ως εκεί, είναι πολύς. Το μέρος περιλαμβάνει λιτές κατασκευές για να μένουν οι περιπατητές, με την Νίκη και τον Μιχάλη να περνούν εφτά μήνες τον χρόνο, δουλεύοντας ασταμάτητα. «Στην ουσία, ο χρόνος μας στο βουνό είναι πολύ περισσότερος. Το εγχείρημα θέλει διαρκή συντήρηση: συντήρηση των υδραυλικών, κοπή ξύλων, καθαριότητα. Πρέπει να είσαι αυστηρός με το πρόγραμμα για να μη γίνονται λάθη. Όσο για μένα, είναι στο dna μου. Τον μπαμπά μου τον λάτρευα, τα ερεθίσματα που έχω είναι άπειρα. Μου δίνει χαρά το καταφύγιο. Είναι μέρες που ξυπνώ και λέω θα φτιάξω μια βρύση. Εννοείται ότι και καταπονούμαστε. Ο χειμώνας στην Πίνδο έχει πολλά χιόνια, τα χωριά ερημώνουν. Το καταφύγιο το κλείνουμε κάθε Νοέμβριο, γιατί δεν είναι δυνατή η πρόσβαση με αμάξι, εξαιτίας των καιρικών συνθηκών. Μαζεύουμε τον έξω χώρο, αδειάζουμε τα νερά. Κάποια Σαββατοκύριακα του χειμώνα, ανεβοκατεβαίνουμε με το έλκηθρο, κάνοντας –ανάλογα με το χιόνι- από μιάμιση ώρα έως τρεις ώρες. Επίσης, ασχολούμαστε με λειτουργικά πράγματα, όπως είναι η μελλοντική επέκταση του κτιρίου, η απόκτηση γνώσεων γύρω από θέματα επιβίωσης στο βουνό κτλ».

Την ομορφιά του βουνού τη συμπληρώνει η υπέροχη, άγρια ζωή. Αρκούδες, λύκοι, αγριογούρουνα, ζαρκάδια, αλεπούδες. «Είναι ευτυχία αυτά τα ζώα. Δεν κάνουν κακό. Δεν επιτίθενται. Υπό κάποιες συνθήκες, είναι επικίνδυνη η παρουσία τους, στα χωριά κυρίως».

Μια νέα γυναίκα, που άφησε τη ζωή στην πόλη και δηλώνει χαρούμενη με αυτά που έχει. Που βλέπει το είδωλό της να καθρεφτίζεται στην Δρακόλιμνη του Σμόλικα, χωρίς να της λείπει τίποτα. «Έχουμε τη φωτιά μας, κάνουμε τόσες χειρωνακτικές εργασίες. Φέτος, είναι η πρώτη χρονιά που δε μου έλειψε τίποτα. Ακόμη κι όταν είναι ψάξω κάτι να αγοράσω, πάλι τσεκούρια κοιτάζω».

Κάποιοι πάνε κι έρχονται, κάνουν χιλιόμετρα, κι όλα γύρω τους παραμένουν ίδια, λέει ο Διονύσης Χαριτόπουλος. Κάποιοι άλλοι αγαπούν τη ζωή και είναι απολύτως παρόντες, λέω εγώ.

*Το ορειβατικό καταφύγιο Σμόλικα είναι ένα πέτρινο κτίσμα σε υψόμετρο 1750μ, στους πρόποδες του όρους Σμόλικα, στο χωριό Παλαιοσέλι, όπου ξεκινάει και πεζοπορική διαδρομή για την δρακόλιμνη και την κορυφή του βουνού. Το κτίριο είναι διώροφο, πέτρινο, ασφαλές, σύγχρονο σε παροχές και περιβάλλεται από δάσος κωνοφόρων (πεύκων – ρόμπολων – κέδρων). Υδρεύεται με άριστης ποιότητας νερό της ομώνυμης πηγής “Λα Νάνε” και δύναται να φιλοξενήσει 24 άτομα.

Πώς προέκυψε η αγάπη για τα βουνά και τις κορυφές;

Τα βουνά περιέχουν κορυφές. Οι κορυφές είναι ένα ταξίδι, που έχει ανάβαση και κατάβαση. Δεν ξεχνάμε την κατάβαση, που θα μας γειώσει. Πρώτα, γνώρισα τα βουνά. Με τον μπαμπά μου. Με τα πνευμόνια του μπαμπά και την μιμητική μου τρέλα στην αναπνοή του. Τον ευγνωμονώ (και) γι’ αυτό το κληροδότημα. Η άνεση στην αναπνοή είναι μεγάλο πλεονέκτημα για να χαρείς την ανάβαση. Τα βουνά (και οι κορυφές) είναι ο τόπος, που τον βρίσκω ξανά ή μάλλον που ξέρω ότι θα είναι πάντα. Γι’ αυτό κάθε μέρα που βρίσκομαι εκεί, είναι μια πρακτική επικοινωνίας με το παρελθόν μου, που πεισματικά το βάζω να ατενίζει το παρόν και το μέλλον μου.

Ποια εμπειρία από όλες αξίζει ιδιαίτερης αφήγησης;

Δυσκολεύομαι να ιεραρχήσω και να ξεχωρίσω. Θα μοιραστώ μια αίσθηση, που έχεις στα πολύ υψηλά υψόμετρα. Μια αίσθηση αφιλόξενης φιλοξενίας. Να σου θυμίσω, άνθρωπε, ότι σου επιτρέπω να με πατάς. Σου επιτρέπω να με γνωρίσεις και να αγναντεύεις την απέραντη ομορφιά μου. Η φιλοξενία μου απαιτεί τον σεβασμό σου. Εκεί, επειδή όλα είναι πολύ πιο ευμετάβλητα και μοναχά, νιώθεις τον σεβασμό. Αν δεν τον νιώσεις από την πρώτη φορά, μάλλον δεν είσαι για εκεί.

Ποια συναισθήματα σε κατακλύζουν, κάθε φορά που ολοκληρώνεται ένας στόχος;

Το πρώτο που γίνεται πάντα είναι τα δάκρυα. Ξέρεις πως οι δακρυγόνοι αδένες σου πρέπει να «παγώσουν», κατά τη διάρκεια μιας δύσκολης πορείας, για να μην χάσεις την απαραίτητη συγκέντρωση. Όταν όμως ολοκληρωθεί, ξεχύνονται σαν άλογα σε λιβάδι. Το επόμενο που θες να κάνεις είναι να μείνεις στην τεράστια αγκαλιά των σχοινοσυντρόφων/φισσών σου. Των ανθρώπων, με τους οποίους συγχρονίζεται η αναπνοή και η σκέψη σου 24 ώρες το 24ωρο, στο τέμπο των βουνών.

Επόμενοι στόχοι;

Επειδή τα βουνά απαιτούν οργάνωση, μετρώ ήδη αντίστροφα για τον Ιούλιο για την ψηλότερη κορφή της Ευρώπης στον Καύκασο, στο Καζμπέκ. Τον Οκτώβρη, τον Μεγάλο Άτλαντα στο Μαρόκο και ενδιάμεσα, εννοείται, όλα τα μονοπάτια του τόπου μας, που δεν έχω ακόμα γνωρίσει (ευτυχώς είναι πολλά κι εγώ αχόρταγη).