Η εκδήλωση, που συντονίστηκε από την Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ) σε συνεργασία με τον οργανισμό Eyes of Light και την G&M Projects, ανέδειξε τη θεραπευτική φωτογραφία ως μια γέφυρα επιστροφής στην κανονικότητα. Με τη συμμετοχή διεθνών ειδικών από τον χώρο της τέχνης και της υγείας, αλλά και ανθρώπων που έχουν βιώσει τον καρκίνο στην πρώτη γραμμή, το πρόγραμμα SNAPSHOT επιβεβαίωσε ότι η φροντίδα των επιζώντων οφείλει να είναι ολιστική, αγκαλιάζοντας όχι μόνο το ιατρικό σκέλος αλλά και την ψυχική ευεξία.

Μια αγκαλιά υποστήριξης μέσα από τον φωτογραφικό φακό

Η παρέμβαση, η οποία εφαρμόστηκε σε ελληνικό δείγμα συμμετεχόντων, περιλάμβανε οκτώ δίωρες συνεδρίες που πραγματοποιήθηκαν τόσο με φυσική παρουσία όσο και διαδικτυακά. Τα ευρήματα ήταν κάτι παραπάνω από ενθαρρυντικά για τη γυναικεία και οικογενειακή υγεία, καθώς η ανάλυση έδειξε μια στατιστικά σημαντική ενίσχυση της κοινωνικής υποστήριξης. Οι συμμετέχουσες ένιωσαν ότι σπάει η απομόνωση της ασθένειας, καθώς η αίσθηση της σύνδεσης με την ομάδα και η αμοιβαία κατανόηση λειτούργησαν ως ένα ισχυρό δίχτυ προστασίας για την ψυχολογία τους.

Παράλληλα, η σημαντικότερη βελτίωση καταγράφηκε στον τομέα της πνευματικής ευεξίας. Η διαδικασία της φωτογράφισης βοήθησε τα άτομα να βρουν ξανά το νόημα στη ζωή τους, να επαναπροσδιορίσουν τις αξίες τους και να ανακτήσουν την εσωτερική τους ισορροπία. Για μια γυναίκα που προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στους ρόλους της μητέρας, της συζύγου και της ασθενούς, η θεραπευτική φωτογραφία προσέφερε έναν πολύτιμο χώρο προσωπικής έκφρασης και πνευματικής αποφόρτισης.

Η θεραπεία που φτάνει σε κάθε σπίτι

Ένα από τα πιο ελπιδοφόρα μηνύματα του προγράμματος SNAPSHOT είναι η καθολική προσβασιμότητα που προσφέρει. Η επιστημονική αξιολόγηση έδειξε ότι τα οφέλη παρέμεναν εξίσου ισχυρά είτε η συμμετοχή γινόταν από κοντά είτε online από την άνεση του σπιτιού. Αυτό το εύρημα είναι ζωτικής σημασίας για οικογένειες που ζουν στην επαρχία ή για άτομα με περιορισμένη κινητικότητα, καθώς αποδεικνύει ότι οι θεραπευτικοί μηχανισμοί της τέχνης δεν γνωρίζουν γεωγραφικούς περιορισμούς. Η φωτογραφία είναι ένα εργαλείο ευέλικτο που μπορεί να ενταχθεί στην καθημερινότητα κάθε ασθενούς, ανεξάρτητα από το πού βρίσκεται.

Στις Βρυξέλλες, εκτός από τα νούμερα, τον πρώτο λόγο είχαν οι ανθρώπινες ιστορίες. Οι μαρτυρίες ασθενών και φροντιστών για τη μεταμορφωτική δύναμη της τέχνης συγκίνησαν το κοινό, ενώ παρουσιάστηκαν και οι στρατηγικές ψηφιακής διάδοσης που κάνουν το πρόγραμμα κτήμα όλης της κοινότητας. Η ανταλλαγή εμπειριών ανάμεσα στην Ελλάδα και το Βέλγιο άνοιξε τον δρόμο για τη μεταφορά αυτής της καλής πρακτικής σε διεθνές επίπεδο, με στόχο τη βιωσιμότητα τέτοιων πρωτοβουλιών.

Η φωτογραφία στην υπηρεσία της κοινωνικής συνταγογράφησης

Το όραμα του SNAPSHOT είναι να καθιερωθούν οι παρεμβάσεις τέχνης ως αναπόσπαστο κομμάτι της ογκολογικής φροντίδας. Η επιτυχία της ελληνικής παρέμβασης υπογραμμίζει την ανάγκη για μια πιο ανθρωποκεντρική προσέγγιση, όπου η «κοινωνική συνταγογράφηση» δραστηριοτήτων όπως η φωτογραφία θα αναγνωρίζεται ως επίσημος σύμμαχος της κλασικής θεραπείας. Ενισχύοντας την ψυχική ανθεκτικότητα και την ποιότητα ζωής, η θεραπευτική φωτογραφία δεν αποτυπώνει απλώς εικόνες, αλλά βοηθά τους ασθενείς να συνθέσουν ξανά το «κάδρο» της ζωής τους με χρώματα ελπίδας και αισιοδοξίας.

Τι είναι, όμως, η Ενδομητρίωση;

Με απλά λόγια, είναι μια χρόνια πάθηση όπου ιστός παρόμοιος με αυτόν που καλύπτει το εσωτερικό της μήτρας (το ενδομήτριο) αναπτύσσεται έξω από αυτήν, σε σημεία όπως οι ωοθήκες, οι σάλπιγγες ή η περιτοναϊκή κοιλότητα. Ο ιστός αυτός συμπεριφέρεται όπως το κανονικό ενδομήτριο: παχαίνει, καταρρέει και αιμοραγεί σε κάθε κύκλο. Όμως, επειδή δεν έχει διέξοδο να φύγει από το σώμα, παγιδεύεται, προκαλώντας φλεγμονή, πόνο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, δημιουργία ουλώδους ιστού.

Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούμε

Η ενημέρωση είναι το πρώτο και σημαντικότερο βήμα για την έγκαιρη διάγνωση. Πολλές γυναίκες υποφέρουν για χρόνια, θεωρώντας ότι ο πόνος είναι «φυσιολογικό κομμάτι» της περιόδου τους. Δεν είναι. Τα κύρια συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Έντονο πυελικό πόνο, ειδικά πριν και κατά τη διάρκεια της περιόδου.
• Πόνο κατά τη διάρκεια ή μετά την ερωτική επαφή.
• Πόνο κατά την ούρηση ή την κένωση (συχνά κατά την περίοδο).
• Υπερβολική αιμορραγία.
• Υπογονιμότητα (η ενδομητρίωση είναι μια από τις κύριες αιτίες δυσκολίας σύλληψης).
• Χρόνια κόπωση, ναυτία, φούσκωμα.

Αν βιώνετε κάποιο από αυτά τα συμπτώματα, είναι ζωτικής σημασίας να μιλήσετε ανοιχτά με τον γυναικολόγο σας.

Η μεγάλη ελπίδα: Μια νέα, μη ορμονική θεραπεία στον ορίζοντα

Μέχρι σήμερα, οι διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές (πέρα από τη χειρουργική επέμβαση) βασίζονταν κυρίως σε ορμονικά σκευάσματα. Στόχος τους είναι να «σταματήσουν» την περίοδο, μειώνοντας έτσι τον πόνο. Ωστόσο, αυτές οι θεραπείες συχνά συνοδεύονται από ανεπιθύμητες παρενέργειες, όπως εξάψεις, κυκλοθυμία ή ακόμα και μια κατάσταση «τεχνητής εμμηνόπαυσης». Επιπλέον, δεν εξαλείφουν τις εστίες της νόσου, απλώς τις «αδρανοποιούν», με αποτέλεσμα τα συμπτώματα συχνά να επανέρχονται μετά τη διακοπή τους.

Φέτος, όμως, έχουμε έναν παραπάνω λόγο να είμαστε αισιόδοξες.

Μια πραγματικά πρωτοποριακή εξέλιξη έρχεται να αλλάξει τα δεδομένα. Ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) έδωσε το «πράσινο φως» για την έναρξη κλινικών δοκιμών σε ανθρώπους για ένα νέο φάρμακο, το ENDO-205.

Τι κάνει αυτή τη θεραπεία τόσο ξεχωριστή; Είναι η πρώτη στο είδος της που ΔΕΝ είναι ορμονική.

Αντί να επηρεάζει ολόκληρο το ορμονικό σύστημα της γυναίκας, το ENDO-205 είναι σχεδιασμένο να λειτουργεί σαν «έξυπνη βόμβα». Στοχεύει επιλεκτικά μόνο στα κύτταρα των ενδομητριωσικών αλλοιώσεων, αφήνοντας ανέπαφους τους υγιείς ιστούς. Ο στόχος είναι να εξαφανίσει αυτές τις εστίες χωρίς να προκαλέσει τις συστημικές παρενέργειες των ορμονικών θεραπειών.

Γιατί αυτό είναι Game-Changer για όλες τις γυναίκες που πάσχουν από τη νόσο:

• Όχι πια «Ιατρική Εμμηνόπαυση»: Αποφεύγονται οι δύσκολες παρενέργειες των τρεχουσών ορμονικών λύσεων.
• Διατήρηση της Γονιμότητας: Καθώς η θεραπεία δεν αναστέλλει την ωορρηξία, ανοίγει ο δρόμος για τη διαχείριση της νόσου σε γυναίκες που επιθυμούν να μείνουν έγκυες.
• Στόχευση στη Ρίζα του Προβλήματος: Αντί να καταστέλλει απλώς τα συμπτώματα, στοχεύει στην εξάλειψη των βλαβών.

«Αυτό το ορόσημο αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προόδου για περισσότερα από 190 εκατομμύρια γυναίκες παγκοσμίως που πάσχουν από μια νόσο η οποία παραμένει μία από τις πλέον παραμελημένες στην ιατρική», δήλωσε η Tanya Petrossian, η γυναίκα πίσω από την Endo Cyclic Therapeutics, την εταιρεία που αναπτύσσει το φάρμακο.

Το μήνυμα του φετινού Μαρτίου

Αν και το ENDO-205 βρίσκεται ακόμα στο στάδιο των κλινικών δοκιμών (το πρώτο βήμα για να διαπιστωθεί η ασφάλειά του στον άνθρωπο), η ύπαρξή του και μόνο αποτελεί μια τεράστια νίκη. Δείχνει ότι η επιστήμη επιτέλους ακούει τις ανάγκες των γυναικών και επενδύει σε λύσεις που σέβονται το σώμα και την ποιότητα ζωής μας.

Μάρτιος: Σπάμε τη σιωπή για την ενδομητρίωση

Αυτόν τον Μάρτιο, ας υποσχεθούμε στον εαυτό μας δύο πράγματα:

Δεν θα αγνοούμε τον πόνο. Θα διεκδικούμε απαντήσεις από τους γιατρούς μας.
Δεν θα χάνουμε την ελπίδα. Το μέλλον της διαχείρισης της ενδομητρίωσης φαίνεται πιο φωτεινό από ποτέ.

Μελέτες δείχνουν ότι 8 στις 10 γυναίκες περνούν την εμμηνόπαυση ενώ εργάζονται, συχνά σε ηλικίες που συμπίπτουν με την πιο παραγωγική ή πιο στρατηγική φάση της καριέρας τους. Δεν είναι τυχαίο ότι το Ηνωμένο Βασίλειο συζητά επίσημα πολιτικές υποστήριξης στην εργασία, ενώ διεθνείς εταιρείες HR αναλύουν για πρώτη φορά το κόστος απώλειας ταλέντου.

Στην Ελλάδα, το 61% των γυναικών δηλώνει ότι δεν είχε επαρκή ενημέρωση, ενώ το 97% αναφέρει συμπτώματα που επηρεάζουν καθημερινότητα και λειτουργικότητα. Τα πιο κοινά -εξάψεις, διαταραχές ύπνου, brainfog, αλλαγές διάθεσης- είναι και αυτά που δυσκολεύουν περισσότερο την επαγγελματική ζωή. Ωστόσο, πλέον το εταιρικό οικοσύστημα αλλάζει, έστω αργά. Πολυεθνικές δοκιμάζουν menopause-friendlypolicies, άλλες προσλαμβάνουν συμβούλους, ενώ σε επίπεδο κοινωνίας η συζήτηση φτάνει στη διαπίστωση ότι η εμμηνόπαυση είναι μια φυσική μετάβαση στη ζωή της γυναίκας η οποία σχετίζεται με την υγεία της και όχι με τις ικανότητές της.

Θεραπείες και νέες προσεγγίσεις

Η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης, που είχε για χρόνια δαιμονοποιηθεί, επανεξετάζεται με πιο ψύχραιμη ματιά. Για γυναίκες κάτω των 60 ετών ή εντός δέκα ετών από την έναρξη της εμμηνόπαυσης, μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των εξάψεων, στη ρύθμιση του ύπνου και στη διάθεση. Δεν αποτελεί πανάκεια -και δεν είναι για όλες- αλλά εντάσσεται ξανά σε μια συζήτηση που γίνεται με στοιχεία, όχι με φόβο.Παράλληλα, προϊόντα σεξουαλικής υγείας, εφαρμογές παρακολούθησης κύκλου, συμπληρώματα διατροφής, αλλά και νέες ιατρικές εξειδικεύσεις (π.χ. menopausecare) δείχνουν ότι η φροντίδα της γυναίκας σε αυτό το στάδιο γίνεται πιο στοχευμένη και πιο τεχνολογικά υποστηριζόμενη.

Παράλληλα, ένα σημαντικό κομμάτι της συζήτησης αφορά τη σεξουαλικότητα της γυναίκας στην εμμηνόπαυση. Συμπτώματα όπως η κολπική ξηρότητα, η δυσπαρευνία και οι μεταβολές στη libido καταγράφονται συχνά στην εμμηνόπαυση, όμως για χρόνια παρέμεναν σχεδόν αόρατα στη δημόσια συζήτηση. Η αντιμετώπισή τους πλέον δεν περιορίζεται σε γενικά «συμβουλευτικά» πλαίσια, αλλά περιλαμβάνει ιατρικές παρεμβάσεις, προϊόντα σεξουαλικής υγείας και εξειδικευμένες υπηρεσίες γυναικολογικής φροντίδας που στοχεύουν στην ποιότητα ζωής και όχι μόνο στη διαχείριση των συμπτωμάτων.

Όταν η εμμηνόπαυση μπαίνει στον επαγγελματικό χώρο

Η μετάβαση στην εμμηνόπαυση συμπίπτει συχνά με μια περίοδο επαγγελματικής εξέλιξης. Πολλές γυναίκες βρίσκονται τότε στο απόγειο της καριέρας τους ή σε θέσεις ευθύνης. Παρ’ όλα αυτά, συμπτώματα όπως η κόπωση, η δυσκολία συγκέντρωσης, οι διαταραχές ύπνου και οι μεταβολές στη διάθεση μπορούν να επηρεάσουν την καθημερινή λειτουργικότητα και την απόδοση στην εργασία.
Διεθνή στοιχεία δείχνουν ότι ένα σημαντικό ποσοστό γυναικών βιώνει μείωση της παραγωγικότητας, αυξημένες απουσίες ή ακόμη και την ανάγκη να αλλάξει ρόλο, ωράριο ή επαγγελματική πορεία λόγω των συμπτωμάτων. Για ορισμένες, η έλλειψη κατανόησης και υποστήριξης στο εργασιακό περιβάλλον εντείνει το αίσθημα αορατότητας και οδηγεί σε πρόωρη αποχώρηση από την αγορά εργασίας.

Τι δείχνουν οι αριθμοί στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, η εμμηνόπαυση εμφανίζεται κατά μέσο όρο μεταξύ των 48 και 51 ετών. Πρόκειται για μια ηλικία κατά την οποία πολλές γυναίκες παραμένουν ενεργές επαγγελματικά και κοινωνικά. Παρ’ όλα αυτά, τα στοιχεία δείχνουν ότι μεγάλο ποσοστό Ελληνίδων δεν αισθάνεται επαρκώς προετοιμασμένο για αυτή τη φάση της ζωής.

Έρευνες καταγράφουν ότι περισσότερες από έξι στις δέκα γυναίκες δηλώνουν πως δεν είχαν επαρκή ενημέρωση για τις αλλαγές και τον αντίκτυπο της εμμηνόπαυσης στην καθημερινότητά τους. Σχεδόν όλες αναφέρουν την εμφάνιση συμπτωμάτων, με τις εξάψεις, τις διαταραχές ύπνου και τις ψυχοσυναισθηματικές μεταβολές να βρίσκονται στις πρώτες θέσεις. Ένα σημαντικό ποσοστό περιγράφει πιο σύνθετη συμπτωματολογία που επηρεάζει την ποιότητα ζωής, τις διαπροσωπικές σχέσεις και τη λειτουργικότητα στην εργασία.

Παράλληλα, πολλές εργαζόμενες γυναίκες στην Ελλάδα δηλώνουν ότι δυσκολεύονται να μιλήσουν ανοιχτά για τα συμπτώματά τους στον χώρο εργασίας, φοβούμενες στιγματισμό ή παρερμηνείες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η εμμηνόπαυση να παραμένει σε μεγάλο βαθμό ένα «αόρατο» ζήτημα, παρότι επηρεάζει χιλιάδες γυναίκες σε παραγωγική ηλικία.

Από ατομικό ζήτημα σε κοινωνικό θέμα

Η εμμηνόπαυση δεν αφορά μόνο στην ατομική υγεία. Έχει σαφή κοινωνική και οικονομική διάσταση. Όταν οι γυναίκες αναγκάζονται να μειώσουν ώρες, να αλλάξουν ρόλο ή να αποχωρήσουν από την εργασία λόγω ανεπαρκούς υποστήριξης, η απώλεια δεν είναι μόνο προσωπική,είναι συλλογική.
Η μετατόπιση προς μια προληπτική, εξατομικευμένη και επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση μπορεί να αλλάξει αυτό το τοπίο. Η πρόσβαση σε ενημέρωση, θεραπείες και υποστηρικτικά εργασιακά περιβάλλοντα επιτρέπει στις γυναίκες να παραμείνουν ενεργές, παραγωγικές και παρούσες στον δημόσιο χώρο.

Η εμμηνόπαυση ως νέα αρχή

Αυτό που διαμορφώνεται σήμερα δεν είναι απλώς η επιστροφή της ορμονοθεραπείας, θεραπειών χωρίς ορμόνες ή η άνθηση νέων υπηρεσιών υγείας. Είναι ένας συνολικός επαναπροσδιορισμός της γυναικείας υγείας ως δυναμικού, δια βίου πεδίου φροντίδας. Το 2026, η εμμηνόπαυση αρχίζει να αντιμετωπίζεται ως ένα φυσιολογικό στάδιο που αξίζει υποστήριξη, κατανόηση και λύσεις όταν χρειάζονται.

Και αυτή η αλλαγή έχει ουσιαστικό αποτέλεσμα: δίνει στις γυναίκες τη δυνατότητα να διατηρήσουν τη θέση τους στην εργασία, να ενισχύσουν την αυτονομία τους και να συμμετέχουν ισότιμα στην κοινωνικήζωή και να απολαμβάνουν τις προσωπικές σχέσεις, σε κάθε ηλικία και σε κάθε φάση της ζωής τους.

Ακριβώς γι’ αυτό, η πρόσφατη απόφαση του υπουργείου Υγείας για δωρεάν χορήγηση των φαρμάκων σε συγκεκριμένες κατηγορίες ασθενών προκάλεσε έντονο ενδιαφέρον, αλλά και συζήτηση. Η πρωτοβουλία ανοίγει τον δρόμο σε ανθρώπους που δεν θα μπορούσαν ποτέ να αντέξουν το κόστος, όμως ταυτόχρονα, φέρνει στο προσκήνιο μια σειρά από ερωτήματα: ποιοι θα έχουν πραγματικά πρόσβαση, ποιοι γιατροί θα τα χορηγούν και πόσο ασφαλές είναι το σημερινό πλαίσιο της θεραπείας;

Κάπως έτσι, ξεκινά —και όχι άδικα— η συζήτηση που άνοιξαν οι Παθολόγοι, οι οποίοι επισημαίνουν ότι οι περισσότεροι ασθενείς χτυπούν πρώτα τη δική τους πόρτα. Γιατί, πέρα από την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων, αυτό που τελικά κρίνει μια επιτυχημένη θεραπεία είναι η σωστή καθοδήγηση, η στενή παρακολούθηση και η ισότιμη πρόσβαση για όλους.

Η εξαγγελία του υπουργείου και οι πρώτες αντιδράσεις

Το υπουργείο Υγείας ανακοίνωσε, πρόσφατα, ένα νέο πρόγραμμα που προβλέπει δωρεάν χορήγηση καινοτόμων φαρμάκων για την παχυσαρκία, ξεκινώντας με περίπου 8.000 ασθενείς σε όλη τη χώρα. Η είδηση σχολιάστηκε ευρέως, καθώς πρόκειται για θεραπείες υψηλού κόστους, οι οποίες μέχρι σήμερα παρέχονταν χωρίς αποζημίωση και χωρίς συγκεκριμένο πλαίσιο παρακολούθησης.

Δύο ημέρες μετά, όμως, οι Παθολόγοι φέρνουν ένα άλλο ζήτημα στο προσκήνιο: ποιος γιατρός έχει τελικά την ευθύνη να καθοδηγεί τον ασθενή;

Γιατί αντιδρούν οι Παθολόγοι

Όπως εξηγούν, τα άτομα που ζουν με παχυσαρκία απευθύνονται πρώτα και συστηματικά στον Παθολόγο, είτε για έλεγχο ρουτίνας, είτε για συμπτώματα, είτε για άλλο πρόβλημα υγείας. Είναι εκείνος που γνωρίζει ολιστικά τον ασθενή, την καθημερινότητά του, τις συννοσηρότητές του και τη συνολική διαχείριση της υγείας του.

Γι’ αυτό και τους προβληματίζει ότι η νέα Υπουργική Απόφαση αναθέτει αποκλειστικά στους ενδοκρινολόγους τη χορήγηση και παρακολούθηση των φαρμάκων για την παχυσαρκία, αφήνοντας τους Παθολόγους εκτός ρόλου, παρά το γεγονός ότι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.

Το μεγάλο θέμα: πρόσβαση στη θεραπεία

Οι ειδικοί υπογραμμίζουν, επίσης, ότι η παχυσαρκία είναι μια χρόνια, πολυπαραγοντική νόσος, που αφορά δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους στη χώρα. Όμως, το πρόγραμμα καλύπτει αρχικά ένα πολύ μικρό ποσοστό του πληθυσμού, κάτι που γεννά ερωτήματα για το κατά πόσο όλοι όσοι πληρούν τα κριτήρια θα μπορούν πραγματικά να λάβουν τη θεραπεία που χρειάζονται.

Ανεξέλεγκτη χρήση χωρίς ιατρική συνταγή

Ένα ακόμη σημείο που θίγουν είναι ότι τα φάρμακα αυτά κυκλοφορούν, εδώ και μήνες, χωρίς σαφές θεσμικό πλαίσιο, συχνά χωρίς ιατρική συνταγή, κάτι που εγκυμονεί κινδύνους. Γι’ αυτό, οι Παθολόγοι ζητούν από την αρχή:

· υποχρεωτική ηλεκτρονική συνταγογράφηση,

· ενιαίο πλαίσιο για όλους τους γιατρούς της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας,

· σαφείς κανόνες παρακολούθησης.

Τι σημαίνει στην πράξη για τον πολίτη

Για τον ασθενή –ειδικά για τις γυναίκες, που συχνά επωμίζονται μεγαλύτερο βάρος όσον αφορά τη φροντίδα της υγείας τους– το ζήτημα δεν είναι μόνο η πρόσβαση στο φάρμακο. Είναι η σωστή καθοδήγηση, η ασφάλεια και η σχέση εμπιστοσύνης με τον γιατρό που γνωρίζει το ιστορικό τους.

Γι’ αυτό και οι Παθολόγοι επιμένουν ότι η συζήτηση δεν πρέπει να είναι «ποιος θα πάρει το φάρμακο», αλλά πώς θα διασφαλιστεί ότι ο κάθε ασθενής θα λάβει τη σωστή θεραπεία, με σωστή παρακολούθηση, από τον γιατρό που γνωρίζει καλύτερα την κλινική του εικόνα.

Στην ουσία, η πολιτεία κάνει ένα σημαντικό βήμα με τη δωρεάν πρόσβαση στα νέα φάρμακα για την παχυσαρκία. Όμως, όπως επισημαίνουν οι Παθολόγοι, για να έχει πραγματικό αντίκτυπο στην υγεία και την καθημερινότητα των ασθενών, το πρόγραμμα χρειάζεται:
· συνεργασία των ειδικοτήτων,

· ίση πρόσβαση,

· και ξεκάθαρους κανόνες.

Γιατί όταν μιλάμε για παχυσαρκία, μιλάμε για μια νόσο που απαιτεί επιστημονική συνέπεια, ολιστική φροντίδα και – πάνω απ’ όλα – τον σωστό γιατρό δίπλα στον ασθενή.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ίδια για όλους τους καρκίνους. Στον καρκίνο της μήτρας και κυρίως στον καρκίνο του παχέος εντέρου, η θνησιμότητα αυξάνεται παράλληλα με τα νέα περιστατικά. Αυτό αποδεικνύει ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται στη διάγνωση, αλλά ότι περισσότεροι νέοι άνθρωποι αρρωσταίνουν και δυστυχώς χάνουν τη ζωή τους από αυτούς τους τύπους καρκίνου.

Η μελέτη δείχνει επίσης ότι οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφονται σε χώρες με πολύ υψηλό επίπεδο οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης. Αυτό δεν είναι παράδοξο. Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής, οι διατροφικές συνήθειες, οι πολλές ώρες καθιστικής δουλειάς και η ευκολία πρόσβασης σε επεξεργασμένα τρόφιμα χαρακτηρίζουν κυρίως τις εύπορες κοινωνίες. Με άλλα λόγια, η πρόοδος φαίνεται πως συνοδεύεται από νέες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία.

Αν οι σημερινές τάσεις συνεχιστούν, ορισμένες μορφές καρκίνου θα αυξηθούν δραματικά στις επόμενες δεκαετίες. Για τον καρκίνο του παχέος εντέρου, για παράδειγμα, οι προβλέψεις δείχνουν ότι η συχνότητα μπορεί σχεδόν να διπλασιαστεί σε άτομα 20–34 ετών μέσα στα επόμενα χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι η ιατρική κοινότητα και τα συστήματα υγείας πρέπει να προσαρμόσουν τις στρατηγικές πρόληψης και ελέγχου, λαμβάνοντας πλέον σοβαρά υπόψη τις νεότερες ηλικίες.

Τα καλά νέα που πρέπει να «διαβάσουμε» στη μελέτη

Παρότι τα ευρήματα γεννούν ανησυχία, η μελέτη προσφέρει και έναν «οδικό χάρτη». Η καλύτερη κατανόηση των παραγόντων κινδύνου, η ενίσχυση της πρόληψης από νεαρή ηλικία, η προώθηση πιο υγιεινών συνηθειών και πιθανώς η αναθεώρηση των ηλικιών στις οποίες αρχίζουν ορισμένοι προληπτικοί έλεγχοι μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στον περιορισμό αυτών των τάσεων. Ταυτόχρονα, είναι κρίσιμο να ενισχυθεί η ενημέρωση των νέων ενηλίκων, πολλοί από τους οποίους εξακολουθούν να θεωρούν ότι “ο καρκίνος δεν τους αφορά”.

Η έρευνα αυτή αποτελεί μια παγκόσμια προειδοποίηση. Μας υπενθυμίζει ότι οι αλλαγές στον τρόπο ζωής των τελευταίων δεκαετιών έχουν επιπτώσεις που γίνονται αντιληπτές σήμερα με μεγάλη ένταση. Όμως ταυτόχρονα δείχνει ότι η έγκαιρη δράση, η πρόληψη και η ενημέρωση μπορούν να αλλάξουν αυτή την πορεία.

Τα επίσημα, διεθνή στοιχεία δείχνουν πρόοδο: οι νέες λοιμώξεις μειώθηκαν κατά ~61% σε σχέση με την κορύφωση της επιδημίας τη δεκαετία του 1990. Επιπλέον, όσοι λαμβάνουν αντιρετροϊκή θεραπεία έχουν πλέον την δυνατότητα να ζουν με μια χρόνια, ιατρικά διαχειρίσιμη κατάσταση, με σημαντική μείωση του ρίσκου μετάδοσης.

Ωστόσο, η επιδημία παραμένει παγκόσμια πρόκληση: το φορτίο είναι ιδιαίτερα βαρύ στην περιοχή της υποσαχάριας Αφρικής, όπου ζει περίπου τα δύο τρίτα των ανθρώπων με HIV. Και παρότι η θεραπεία έχει επεκταθεί σημαντικά (περίπου 31,6 εκατομμύρια άνθρωποι λαμβάνουν σήμερα αντιρετροϊκή αγωγή), αυτό δεν αρκεί για να εξαλείψει τη νόσο — ειδικά όταν η πρόσβαση στην πρόληψη, τη διάγνωση και την αγωγή παραμένει άνιση.

Γιατί δεν μπορεί ο ιός να θεωρείται «χθες»: Η μάχη συνεχίζεται

Η διεθνής πρόοδος στη θεραπεία και τη μείωση των θανάτων δεν σημαίνει ότι η κρίση έχει λήξει. Σύμφωνα με παγκόσμιες εκτιμήσεις, εκατομμύρια άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση σε θεραπεία, ενώ κάθε χρόνο καταγράφονται νέες μολύνσεις σε αριθμό που καθιστά σαφή την αποτυχία στον πλήρη έλεγχο της επιδημίας.

Επιπλέον, οι κοινωνικές ανισότητες, η έλλειψη ενημέρωσης και το στίγμα — σε όλες τις χώρες — εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικά εμπόδια σε διαγνωστικά και προληπτικά προγράμματα, στη χορήγηση θεραπείας αλλά και στην κοινωνική ένταξη των ανθρώπων που ζουν με HIV.

Η εικόνα στην Ελλάδα: Από τα παγκόσμια δεδομένα… στην καθημερινότητα

Τα διεθνή στοιχεία αναδεικνύουν το μέγεθος της επιδημίας. Όμως κι η Ελλάδα δεν έχει «ξεμείνει» από προκλήσεις. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα επιδημιολογικά δεδομένα:

· Στο πρώτο δεκάμηνο του 2025 καταγράφηκαν 526 νέες διαγνώσεις HIV.

· Σημαντική αύξηση των λοιμώξεων μέσω ετεροφυλοφιλικής επαφής — εξέλιξη που καταρρίπτει παρωχημένα στερεότυπα.

· Το 38,4% των νέων διαγνώσεων αφορά ανθρώπους μη ελληνικής καταγωγής — γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για ειδικές πολιτικές και ευαισθητοποίηση των μετακινούμενων πληθυσμών.

· Το 52% των νέων διαγνώσεων γίνεται καθυστερημένα, με υψηλότερα ποσοστά μεταξύ γυναικών, ετεροφυλόφιλων και ατόμων άνω των 50 — ένδειξη πως η ενημέρωση και η πρόληψη πρέπει να είναι καθολική, και όχι περιορισμένη σε ομάδες «υψηλού κινδύνου».

Αυτά τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι, παρά τις ιατρικές δυνατότητες και την ύπαρξη αποτελεσματικής πρόληψης (όπως η προφυλακτική αγωγή PrEP), απέχουμε πολύ από την επίτευξη μηδενικών νέων κρουσμάτων.

Τι ζητείται από την Πολιτεία και την κοινωνία – οι διεκδικήσεις του συλλογικού κινήματος

Ο Σύλλογος Οροθετικών Ελλάδος, με γνώμονα τα παραπάνω, θέτει συγκεκριμένα αιτήματα και προτεραιότητες:

• Ενίσχυση των Μονάδων Λοιμώξεων με ιατρικό, νοσηλευτικό και διοικητικό προσωπικό.
• Σχεδιασμό και εφαρμογή πολιτικών κατά του στίγματος και των διακρίσεων — τόσο σε ιατρικές δομές όσο και στην κοινωνία ευρύτερα.
• Άμεση λειτουργία μονάδας υποβοηθούμενης αναπαραγωγής για ανθρώπους που ζουν με HIV, στο ΓΝ «Αττικόν».
• Ενσωμάτωση της σεξουαλικής και σεξουαλικής υγείας στα σχολικά προγράμματα — με ενημέρωση, πρόληψη και υπεύθυνη αγωγή.
• Εύκολη πρόσβαση σε τεστ μέσω self-tests και ταχυδρομικών kits.
• Ενίσχυση υπηρεσιών μείωσης βλάβης για χρήστες ψυχοδραστικών ουσιών — αναγνώριση και στήριξη ευάλωτων πληθυσμών.

Ο HIV δεν ανήκει στο παρελθόν — Είναι δική μας υπόθεση

Τα διεθνή στοιχεία δείχνουν πως ο HIV παραμένει παγκόσμια πρόκληση. Η ιατρική έχει κάνει άλματα προόδου, όμως χωρίς ενημέρωση, πρόσβαση, πρόληψη και κοινωνική ευαισθητοποίηση, ποτέ δεν θα νικήσουμε πλήρως την επιδημία.

Στην Ελλάδα, τα πρόσφατα δεδομένα θέτουν προ των ευθυνών την Πολιτεία και την κοινωνία. Η ευκαιρία για αλλαγή υπάρχει, αλλά χρειάζεται τόλμη, δημοκρατία στην Πρόνοια και αποφασιστικότητα για δικαιώματα και ισότητα.

Ο HIV αντιμετωπίζεται αλλά δεν νικήθηκε. Ο αγώνας συνεχίζεται — για εμάς, για όλους.

Μια ήπειρος σε πρώτη γραμμή: Η σημασία της δίκαιης πρόσβασης

Οι αποστολές σηματοδοτούν μια κρίσιμη στιγμή στις συνεχιζόμενες προσπάθειες για την αύξηση της δίκαιης πρόσβασης στην πρόληψη και τη θεραπεία του HIV σε όλη την Υποσαχάρια Αφρική. Δεν είναι τυχαίο: περίπου τα δύο τρίτα των ανθρώπων που ζουν με HIV παγκοσμίως βρίσκονται σε αυτήν την περιοχή, με 18 χώρες να αντιπροσωπεύουν περίπου το 70% του συνολικού φόρτου της νόσου στην ήπειρο.

Η Gilead εργάζεται πυρετωδώς για να διασφαλίσει ότι το επαναστατικό αυτό φάρμακο θα φτάσει σε όσους το έχουν ανάγκη.

• Η λενακαπαβίρη έχει ήδη εγκριθεί στη Νότια Αφρική και τη Ζάμπια.
• Έχουν ήδη υποβληθεί αιτήσεις για ρυθμιστική έγκριση σε χώρες όπως η Μποτσουάνα, η Κένυα, το Μαλάουι, η Ναμίμπια, η Ρουάντα, η Τανζανία, η Ουγκάντα και η Ζιμπάμπουε.
• Η εταιρεία σχεδιάζει να ολοκληρώσει τις αιτήσεις ρυθμιστικής έγκρισης και στις υπόλοιπες χώρες έως το τέλος του 2025.

Η Δέσμευση για μηδενικό κέρδος και η παγκόσμια συνεργασία

Αναγνωρίζοντας την τεράστια ανάγκη, η Gilead ανακοίνωσε ένα σημαντικό βήμα: σχεδιάζει να προμηθεύσει τη λενακαπαβίρη χωρίς κέρδος (at no profit) για έως και δύο εκατομμύρια άτομα. Αυτό θα ισχύσει μέχρι οι κατασκευαστές γενοσήμων να είναι σε θέση να καλύψουν τη ζήτηση στις χώρες που υποστηρίζονται από το Παγκόσμιο Ταμείο (Global Fund) και το Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης των ΗΠΑ για την Ανακούφιση από το AIDS (PEPFAR).

Ο Daniel O’Day, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Gilead, δήλωσε χαρακτηριστικά:

«Η άφιξη των πρώτων δόσεων λενακαπαβίρης στο Εσουατίνι και τη Ζάμπια σηματοδοτεί ένα σημαντικό ορόσημο στην πρόληψη του HIV. Για πρώτη φορά, ένα νέο φάρμακο για τον HIV φτάνει σε κοινότητες στην Υποσαχάρια Αφρική την ίδια χρονιά με την έγκρισή του στις ΗΠΑ. Η συνεργασία μας με το Παγκόσμιο Ταμείο, το PEPFAR, τις κυβερνήσεις και πολλούς άλλους, επιταχύνει την πρόσβαση και μας φέρνει πιο κοντά στο να τερματίσουμε επιτέλους την επιδημία του HIV».

Το μυστικό της λενακαπαβίρης: Ασπίδα κατά του ιού

Η λενακαπαβίρη είναι ένα επαναστατικό φάρμακο διότι χορηγείται με ένεση μόνο δύο φορές το χρόνο (twice-yearly injectable). Πρόκειται για έναν αναστολέα του καψιδίου του HIV-1, ο οποίος λειτουργεί προληπτικά μπλοκάροντας το εξωτερικό περίβλημα, ή αλλιώς «καψίδιο», που προστατεύει τον ιό.

Δεδομένου ότι επί του παρόντος δεν υπάρχει θεραπεία ούτε για τον HIV ούτε για το AIDS, η προληπτική ιατρική είναι κρίσιμη στη μάχη κατά της επιδημίας στην Υποσαχάρια Αφρική. Η ευκολία της χορήγησης δύο φορές το χρόνο αναμένεται να βελτιώσει δραστικά τη συμμόρφωση των ασθενών και να αλλάξει τα δεδομένα στην πρόληψη, δίνοντας ελπίδα για ένα μέλλον χωρίς HIV.

Η μάχη ενάντια στον παιδικό καρκίνο είναι μία από τις πιο δύσκολες δοκιμασίες που μπορεί να αντιμετωπίσει μια οικογένεια. Μέσα στα νοσοκομειακά περιβάλλοντα, συχνά κλειστά και αποστειρωμένα, η ψυχολογική επιβάρυνση είναι τεράστια. Ωστόσο, μια νέα εποχή ανατέλλει στο Ογκολογικό Νοσοκομείο Παίδων «Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη-ΕΛΠΙΔΑ», όπου το φως αναδεικνύεται σε ισχυρό σύμμαχο στη θεραπευτική διαδικασία.

Σε μια στροφή προς την ολιστική φροντίδα, οι μικροί ασθενείς πραγματοποιούν πλέον τις ζωτικής σημασίας εξετάσεις και θεραπείες τους σε ένα περιβάλλον που δεν θυμίζει πια υπόγειο ή κλειστό χώρο, αλλά ένα φωτεινό, ζεστό και ιδιαίτερα ευχάριστο περιβάλλον. Αυτή η μεταμόρφωση δεν είναι απλώς αισθητική, αλλά βαθιά θεραπευτική.

CoeLux: Η τεχνολογία που αναδημιουργεί τον ουρανό

Το κλειδί για αυτή την ριζική αλλαγή είναι το πρωτοποριακό σύστημα φωτισμού CoeLux, το οποίο εγκαταστάθηκε για πρώτη φορά στη χώρα μας στο Τμήμα Πυρηνικής Ιατρικής του Νοσοκομείου. Τα εγκαίνια του συστήματος, που πραγματοποιήθηκαν στις 30 Οκτωβρίου παρουσία του Υπουργού Υγείας, κ. Άδωνι Γεωργιάδη, σηματοδότησαν μια νέα εποχή για την Πολιτική Υγείας στην Ελλάδα.

Πώς λειτουργεί το τεχνητό φυσικό φως;

Το CoeLux δεν είναι απλώς μία λάμπα LED. Είναι ένα ολοκληρωμένο νανοτεχνολογικό επίτευγμα που αναπαράγει με εντυπωσιακή ακρίβεια το φυσικό ηλιακό φως. Η τεχνολογία βασίζεται σε τρεις άξονες:

1. LED Υψηλής Απόδοσης: Χρησιμοποιούνται για την παραγωγή φωτός.
2. Εξελιγμένο Σύστημα Οπτικής: Αυτό δημιουργεί την τέλεια ψευδαίσθηση ενός ουρανού και ενός ήλιου που βρίσκονται σε άπειρη απόσταση, εξαφανίζοντας την αίσθηση του κλειστού χώρου.
3. Νανοτεχνολογία Sky Diffuser: Αυτή είναι η καρδιά του συστήματος. Αναπαράγει το φαινόμενο της Διασποράς Rayleigh (Rayleigh Scattering), το φυσικό φαινόμενο που «χρωματίζει» τον ουρανό:

• Γαλάζιο κατά τη διάρκεια της ημέρας.
• Ροζ την ώρα της αυγής.
• Πορτοκαλί/Κόκκινο κατά το ηλιοβασίλεμα.

Η επίδραση στην ψυχή και την ανάρρωση

Η δωρεά και η εγκατάσταση του συστήματος CoeLux από ναυτιλιακές εταιρείες είχε έναν ξεκάθαρο, βαθιά ανθρώπινο στόχο: να βοηθήσει τα παιδιά που περνούν πολύτιμο χρόνο στους χώρους θεραπείας να ξεπεράσουν την αγωνία και τον φόβο τους.

Η αναπαραγωγή του φωτός είναι, στην ουσία, μία προσπάθεια να διατηρηθεί ζωντανό ένα κομμάτι της κανονικότητας και της αθωότητας που τους έκλεψε η ασθένειά τους.

Απόδειξη Επιστημονική: Η βελτίωση της ψυχολογικής ευεξίας δεν είναι απλώς ευχή, αλλά έχει αποδεδειγμένα ευεργετική επίδραση στη θεραπευτική πορεία των ασθενών με καρκίνο. Το φως λειτουργεί ως κινητήριος δύναμη για την εσωτερική τους ενδυνάμωση.

Διατήρηση του κιρκαδικού ρυθμού: Η σύνδεση ύπνου-θεραπείας

Η ευφυΐα του συστήματος CoeLux έγκειται στην ικανότητά του να ρυθμίζει τη διακύμανση της έντασης και του χρώματος του φωτός, ακολουθώντας τον φυσικό κύκλο ημέρας-νύχτας.

Αυτό είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση του κιρκαδικού ρυθμού του οργανισμού. Η διατήρηση του κύκλου ύπνου-εγρήγορσης είναι κρίσιμη για την υγεία, καθώς αποτρέπει τη διαταραχή στην:

• Έκκριση Ορμονών (π.χ. Μελατονίνη, Κοριζόλη).
• Θερμοκρασία του Σώματος.
• Μεταβολικές Λειτουργίες.

Με αυτόν τον τρόπο, το σύστημα υποστηρίζει βιολογικά την ανάρρωση και την ομαλή λειτουργία του σώματος των παιδιών κατά τη διάρκεια της θεραπείας τους.

Πέρα από το Νοσοκομείο: Ευεξία στην καθημερινότητα

Αν και η τοποθέτηση του CoeLux σε νοσοκομεία, ιδίως σε Τμήματα Πυρηνικής Ιατρικής και ογκολογικές μονάδες, έχει άμεσα οφέλη στην ανάρρωση των ασθενών, η τεχνολογία αυτή έχει εφαρμογές που εκτείνονται πολύ πέρα από τους χώρους υγείας.

Η δυνατότητα αναπαραγωγής του φυσικού ηλιακού φωτός σε κλειστούς χώρους μπορεί να εφαρμοστεί σε:

• Κατοικίες (ιδίως σε υπόγεια διαμερίσματα ή χώρους χωρίς παράθυρα).
• Επαγγελματικούς Χώρους και Γραφεία.

Τα οφέλη είναι σημαντικά:

• Αύξηση της Ευχάριστης Διάθεσης και της Ψυχικής Ευεξίας.
• Βελτίωση της Παραγωγικότητας των εργαζομένων.

Συμπερασματικά, το CoeLux αποδεικνύει ότι η καινοτομία στην πολιτική της υγείας δεν αφορά μόνο τα φάρμακα και τις ιατρικές πράξεις, αλλά και την αρχιτεκτονική του φωτός. Φωτίζει όχι μόνο χώρους, αλλά προσφέρει κυριολεκτικά ένα φωτεινό παράθυρο ελπίδας στις ψυχές και τις ζωές των ανθρώπων.

Κι επειδή ως δημοσιογράφος Υγείας ασχολούμαι πολύ με το θέμα αυτό, σκέφτηκα για τη φετινή Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας να κάνω κάτι διαφορετικό. Αντί να γράψω ένα άρθρο αυτοφροντίδας, να ζητήσω από τη Γεωργία Χριστίνα Κανελλοπούλου, Ψυχολόγο – Οικογενειακή Σύμβουλο, να μοιραστεί τις σκέψεις που της προκαλεί αυτή η ημέρα που επικεντρώνεται στο επιστημονικό της αντικείμενο.

Πώς βλέπει την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας η ψυχολόγος

Κάθε χρόνο, στις 10 Οκτωβρίου, η μέρα είναι αφιερωμένη στην Ψυχική Υγεία και στην ενημέρωση γύρω από αυτήν. Για μένα ως ψυχολόγο, η μέρα αυτή δεν είναι απλώς μία υπενθύμιση για το πόσο σημαντική είναι η φροντίδα της ψυχής μας. Είναι μία αφορμή για ουσιαστικό στοχασμό: «Πόσο έχουμε προχωρήσει και πόσο δρόμο έχουμε ακόμα για να αγκαλιάσουμε την αξία της ψυχικής υγείας;»

Η ψυχική υγεία ως στοίχημα με τον εαυτό μας και όχι ως πολυτέλεια

Με γνώση πως το να φροντίζεις την ψυχική σου υγεία σημαίνει για τους περισσότερους αποκλειστικά να κάνεις ψυχοθεραπεία, θεωρείται αυτό πολλές φορές ένα ακριβό «χόμπι». Αντίστοιχα στην πρόληψη της σωματικής υγείας μπορεί να υπάρχει γυμναστική ή διατροφή που να είναι ακριβή η επένδυσή τους. Και επειδή ακριβώς χρειάζονται και τα δύο, αναρωτιέμαι τι είναι αυτό που μας σταματάει από τη φροντίδα του ψυχισμού και από την απόκτηση προληπτικών εργαλείων πριν οι δυσκολίες γίνουν πιο βαριές;

Τα «αόρατα βάρη» που κουβαλάμε

Στις συνεδρίες, συχνά συναντάω ανθρώπους που δεν κατανοούν τη θλίψη ή το άγχος τους μέχρι αυτό να τους «μουδιάσει» ολοκληρωτικά. Τα αόρατα βάρη δεν είναι πολλές φορές αιτίες που φαίνονται, όπως π.χ. αγχώνομαι για ένα deadline στην εργασία μου. Μπορεί να είναι οι ενοχές, οι συγκρίσεις, τα αμέτρητα «πρέπει», τα οποία συσσωρεύονται σιωπηλά. Αυτή η μέρα είναι μία ευκαιρία να ρίξουμε μία πιο αληθινή ματιά μέσα μας και να ρωτήσουμε τον εαυτό μας «τι κουβαλάω χωρίς να το καταλαβαίνω;»

Σιωπή και Ψυχική Υγεία

Το στίγμα συνεχίζει να υπάρχει. Όχι με τον ίδιο τρόπο, αλλά είναι εκεί. Πολλοί είναι αυτοί που διστάζουν να ζητήσουν βοήθεια από φόβο μήπως θεωρηθούν αδύναμοι. Η αναζήτηση βοήθειας είναι μία γενναία πράξη. Μέσω αυτής θα σπάσεις αρνητικούς κύκλους πόνου, θα βρεις τρόπους να στέκεσαι με ανθεκτικότητα απέναντι στις δυσκολίες.

Ο θεραπευτικός καναπές

Συχνά, στην ησυχία του θεραπευτικού χώρου ακούω φράσεις όπως «Δεν ξέρω γιατί αγχώνομαι πραγματικά ή ποιο συγκεκριμένο πράγμα στη ζωή μου μου προκαλεί θλίψη.» «Αφού στη ζωή μου είναι όλα καλά, γιατί νιώθω συνέχεια κουρασμένος;» Αυτές οι στιγμές στις συνεδρίες πραγματικά με συγκινούν, γιατί αποκαλύπτουν πόσο ύπουλο και αόρατο μπορεί να είναι το άγχος. Δεν χρειάζεται να έχεις κάποιο εμφανές τραύμα. Δεν έρχεται πάντα ο πόνος από μεγάλα γεγονότα. Αντιθέτως, έρχεται με μικρές, συσσωρευμένες πιέσεις που το άτομο δεν έχει μάθει να αναγνωρίζει. Σε εκείνο το σημείο ακριβώς είναι που ξεκινάει και η δουλειά μου, να βοηθήσω τον άνθρωπο να βάλει σε λέξεις αυτό που νιώθει, να το δει, να το ονομάσει. Όταν ένα δύσκολο συναίσθημα το ονοματίζω, παύει να είναι απειλή και αρχίζω να έχω τον έλεγχο πάνω του.

Τι μπορούμε όμως να κάνουμε σήμερα πρακτικά;

Δεν χρειάζεται όλοι να γίνουμε ειδικοί για να συμβάλλουμε στη βελτίωση της ψυχικής υγείας γύρω μας. Είναι αυτές οι μικρές κινήσεις που μπορούν να κάνουν τη διαφορά:

• Να δίνουμε χώρο και χρόνο σε συζητήσεις με τους ανθρώπους μας.
• Να ρωτάμε τον άλλον πραγματικά «πώς είσαι; πώς νιώθεις;» και να περιμένουμε να ακούσουμε χωρίς να διακόψουμε.
• Να αναγνωρίζουμε ότι στα δύσκολα «μονοπάτια» δεν είμαστε μόνοι.
• Να καλλιεργούμε μικρές στιγμές σύνδεσης (χαμόγελο, αγκαλιά).
• Να μη προσποιούμαστε ότι νιώθουμε καλά ενώ δεν ισχύει.

Ένα μήνυμα προς τους συναδέλφους

Την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας σκέφτομαι επίσης όλους τους συναδέλφους, όπου καθημερινά κάθονται δίπλα σε ανθρώπους μέσα στον πόνο τους. Η δουλειά ενός ψυχολόγου είναι απαιτητική, μοναχική, συχνά αόρατη, και πολλές φορές κουβαλάμε και εμείς το βάρος όσων ακούμε. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η φροντίδα του θεραπευτή είναι εξίσου σημαντική με τη φροντίδα του θεραπευόμενου. Να βρίσκουμε και εμείς χώρους εποπτείας, στήριξης και ξεκούρασης. Άλλωστε, ένας θεραπευτής όταν έρθει σε επαφή με τα εύθραυστα κομμάτια του και τα φροντίσει, μπορεί πραγματικά να στηρίξει και να αγκαλιάσει τα σκοτεινά κομμάτια του ατόμου που έχει απέναντί του.

Κλείνοντας, η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας δεν είναι απλώς συμβολική. Είναι μία πρόκληση να σταθούμε λίγο, να κοιτάξουμε μέσα μας και γύρω μας και να αναρωτηθούμε «Τι είναι αυτό που χρειάζεται η ψυχή μου σήμερα;». Η απάντηση μπορεί να είναι πολύ πιο απλή από όσο φαντάζεσαι: μία αγκαλιά, μία παύση, το θάρρος να ζητάω βοήθεια.

Η ψυχική υγεία ας μην είναι προνόμιο των λίγων – ας σταθούμε με δυνατή φωνή στο ότι είναι δικαίωμα όλων.

Περιέχει λουτεΐνη και ζεαξανθίνη, δύο θρεπτικές ουσίες φυτικής προέλευσης που στηρίζουν την υγεία της όρασης. Παράλληλα, τα υγιεινά λιπαρά και οι βιταμίνες Α, Ε και Κ δρουν συνεργατικά για την πρόληψη σοβαρών παθήσεων, όπως η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας και η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια. Επιπλέον, οι αντιοξειδωτικές ιδιότητές του φαίνεται να προστατεύουν και από πιο σπάνιες διαταραχές, όπως η μελαγχρωστική αμφιβληστροειδοπάθεια. Η ένταξή του στη διατροφή αποτελεί επομένως ισχυρό σύμμαχο για τη διατήρηση καλής όρασης.

Εξίσου σημαντικός είναι ο ρόλος του αβοκάντο στη λειτουργία του εγκεφάλου. Έρευνα του 2017 στο περιοδικό Nutrients έδειξε ότι η συστηματική κατανάλωση βελτιώνει την προσοχή, τη μνήμη και τις δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων, ενώ συνδέεται με αυξημένα επίπεδα λουτεΐνης και μεγαλύτερη πυκνότητα χρωστικής στην ωχρά κηλίδα. Αυτά τα ευρήματα σχετίζονται με υψηλότερη γνωστική απόδοση και υγιή γήρανση.

Μια ακόμη μελέτη του 2020 στο International Journal of Psychophysiology διαπίστωσε ότι η καθημερινή κατανάλωση αβοκάντο από άτομα με υπερβολικό βάρος ή παχυσαρκία συνέβαλε σε καλύτερη συγκέντρωση και σαφέστερη σκέψη. Οι επιστήμονες εκτιμούν πως εκτός από τη λουτεΐνη, τα υγιεινά λίπη και οι φυτικές ίνες του φρούτου ενισχύουν συνολικά τις νοητικές λειτουργίες.

Το αβοκάντο δεν είναι η μόνη τροφή που ωφελεί τα μάτια. Τα ψάρια, και κυρίως ο σολομός, παρέχουν ωμέγα-3 λιπαρά οξέα που προστατεύουν τον αμφιβληστροειδή από φλεγμονές και οξειδωτικό στρες. Τα αυγά, πλούσια σε βιταμίνη Α, λουτεΐνη, ζεαξανθίνη και ψευδάργυρο, μειώνουν επίσης τον κίνδυνο εμφάνισης εκφύλισης της ωχράς κηλίδας. Μάλιστα, έρευνα του 2020 στο Clinical Nutrition έδειξε ότι η κατανάλωση δύο έως τεσσάρων αυγών την εβδομάδα μπορεί να περιορίσει τον κίνδυνο σχεδόν στο μισό σε σχέση με χαμηλότερη κατανάλωση.

Πηγή: Cibum