Η μαρτυρία συνετέλεσε μαζί με πολυάριθμες ακόμα καταθέσεις Ελλήνων μαρτύρων, στη δημόσια καταγγελία της συστηματικής άσκησης βασανιστηρίων την περίοδο της Χούντας και προκάλεσε δραματικό αντίκτυπο στην ευρωπαϊκή κοινή γνώμη, ενώ η διαρροή της Έκθεσης της Επιτροπής στον Τύπο εξώθησε την ελληνική κυβέρνηση να αποχωρήσει από το Συμβούλιο της Ευρώπης και αποτέλεσε ισχυρό πλήγμα κατά της Δικτατορίας.

Η μαρτυρία της δεν επιμένει στη βία, την ταπείνωση και την εξαθλίωση που υπέστη. Οι ωμές περιγραφές των βασανιστηρίων δεν κυριαρχούν στην αφήγηση. Το βλέμμα της στρέφεται αλλού, στα πρόσωπα των φίλων και των συναγωνιστών της, στο κοινό τους όραμα για ελευθερία και στη δύναμη που γεννιέται μέσα από τη συντροφικότητα και την αντίσταση.

Καθώς οι τρεις μήνες εγκλεισμού οδηγούν την Κίττυ Αρσένη σε μια βαθιά σύγχυση μνήμης και πραγματικότητας, σε σημείο που να μην μπορεί πια να ξεχωρίσει αν βρίσκεται στο κελί ή στο καμαρίνι της, αυτή η εσωτερική ρωγμή γίνεται η αφετηρία για τη βραβευμένη σκηνοθέτη Σοφία Καραγιάννη, να μεταμορφώσει το κολαστήριο της Μπουμπουλίνας σε ένα καμαρίνι θεάτρου.

Η αιτία της σύλληψής της γίνεται σκηνικό υλικό της παράστασης: μια κασέτα με τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη που βρέθηκε στα χέρια της. Την ίδια περίοδο ο Θεοδωράκης κρατείται επίσης στο κτίριο της οδού Μπουμπουλίνας. Η Κίττυ Αρσένη δεν μπορεί να τον δει, ακούει όμως συνεχώς το σφύριγμά του, που στην παράσταση μετατρέπεται σε ηχοτοπίο μνήμης, βίας και βαθιάς επιθυμίας για ελευθερία.
Η Αμαλία Αρσένη ανιψιά της Κίττυς Αρσένη, φέρνει τη ζωντανή μνήμη αυτής της ιστορίας. Η ερμηνεία της αναδύεται μέσα σε έναν κόσμο συγγενικό με την Κίττυ, όπου κάθε κίνηση και λέξη γίνονται φόρος τιμής στη γυναίκα που την ενέπνευσε και την οδήγησε στον δρόμο του θεάτρου.

Η παράσταση τελεί υπό την αιγίδα της Διεθνούς Αμνηστείας 

Συντελεστές

Σκηνοθεσία: Σοφία Καραγιάννη
Δραματουργία: Σοφία Καραγιάννη, Αμαλία Αρσένη
Μουσική σύνθεση: Μάνος Αντωνιάδης
Σκηνικά – Κοστούμια: Γεωργία Μπούρδα
Φωτισμοί: Βασιλική Γώγου
Κίνηση: Μαργαρίτα Τρίκκα
Βοηθοί σκηνοθέτιδας: Iοκάστη Σαράντη, Σοφία Χατζηευθυμιάδη
Βοηθός σκηνογράφου – ενδυματολόγου: Ηρώ Παρδαβέλλα
Φωτογραφίες: Χριστίνα Φυλακτοπούλου
Τρέιλερ: Στέφανος Κοσμίδης
Ερμηνεία: Αμαλία Αρσένη

Πληροφορίες

Θέατρο του Νέου Κόσμου – Κεντρική Σκηνή
Από 25 Απριλίου 2026 και για λίγες παραστάσεις , Κάθε Σάββατο στις 21:00 και Κυριακή στις 20:00
Εισιτήρια εδώ

Η παράσταση-φαινόμενο, που αγαπήθηκε από το θεατρόφιλο κοινό τόσο για τη σκηνοθεσία του Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου όσο και για τις καθηλωτικές ερμηνείες του Θάνου Λέκκα και του Δημήτρη Καπουράνη, θα ταξιδέψει σε όλη την Ελλάδα σε μια καλοκαιρινή περιοδεία με πάνω από 40 σταθμούς.

Έτσι το Θέατρο του Νέου Κόσμου θα δώσει την ευκαιρία σε ακόμα περισσότερους θεατές να δουν την παράσταση σε μια μεγάλη περιοδεία που θα ξεκινήσει τον Ιούνιο στα μεγαλύτερα ανοιχτά θέατρα της Αττικής για να συνεχιστεί όλο το καλοκαίρι σε σημαντικές σκηνές σε όλη την Ελλάδα. Είναι μια παράσταση- εμπειρία, που επαινέθηκε ιδιαίτερα από την κριτική και συγκίνησε το κοινό, με το ανθρώπινο θέμα της, τον εξαιρετικό ρυθμό και την υποβλητική της ατμόσφαιρα. Τελευταία ευκαιρία για το θεατρόφιλο κοινό όλης της επικράτειας.

Η παράσταση

Ένας συγγραφέας συναντά επί σειρά μηνών μέσα στη φυλακή έναν εικοσάχρονο πατροκτόνο, τον Μαρτίν. Σκοπός του είναι να γράψει ένα έργο βασισμένο στην ιστορία του νεαρού κρατούμενου, στον οποίο προτείνει να ερμηνεύσει τον εαυτό του στη θεατρική σκηνή. Όταν τελικά αυτό απαγορεύεται από το αρμόδιο υπουργείο, τον ρόλο αναλαμβάνει ο Φεδερίκο, ένας νεαρός ηθοποιός με τον οποίο δουλεύει ταυτόχρονα πλέον ο συγγραφέας.

Ο Γαλλο-ουρουγουανός Σέρχιο Μπλάνκο, από τις πιο δυνατές σύγχρονες φωνές του ισπανόφωνου θεάτρου, μας παραδίδει μια σύγχρονη σπουδή για την ανδρική ταυτότητα, την καταπίεση, τη βία και το έγκλημα, την τιμωρία και τις διακρίσεις, αλλά ταυτόχρονα και τις ίδιες τις δημιουργικές διαδικασίες της τέχνης του θεάτρου, με αναφορές στο μύθο του Οιδίποδα αλλά και στο Έγκλημα και τιμωρίατου Ντοστογιέφσκι.

Ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος ανέδειξε το πολυεπίπεδο αυτό έργο, με μια σκηνοθεσία που επαινέθηκε ιδιαίτερα από την κριτική και το κοινό για τον εξαιρετικό ρυθμό και την υποβλητική της ατμόσφαιρα.

Η παράσταση αγαπήθηκε λόγω των εξαιρετικών ερμηνειών των ηθοποιών, του Θάνου Λέκκα στον ρόλο του Συγγραφέα και του Δημήτρη Καπουράνη στον διπλό ρόλο Μαρτίν/Φεδερίκο.

Ταυτότητα παράστασης

Κείμενο: Sergio Blanco
Μετάφραση: Μαρία Χατζηεμμανουήλ
Σκηνοθεσία: Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος
Σκηνογράφος: Κώστας Πολίτης
Ενδυματολόγος: Κλαιρ Μπρέισγουελ
Σχεδιασμός φωτισμών – Video – Trailer: Αποστόλης Κουτσιανικούλης
Επιμέλεια κίνησης – Xορογράφος: Ξένια Θεμελή
Μουσική: Σταύρος Γασπαράτος
Φωτογραφίες: Πάτροκλος Σκαφίδας
Βοηθός σκηνοθέτη: Θάνος Παπαδόγιαννης
Παίζουν: Θάνος Λέκκας, Δημήτρης Καπουράνης

Εισιτήρια εδώ

Οι σταθμοί της περιοδείας

30/6 Θέατρο Πέτρας – Πετρούπολη
1/7 Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη»
3/7 Βεάκειο Θέατρο, Πειραιάς
5/7 Δημοτικό Κηποθέατρο Παπάγου
9/7 Δημοτικό θέατρο Ηλιούπολης «Δημήτρης Κιντής»
12/7 Τρίκαλα – Ανοιχτό θέατρο Φρουρίου
13/7 Βέροια – Θέατρο Άλσους «Μελίνα Μερκούρη»
15-16-17/7 Θεσσαλονίκη – Θέατρο Κήπου
19/7 Αθλητικό & Πολιτιστικό Κέντρο Νέας Μάκρης
20/7 Αίγιο – Υπαίθριο Θέατρο «Γεώργιος Παππάς»
21/7 Λευκάδα – Ανοιχτό Θέατρο Δήμου Λευκάδας
22/7 Πρέβεζα -Δημοτικό Κηποθέατρο «Γιάννης Ρίτσος»
23/7 Γιάννενα – Υπαίθριο θέατρο ΕΗΜ – Φρόντζου
24/7 Πάτρα – Θερινό Δημοτικό Θέατρο Δήμου Πατρέων
25/7 Κυλλήνη – Ανοιχτό Θέατρο Καβασίλων
28/7 Ευριπίδειο Θέατρο Σαλαμίνας
30/7 Καλαμάτα – Ανοιχτό θέατρο Καλαμάτας
1/8 Ηράκλειο – Κηποθέατρο «Νίκος Καζαντζάκης»
2/8 Χανιά – Θέατρο Ανατολικής Τάφρου
3/8 Ρέθυμνο – Θέατρο Ερωφίλη
22/8 Καστοριά – Θέατρο Βουνού
23/8 Αλεξανδρούπολη – Θέατρο Αλτιναλμάζη
25/8 Σέρρες – Ανοιχτό Αμφιθέατρο ΤΕΙ Σερρών
26/8 Κοζάνη – Υπαίθριο Δημοτικό Θέατρο Κοζάνης
27/8 Βόλος – Δημοτικό Θέατρο «Μελίνα Μερκούρη»
28/8 Λάρισα -Κηποθέατρο Αλκαζάρ
29/8 Χαλκίδα -Δημοτικό Θέατρο «Ορέστης Μακρής»

Το κακό άπαξ και σε αγγίξει, έχει τη δύναμη να μείνει ανεξίτηλο πάνω στο δέρμα της μνήμης σου για πάντα. Μένει εκεί καμουφλαρισμένο στο όνομα του «ο χρόνος όλα τα γιατρεύει» και ξυπνά κάθε φορά που μυρωδιές και αντικείμενα κάνουν ταξίδι στο μέλλον. Σε αυτή την παράσταση, το κακό είναι ένας άντρας με εξουσία, ένας πατέρας, τόσο τρομακτικός όσο και βάρος ασήκωτο, γιατί είναι τόσο αποκρουστικά συχνό οι γυναίκες να φροντίζουν τους κακοποιητές τους.

Βρισκόμαστε στην εποχή των «ταραχών» (Troubles), στην περίοδο των βίαιων συγκρούσεων από το 1968 έως το 1998 στη Βόρεια Ιρλανδία μεταξύ των προτεσταντών, που επιθυμούσαν η επαρχία να παραμείνει μέρος του Ηνωμένου Βασιλείου και των Ρωμαιοκαθολικών που ήθελαν τη Βόρεια Ιρλανδία να γίνει μέρος της δημοκρατίας της Ιρλανδίας. Η βάση λοιπόν της παράστασης μοιάζει ήδη βαθιά πολιτική. Μέσα σε αυτές τις αναταραχές που είναι αισθητές πίσω από την πόρτα και έξω από το παράθυρο καθόλη τη διάρκεια του έργου, δύο αδερφές συναντιούνται μετά από 11 χρόνια στο σπίτι που μεγάλωσαν. Αυτή που έρχεται είναι η Φιάννα, μια επαναστάτρια, μια αδελφή που ανέλαβε την ευθύνη και πέρασε 8 χρόνια στη φυλακή, μια μαχήτρια του IRA, μια γυναίκα που άντεξε και γύρισε για να θάψει ένα ανθρώπινο τέρας. Αυτή που συνεχίζει να μένει εκεί, στο αποστειρωμένο πατρικό είναι η Αλάννα, μια γυναίκα – φροντίστρια, θεοσεβούμενη, υποτακτική και μαζεμένη στη γωνιά που ορίζει η πατριαρχία στις γυναίκες που μένουν πίσω.

Οι ψυχές των δύο αυτών αδερφών συγκατοικούν με τους δαίμονες της παιδικής τους ηλικίας, οι οποίοι ορίζουν τις συμπεριφορές και τις αντιδράσεις τους. Η συνάντησή τους λοιπόν είναι πάρα πολύ σημαντική για τη λύτρωσή τους από αυτούς. Και οι δύο έχουν υποφέρει διαφορετικά, αλλά με την ίδια ένταση που υποφέρουν όλες οι γυναίκες που μεγαλώνουν στο ίδιο σπίτι με τους κακοποιητές τους. Ο κακοποιητής είναι πια ανάπηρος, όμως ορίζει ακόμα με τη δύναμη του φύλου του τις ζωές και των δύο. Και τις ορίζει χωρίς καν να εμφανίζεται στη σκηνή – μέχρι που εμφανίζεται.

Το κείμενο είναι πλήρες: Πλήρες σε νοήματα, συναισθήματα, γέλιο και τραγικότητα, σε αξιοσημείωτες ερμηνείες, σε γυναικεία αλληλεγγύη. Οι δύο αδερφές καταστρώνουν ένα σχέδιο εκδίκησης γεμάτο αίματα, υπαρξιακές αναζητήσεις, συγκρούσεις, αβεβαιότητα, θάρρος και ό, τι συμβάλλει στην κάθαρση των θυμάτων. Συμπληρώνουν η μία την άλλη στη διαδρομή προς τη σωτηρία μιας ζωής που δε διάλεξαν αλλά υπέμειναν μέχρι να μην αντέχουν άλλο.

Η παράσταση λοιπόν, μιλάει για μια εξέγερση που άργησε να έρθει αλλά δε γινόταν να αποφευχθεί. Μία εξέγερση που πυροδοτείται από μία συνάντηση δύο αδερφών – θυμάτων, που καταφέρνουν να κοιτάξουν το τέρας της πατριαρχίας κατάματα και να το αντιμετωπίσουν. Η συνεργασία τους ποτισμένη αμοιβαία αγάπη και μίσος για το ίδιο πρόσωπο, είναι ανίκητη πάρα την ύπουλη ευαλωτότητα που αναδύεται δειλά μα επίμονα κάθε φορά που συνειδητοποιούν πόσο μακριά έχουν φτάσει.

Όλα τα παραπάνω μας προσφέρονται κάτω από το πέπλο μιας γενναιοδωρίας σε ερμηνείες, καθώς οι δύο πρωταγωνίστριες καταφέρνουν να κάνουν το κείμενο να γυρίζει γύρω από το υποκριτικό τους ταλέντο. Έτσι, αυτή η παράσταση από την αρχή μέχρι το τέλος είναι πιστή σε όλα εκείνα τα στοιχεία που συνθέτουν μια παράσταση αξιόλογη και πετυχημένη, μα και διαφορετική από ότι έχετε δει ως τώρα, καθώς δε βλέπουμε συχνά στις θεατρικές σκηνές μαύρες κωμωδίες γεμάτες σύμβολα και σουρεαλισμό.

Κι ενώ παίρνει κάθε εβδομάδα παράταση, προς το παρόν μπορείτε σίγουρα να τη δείτε στο Θέατρο του Νέου Κόσμου μέχρι τις 23/3.

Συντελεστές

Κείμενο: Μέγκαν Τάιλερ
Σκηνοθεσία: Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος
Μετάφραση: Αλέξανδρος Σφακιανάκης
Σχεδιασμός Φωτισμών: Εβίνα Βασιλακοπούλου
Σκηνογράφος: Μαγδαληνή Αυγερινού
Μουσική σύνθεση: Γιώργος Πούλιος
Βοηθός σκηνοθέτη: Πάνος Κορογιαννάκης
Φωτογραφίες: Πάτροκλος Σκαφίδας
Ερμηνεία: Δημήτρης Γεωργαλάς, Άννα Καλαϊτζίδου, Σύρμω Κεκέ, Θοδωρής Λαμπρόπουλος
Επιμέλεια κίνησης – Χορογράφος: Ξένια Θεμελή
Ειδικές κατασκευές: Αλέκος Μπουρελιάς
Βοηθός σκηνογράφου – ενδυματολόγου: Βασιλική Ζωχιού

Κλείστε τα εισιτήριά σας, εδώ.

Η Λάλι είναι μια σεξεργάτρια που ζει σε ένα ημιυπόγειο στη συνοικία Ραβάλ, κοντά στο λιμάνι της Βαρκελώνης, μαζί με τον Κάρλος, τον άνεργο εραστή και προαγωγό της. Έχει έναν τακτικό πελάτη, τον Νταβίντ, ιδιοκτήτη βιβλιοπωλείου. Η Λάλι αρχίζει σιγά σιγά να αναπτύσσει μια ιδιαίτερη σχέση με τον Νταβίντ, που της δίνει βιβλία να διαβάζει και της ανοίγει έναν καινούριο κόσμο, με αποτέλεσμα να θέλει να εγκαταλείψει το πεζοδρόμιο. Η αλλαγή αυτή δεν αρέσει καθόλου στον Κάρλος, που η προοπτική να χάσει τη Λάλι τον τρομάζει για πολλούς λόγους. Όταν η γυναίκα του Νταβίντ πεθαίνει, εκείνος προτείνει στη Λάλι να εργαστεί στο βιβλιοπωλείο του. Είναι η ώρα των αποφάσεων, και η Λάλι χαίρεται που οι δυο άντρες θα τα βρουν επιτέλους μεταξύ τους. Τι σημαίνει όμως αυτό για τη ζωή της Λάλι; Είναι αλήθεια ότι κρατάμε την τύχη μας στα χέρια μας; Ισχύει για όλους αυτό; Για όλες τις γυναίκες;

Στο έργο του Βρέχει στη Βαρκελώνη ο Πάου Μιρό μας ταξιδεύει, με όχημα ένα ιδιότυπο ερωτικό τρίγωνο, στην Βαρκελώνη των αντιφάσεων, συλλαμβάνοντας το σύγχρονο πνεύμα της ιστορικής γειτονιάς El Raval, όπου το περιθώριο συνεχίζει να συναντά την «επίσημη» κοινωνία και ο κοινωνικός αποκλεισμός την ελπίδα.

Αυτό που ευχαριστήθηκα περισσότερο από όλα στην παράσταση Βρέχει στη Βαρκελώνη ήταν το τέλος γιατί ήταν πιο ρεαλιστικό από ότι περίμενα και γιατί ήταν τελικά μια υπενθύμιση που επιλέγω να αγνοώ και που η Λάλι αγνοεί επίσης μέσα στη θέληση της για αλλαγή. Κι όσο συνεχίζω να σκέφτομαι περί παράστασης και αποφάσεων, ευχαριστήθηκα σίγουρα τη φυσικότητα της Λάλι, το μυαλό της που την ωθούσε στην αναζήτηση λέξεων μιας άλλης ζωής, την ελπίδα της που δεν έσβηνε ούτε στο υπόγειο που έμενε, την τρυφερότητα που ήξερε τόσο καλά να δείχνει ακόμα κι αν δεν ήταν η ίδια αποδέκτης της ποτέ.

Σκέφτομαι πως τελικά ευχαριστήθηκα τη Λάλι και μόνο αυτή – κατ’ επέκταση και την ενσάρκωσή της από τη Δήμητρα Ματσούκα – γιατί δεν είχαν σημασία οι άντρες που όριζαν το παρόν και το μέλλον της, ή τουλάχιστον τόση σημασία όσο η ίδια. Και δεν πείραξε τελικά καθόλου που δεν πρόλαβα να δω κάποιο βάθος στους χαρακτήρες τους. Γιατί αυτή η παράσταση, που αν και έχανε σε βάθος όσον αφορά στους άντρες – σ’ αυτούς που κατά τα άλλα ορίζουν παροντικές και μελλοντικές ζωές – είναι μια ακόμα παράσταση που μιλάει για μια γυναίκα θύμα του φύλου της κι είναι μια ακόμα παράσταση να μας θυμίσει πως η δυστυχία έχει φύλο κι αυτή και είναι γυναίκα.

Η παράσταση συνεχίζεται στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης Καρόλου Κουν και αν αναζητάτε μια παράσταση που στέκεται στο ύψος της όσον αφορά στις ερμηνείες της, την αφήγησή της και το σκηνικό – κρεβάτι της, κλείστε τα εισιτήριά σας.

Κείμενο: Πάου Μιρό
Σκηνοθεσία: Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος
Μετάφραση: Els de Paros
Κοστούμια: Μαγδαληνή Αυγερινού
Σχεδιασμός Φωτισμών: Σάκης Μπιρμπίλης
Σκηνογράφος: Αντώνης Δαγκλίδης
Βοηθός σκηνοθέτη: Πάνος Κορογιαννάκης
Βοηθός σκηνογράφου: Αγγελική Πολίτη
Σχεδιασμός Βίντεο: Παντελής Μάκκας
Επιμέλεια κίνησης: Ξένια Θεμελή
Φωτογραφίες: Πάτροκλος Σκαφίδας
Βίντεο/trailer: Θωμάς Παλυβός
Μουσική: Νίκος Κυπουργός
Ερμηνεία: Δήμητρα Ματσούκα, Κώστας Καζανάς, Ανδρέας Κοντόπουλος

Κλείστε τα εισιτήριά σας, εδώ.

Πόσο η μνήμη συμβάλλει στην ακεραιότητα της «παρουσίας», τι σημαίνει «τέλος», πότε η «φθορά» είναι θάνατος, πότε η αγάπη συνορεύει με την ελευθερία; Με το φορτίο παρόμοιων βιωμάτων, με τις εικόνες δικών μας αγαπημένων, που κάποτε «μας ξέχασαν», ενώ παράλληλα «ξέχασαν» και τη θάλασσα και το παγωτό και το κλάδεμα του αμπελιού (ο δικός μου, ας πούμε, παππούς) παρακολουθούμε μια ιστορία, από την οποία δεν λείπει ο ρεαλισμός, ωστόσο οι παρηγορητικές δόσεις στα ύψη και τις υπερβάσεις συμπίπτουν απόλυτα με την πόρτα που ανοίγει στο τέλος, στα δεξιά της σκηνής, οδηγώντας σε κάτι που έχει αεράκι, φως και συνέχεια. Η Ιφιγένεια Καραμήτρου και ο Γιώργος Καφετζόπουλος μου άρεσαν πολύ. Και για τον τρόπο που απαλλάχθηκαν από το βάρος, στην τελευταία σκηνή, κοιτάζοντας ψηλά.

Τη «Ρίτα» της Μάρτα Μπουτσάκα σκηνοθετεί Ρηνιώ Κυριαζή, με την οποία συνομίλησα.

«Αυτό που με γοήτευσε στο κείμενο είναι μια, ας πούμε, ελαφράδα, η οποία όμως δεν αφήνει τίποτα στην επιφάνεια. Η συγγραφέας διαχειρίζεται το θέμα με έναν πολύ ανθρώπινο τρόπο. Μου έκανε εντύπωση ότι, τις τελευταίες μέρες, παρακολουθούν την παράσταση άνθρωποι, που ξέρω ότι έχουν περάσει ή περνούν αντίστοιχες καταστάσεις. Χάρηκα που συγκινήθηκαν και κάπως μαλάκωσαν με ένα θέμα, που είναι δύσκολο να το διαχειριστεί κανείς επί σκηνής. Η Μπουτσάκα έχει την τόλμη να μη φοβάται το χιούμορ, που μπορεί να υπάρχει μέσα σε αυτή την κατάσταση. Ακόμη κι αν είσαι δηλαδή μέσα στο πρόβλημα, δεν παύεις να έχεις και μια ζωή που τρέχει. Αυτό είναι το πιο δύσκολο. Τρέχει η ζωή και υπάρχει παράλληλα και μια μητέρα, που πάσχει από Αλτσχάιμερ. Αλλά εσύ μπορείς να το κουβεντιάσεις και να γελάσεις ακόμη και με τον εαυτό σου. Πώς συμβαίνει, πολλές φορές, σε μια κηδεία να γελάμε γιατί δεν αντέχουμε όλο αυτό και πρέπει με κάποιον τρόπο να το διασκορπίσουμε; Χωρίς, φυσικά, αυτό να σημαίνει ότι δεν μας πονάει και δεν είναι κάτι που μας σημαδεύει».

Μιλήσαμε και για την ευθανασία. Ένα θέμα για το οποίο ξέρω ελάχιστα ή θέλω να ξέρω ελάχιστα; «Είδα πολύ υλικό, είδα ντοκιμαντέρ, άκουσα ανθρώπους να μιλούν για τα βιώματά τους. Εγώ, με κάποιον τρόπο, το έζησα με τον πατέρα μου, που είχε καρκίνο και «έφυγε» μέσα σε δέκα μήνες. Δεν πρόλαβα, δεν μπήκα σε διλλήματα τέτοιου τύπου. Φυσικά, είναι παράνομη η ευθανασία στην Ελλάδα, όπως και στην Ισπανία, απ’ όπου κατάγεται η συγγραφέας, ήταν όταν γράφτηκε το έργο. Δεν ξέρω, όμως, πραγματικά ποιος δικαιούται να το κάνει. Μπορούμε να αφήσουμε τον άλλον «να φύγει», όταν η κατάσταση είναι μη αναστρέψιμη; Γιατί, από την άλλη, υπάρχουν και ακρότητες: να έχει, δηλαδή, ένας άνθρωπος μια ψυχική ασθένεια και να θεωρεί κάποιος άλλος ότι πρέπει να γίνει ευθανασία. Δεν είμαι καθόλου υπέρ αυτού. Παίζει μεγάλο ρόλο αν μπορεί κανείς να καταλάβει και να ξέρει ίσως τι μπορεί να εκτιμούσε ο ασθενής. Αν μπορούν να υπάρχουν κάποια στοιχεία, που να φανερώνουν τη συγκεκριμένη επιθυμία, αλλά και πάλι. Μπορεί κάποιος να δίνει «ευχή και κατάρα» να μην τον αφήσουν να υποφέρει σε μια δεινή κατάσταση, αλλά δεν ξέρουμε, όταν συμβεί αυτό και η επικοινωνία είναι μηδαμινή, αν ισχύει. Και αν μπορεί ο άλλος, στον οποίο έχει δοθεί «ευχή και κατάρα» να το κάνει. Μπαίνουμε έτσι σε ένα βαθύ κανάλι και καλούμαστε να το αντιμετωπίσουμε με τον τρόπο που μπορούμε. Δεν νομίζω ότι υπάρχει μια απάντηση», λέει η Ρηνιώ Κυριαζή.

Όταν ο κτηνίατρος συμβουλεύει τον Τόνι να κάνει ευθανασία στην αγαπημένη του σκυλίτσα, τη Ρίτα, η σιγουριά του εξανεμίζεται. Αντίθετα, η Στέλλα έχει ξεκάθαρη άποψη.

«Στο κείμενο, υπάρχει ένα εύρημα: γίνεται ευθανασία και στο σκυλί, που έχει το ίδιο όνομα με την ασθενή μητέρα των ηρώων. Ρίτα. Γιατί σε ένα πλάσμα μη ανθρώπινο, με το οποίο είμαστε πολύ δεμένοι, μάς είναι εύκολο να προχωρήσουμε σε κάτι τέτοιο και όχι σε ένα ανθρώπινο πλάσμα; Ψυχή είναι και το σκυλάκι, ψυχή είναι και η μητέρα. Δεν μπορεί φυσικά να μιλήσει το σκυλί, αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν μπορεί ούτε ο άνθρωπος να χρησιμοποιήσει τον λόγο. Η ηρωίδα, η Στέλλα, ψάχνει μέσα στα πατάρια να βρει κάποιο ίχνος, πάνω στο οποίο μπορεί να πατήσει για να ησυχάσει μέσα της ότι αυτό είναι το σωστό. Βρίσκει σημειώσεις για τον πατέρα, που ήταν άρρωστος, για τη μάνα. Η Στέλλα είναι γιατρός ογκολόγος, ζει στα νοσοκομεία, οπότε το δίλλημα μεγεθύνεται. Μπορεί η καθημερινότητά της να είναι ανάμεσα σε ασθενείς, αλλά όταν πρόκειται για τον δικό της άνθρωπο, τη μάνα της, εννοείται ότι τα πράγματα είναι αλλιώς.

Ποιος αποφασίζει αν πηγαίνει κι άλλο από εδώ και πέρα ή δεν πηγαίνει;

«Όλο αυτό είναι και μια διαδικασία ενηλικίωσης. Συνειδητοποίησης. Ότι από κάποια χρονική στιγμή κι έπειτα, δεν θα έχουμε την φυσική παρουσία των γονιών μας. Τα δύο συγκεκριμένα αδέρφια, μετά τον θάνατο και της μητέρας, είναι ορφανά πια. Ξεκινούν από διαφορετική αφετηρία: εκείνη πηγαίνει συχνά στον οίκο ευγηρίας που ζει η μητέρα τους, ενώ ο αδερφός δεν πηγαίνει και τόσο. Δεν το αντέχει ή μπορεί να πηγαίνει κρυφά, κάποια στιγμή. Ο Τόνι σοκάρεται περισσότερο με την ευθανασία του σκυλιού (σε αντίθεση με την αδερφή του που έχει ξεκάθαρη άποψη), γιατί αυτό το σκυλί θα λείψει από την καθημερινότητά του. Η μητέρα του απουσιάζει από την καθημερινότητά του έτσι κι αλλιώς. Βλέπουμε, από την αρχή, τη διαφορετική αντιμετώπιση στην αρρώστια. Τελικά, όμως, μέσα από αυτή τη διαδικασία, την τριβή και τη σύγκρουση μεταξύ τους, κάπου επικοινωνούν. Η Στέλλα ξεκινά με την ψευδαίσθηση ότι η μαμά έχει γενέθλια, άρα πρέπει να τα γιορτάσουν. Πρέπει να φάει την τούρτα η μαμά, γιατί πάντα της άρεσε η τούρτα».

Επεσήμανα, πολλές φορές, πάνω στην κουβέντα μας, ότι το κείμενο και η παράσταση ακουμπά σχεδόν ιαματικά τις εσωτερικές μας εκκρεμότητες. Σαν ποίημα. Κάθε δουλειά της Ρηνιώς, εξάλλου, είναι ποίημα.

«Πιστεύω ότι οι άνθρωποι συνεχίζουν να υπάρχουν. Μέσα από τις ζωές των παιδιών τους, μέσα από τον σεβασμό, την αγάπη, το προχώρημα. Κι εγώ νιώθω πολύ έντονα πλάι μου τον πατέρα μου. Ο καθένας μπορεί να δει μέσα από το δικό του βλέμμα, αλλά και με βάση το θέμα της θρησκείας ή γενικότερα της πίστης σε κάτι στη φύση. Υπάρχουν πράγματα που συμβαίνουν, που δεν μπορούμε να τα ελέγχουμε, δεν μπορούμε να τα οδηγούμε, αλλά ίσως μπορούμε να τα ακολουθήσουμε, έτσι όπως κάνουν όλα τα πλάσματα. Τα υπόλοιπα πλάσματα της φύσης κάπως συμφιλιώνονται σε σχέση με τον άνθρωπο, που έχει μια πιο επαναστατική διάθεση.

Δες το παραδοσιακό μοιρολόι (είναι κομμάτι της έρευνάς μου το μοιρολόι) που ξεκινάει πάντα με μια σύγκρουση: «Γιατί να φύγεις; Πού πας; Γιατί δε μου μιλάς»; Καταλήγοντας ότι αυτός που φεύγει θα υπάρξει με έναν άλλο τρόπο. «Κάπου θα συναντηθούμε». Η επικοινωνία με τον θάνατο είναι ένα ταμπού και μας στερεί από τη ζωή τελικά. Αν δεν διαχειριστούμε αυτό το κομμάτι, δεν μπορούμε και να ζήσουμε.

Πάντως, στο κείμενο φαίνεται μια θετική ποιότητα στα πράγματα. Είμαστε τυχεροί που υπάρχει αυτή η πόρτα (στον σκηνικό χώρο), παρότι είναι ένας μικρός χώρος το Δώμα. Η πόρτα ανοίγει στο τέλος και μπαίνει αέρας. Ένα αεράκι μέσα σε αυτή την κλειστή κατάσταση. Είναι μια πόρτα, ένας ορίζοντας παράλληλα και μια διάσταση, που δεν την γνωρίζουμε. Αλλά πρέπει να την ανοίξουμε αυτή την πόρτα, να δούμε τι κρύβεται και από την άλλη μεριά. Ο άνθρωπος είναι φως. Όπως και να’ χει».

Εκείνη την Κυριακή, το βράδυ, έξω από το Θέατρο του Νέου Κόσμου, από κάπου ακουγόταν Λένα Πλάτωνος. «Είμαστε γυμνοί, με κάποιο φόρο βαρύ στο χέρι. Ποιοι είμαστε»; Τυχαίο. (;)

Συντελεστές

Κείμενο: Μάρτα Μπουτσάκα
Σκηνοθεσία: Ρηνιώ Κυριαζή
Μετάφραση: Μαρία Χατζηεμμανουήλ
Μουσική σύνθεση: Λίνα Ζάχαρη
Σχεδιασμός Φωτισμών: Στέβη Κουτσοθανάση
Σκηνογράφος: Νεκταρία Ηλιάκη
Οργάνωση παραγωγής: Arte Libera
Ενδυματολόγος: Νεκταρία Ηλιάκη
Χορογραφίες: Άλκηστη Πολυχρόνη
Φωτογραφίες: Πάρις Μέξης (Art Director), Πάτροκλος Σκαφίδας (Φωτογράφος)
Ερμηνεία: Ιφιγένεια Καραμήτρου, Γιώργος Καφετζόπουλος

Πληροφορίες

Παραστάσεις από 9 Οκτωβρίου 2024, κάθε Τετάρτη στις 20:00, Πέμπτη – Παρασκευή στις 21:15, Σάββατο – Κυριακή 19:30 & 21:15
Θέατρο του Νέου Κόσμου – Δώμα  (Αντισθένους 7 & Θαρύπου)
Εισιτήρια: εδώ

*Επιπρόσθετη πληροφορία: Η παράσταση «Στη σκιά του Λούσια» σε σκηνοθεσία Ρηνιώς Κυριαζή, που έκανε πρεμιέρα στις 9 Μαΐου 2024 στο Θέατρο Θησείον, επαναλαμβάνεται, στις 11 Νοεμβρίου, (έως 7 Ιανουαρίου 2025) στο Θέατρο Από Μηχανής.