Αλήθεια τι συμβαίνει στην πραγματικότητα, ποιος θυμάται τι έγινε χθες, όλα θολά συγκεχυμένα. Το πρωί περπατάω πάνω στα ερείπια δύο πολέμων για να πάω στην κουζίνα για καφέ.

Οι αλήτες κοιτάζουν τα τρένα που φεύγουν και τα μάτια τους για μια στιγμή μένουν ορφανά και πάνω στις τζαμαρίες των σταθμών, δεν είναι η βροχή, αλλά τα απραγματοποίητα ταξίδια που κλαίνε.

Οι μεθυσμένοι τρικλίζουν κάτω απ’ το βάρος της απεραντοσύνης, έξω απ’ τα ορφανοτροφεία, σωπαίνουν τα διωγμένα παραμύθια κι η γυναίκα στο παράθυρο τόσο θλιμμένη, που είναι έτοιμη να φύγει για τον ουρανό.

Όλα θολά συγκεχυμένα. Οι άλλοι φτιάχνουν από μας ένα πρόσωπο για δική τους χρήση. Ποιοι είμαστε; Άγνωστο. Και μόνο καμιά φορά μέσα στους εφιάλτες μας βρίσκουμε κάτι απ’ τον αληθινό εαυτό μας.

Χέρια που γκρεμίστηκαν σε αδέξιες χειρονομίες, μενεξεδένια ευσπλαχνία του δειλινού που σκορπίζει λίγες βασιλικές δαντέλες στα γηροκομεία.

Το θεϊκό δικαίωμα των φτωχών πάνω στα υπάρχοντα των άλλων, τα μοναχικά βήματα του περαστικού που σου θυμίζουν όλη τη ζωή σου κι ο πατέρας μου πεθαμένος εδώ και τόσα χρόνια έρχεται κάθε βράδυ και με συμβουλεύει στον ύπνο μου. Μα, πατέρα, του λέω, ξεχνάς ότι τώρα είμαστε συνομήλικοι;

Ω, γενιά μου, χαμένη πήραμε μεγάλους δρόμους. Μείναμε στη μέση. Η ώρα του θανάτου μας είναι γραμμένη σ’ όλα τα ρολόγια.

Φίλοι παιδικοί πού είστε; Με ποιους θα συνεχίσω τώρα την περιπλάνησή μου στο άπειρο; Οι μεγάλοι κάθονται στα καφενεία, οι γρύλοι τα βράδια προσπαθούν να συλλαβίσουν το ανείπωτο, η μητέρα άνοιγε τα γράμματα με τη φουρκέτα της.

Η ζωή μας είναι ένα μυστήριο που δεν μπορούμε να το μοιραστούμε. Μια θλίψη τ’ απογεύματα σαν άρωμα από παλιά βιβλία και κάθε φορά που προσπερνάμε ένα διαβάτη, είναι σαν να λέμε αντίο σ’ όλη τη ζωή.

Θυμάσαι τις ερωτικές στιγμές μας, Άννα; Το φύλο σου σαν ένα μισανοιγμένο όστρακο που τ’ ακούμπησε εκεί μια μακρινή τρικυμία, τα στήθη σου δύο μικρά ηλιοτρόπια μες τ’ αλησμόνητο πρωινό.

Οι επαναστάτες είναι ανήσυχοι για το μέλλον, οι εραστές για το παρελθόν, οι ποιητές έχουν επωμιστεί και τα δύο. Κάποτε θα αυτοκτονήσω μ’ έναν τρόπο συνταρακτικό, με χαμηλόφωνα λόγια από παλιές συνωμοτικές μέρες.

Α, ζωή, μια χειραψία με το άπειρο πριν χαθείς για πάντα.

Τα παιδιά ξέρουν καλά ότι το αδύνατο είναι η πιο ωραία λύση. Ενώ στο βάθος του δειλινού οι δύο οργανοπαίχτες με τ’ ακορντεόν παίζανε τώρα για την τύχη και τα καπέλα τους επιπλέανε ναυαγισμένα στη μουσική.

*Ποίημα από τη συλλογή «Τάσος Λειβαδίτης: Ποίηση», εκδ. Μετρονόμος. Ο Τάσος Λειβαδίτης (20 Απριλίου 1922 – 30 Οκτωβρίου 1988) ήταν σημαντικός Έλληνας ποιητής. Το πρώτο του ποίημα που δημοσιεύτηκε ήταν «Το Τραγούδι του Χατζηδημήτρη», το 1946. Το 1952 εξέδωσε την πρώτη του ποιητική σύνθεση με τίτλο «Μάχη στην Άκρη της Νύχτας». Εργάστηκε ως κριτικός ποίησης στην εφημερίδα Αυγή (1954-1980). Στο διάστημα της Χούντας των Συνταγματαρχών, για βιοποριστικούς λόγους, μετέφραζε ή διασκεύαζε λογοτεχνικά έργα για λαϊκά περιοδικά ποικίλης ύλης, με το ψευδώνυμο Pόκκος. Έχει τιμηθεί με πολλά βραβεία, όπως το πρώτο βραβείο ποίησης στο Παγκόσμιο Φεστιβάλ Νεολαίας στη Βαρσοβία (1953, για τη συλλογή του «Φυσάει στα Σταυροδρόμια του Κόσμου») και το πρώτο βραβείο ποίησης του Δήμου Αθηναίων (1957, για τη συλλογή του «Συμφωνία αρ. 1») κ.ά. Υπήρξε επίσης ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων. Μετά τον θάνατό του, εκδόθηκαν χειρόγραφα ανέκδοτα ποιήματά του με τον τίτλο «Χειρόγραφα του Φθινοπώρου».

Τραγούδια αντίστασης, εξέγερσης, τραγούδια μελωδικά, λυρικά, ερωτικά, τραγούδια για μιαν άνοιξη που δεν ήρθε ποτέ αλλά και για τις «χρυσές πολιτείες που ξανοίγονται μπρος μας λουσμένες στην αλήθεια και στο αίθριο το φως».

Είναι τα τραγούδια των κύκλων Επιτάφιος, Ρωμιοσύνη και 18 Λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας σε ποίηση Γιάννη Ρίτσου, Πολιτεία, Της εξορίας, Λυρικά, Οκτώβρης ´78, σε ποίηση Τάσου Λειβαδίτη, Μπαλάντες, Της Εξορίας και Αρκαδία VIIΙ που περιλαμβάνει το Μιλώ και τον Χάρη, τραγούδια του είδους που ο Μίκης Θεοδωράκης ονομάζει τραγούδια-ποταμό, σε ποίηση Μανόλη Αναγνωστάκη.

Ο ποιητικός λόγος γίνεται δραματικός μονόλογος. Με φόντο το μουσικό πάλκο των αναμνήσεων ο ηθοποιός ενσαρκώνει τους εναλλασσόμενους ρόλους. Γίνεται πότε ο συνθέτης, πότε ο ποιητής και πότε οι πάσχοντες ήρωες των ποιημάτων: η θρηνούσα μάνα, ο προφήτης που χαιρετίζει τον ήλιο και προμηνύει τον ήχο της καμπάνας της επανάστασης, ο ιδεολόγος που προσδοκά μια καλύτερη ζωή και καταγγέλλει το ζοφερό παρόν του, ο νέος που αγωνίστηκε, αλλά νικήθηκε από το τέρας και γκρέμισε τις ψευδαισθήσεις του.

Ο ερωτευμένος, ο ξενιτεμένος, ο αγωνιστής, ο βασανισμένος, ο Ήρωας!

Ο συνθέτης σαν άλλος Οδυσσέας προσφέρει σπονδή τη μουσική του για να βγουν οι σκιές των ποιητών, να πάρουν μορφή, να τραγουδήσουν τους αγώνες, τα βάσανα, την προδοσία, τον θάνατο των ιδανικών αλλά και τα όνειρα, την ελπίδα, τον έρωτα. Καθετί που συνιστά την ψυχή της ελληνικότητας ολόκληρης της μεταπολεμικής γενιάς.

Το έργο του Μίκη Θεοδωράκη έπαιξε άπειρες φορές αυτόν τον ρόλο και μπορεί να το κάνει και τώρα μαζί με το έργο του Γιάννη Ρίτσου, του Τάσου Λειβαδίτη και του Μανόλη Αναγνωστάκη.

Τρεις ποιητές και ένας συνθέτης. Ασυμβίβαστοι ποιητές, αγωνιστές, μαχητές της Ελευθερίας.

Τα τραγούδια της συναυλίας θα ερμηνεύσουν ο Δημήτρης Μπάσης, η Ρίτα Αντωνοπούλου, ο Άγγελος Θεοδωράκης και ο Παναγιώτης Πετράκης, ο οποίος συμμετέχει με τον διπλό ρόλο του ερμηνευτή και ηθοποιού.

Ο Μίκης Θεοδωράκης γεννήθηκε στις 29 Ιουλίου 1925. Στις 29 Ιουλίου του 2025, ο Θεοδωράκης θα έκλεινε τα 100 του χρόνια.

Το Υπουργείο Πολιτισμού, για να τιμήσει την επέτειο αυτή, ανακήρυξε το 2025 «Αφιερωματικό Έτος Μίκη Θεοδωράκη». «Η ζωή και το έργο του αποτελούν απαράγραπτη πολιτιστική κληρονομιά του Ελληνισμού, προβάλλοντας την οικουμενικότητά της», δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στον Μίκη Θεοδωράκη και στο «Έτος Θεοδωράκη», με ανάρτησή του, την Κυριακή 4 Αυγούστου 2024. Κλείνοντας την ανάρτησή του αυτή, ο Πρωθυπουργός κ. Μητσοτάκης επεσήμανε ότι η ανακήρυξη του 2025 ως έτους Θεοδωράκη αποτελεί «ελάχιστο φόρο τιμής σ’ αυτήν την πολυσχιδή προσωπικότητα, τον συνθέτη, τον αγωνιστή, τον πολιτικό, τον στοχαστή, τον πολίτη, τον Μίκη όλων των Ελλήνων που όταν έφυγε συνειδητοποιήσαμε πως ήταν θνητός».

Η συναυλία στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στην αίθουσα Αλεξάνδρα Τριάντη για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Μίκη Θεοδωράκη, με την Ορχήστρα «Μίκης Θεοδωράκης» θα αποτελέσει μια γιορτή της ελληνικής μουσικής και της πλούσιας παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς που άφησε πίσω του ο δημιουργός που διέδωσε παγκοσμίως τον ελληνικό πολιτισμό μέσα από τη μουσική του, τις ιδέες του και τους αγώνες του.

Λαϊκή Ορχήστρα «Μίκης Θεοδωράκης»

Η Λαϊκή Ορχήστρα «Μίκης Θεοδωράκης» ιδρύθηκε πριν από 28 χρόνια από μουσικούς – συνεργάτες του Μίκη Θεοδωράκη, γνώστες του έργου του. Σήμερα απαρτίζεται από 10 καταξιωμένους μουσικούς και συνεργάζεται με τραγουδιστές αναγνωρισμένης καλλιτεχνικής αξίας.

Μουσικοί

Νίκος Τατασόπουλος, μπουζούκι

Άρης Κούκος, μπουζούκι

Ευαγγελία Μαυρίδου, πιάνο

Ξενοφών Συμβουλίδης, όμποε, φλογέρες, μπαγλαμάς

Νίκος Γκιόλιας, κιθάρα

Αρτέμης Σαμαράς, βιόλα

Λευτέρης Γρίβας, ακορντεόν

Θεόδωρος Κουέλης, μπάσο

Νίκος Σκομόπουλος, ντραμς

Στέφανος Θεοδωράκης – Παπαγγελίδης, κρουστά

Μιχάλης Αλεξάκης, ηχοληψία

Γιώργος Αλειφέρης, ηχοληψία

Μαργαρίτα Θεοδωράκη, καλλιτεχνική διευθύντρια

Sophie Hayes – Συμβουλίδου

Πληροφορίες

Μέγαρο Μουσικής Αθηνών | Αίθουσα Αλεξάνδρα Τριάντη

Βασ. Σοφίας & Κόκκαλη 1

Τετάρτη 3 Δεκεμβρίου 2025 | 20:00

Διάρκεια: Δυόμιση ώρες

Εισιτήρια

Προπώληση εισιτηρίων εδώ

Τιμές εισιτηρίων:

Α’ ΖΩΝΗ: κανονικό 35€

Β’ ΖΩΝΗ: κανονικό 22€ | φοιτητικό 14€ | συνοδός ΑμεΑ 14€ | άνεργοι 14€ | νέοι μέχρι 25 ετών 14€ | ΑμεΑ 14€ | άνω των 65 14€ | πολύτεκνοι 14€

Κι η κατάνυξη, αυτό το σπρώξιμο των ποδιών μας πίσω από κάποιον Επιτάφιο στο χωριό, ανάμεσα σε μυρωδιές λουλουδιών και ανθρώπων, μοιάζει να είναι η ξεκούραση που προσδοκούσαμε μαζί με την πρώτη ζεστή ημέρα της άνοιξης. Κάθε τέτοια μέρα, κάθε Μεγάλη Παρασκευή, μοιραζόμαστε τις μοναξιές μας με τους μόνους αυτού του κόσμου και πιστεύουμε στα θαύματα γιατί θυμόμαστε πως πρέπει να ελπίζουμε.

Έξοδος

Η τελετή γινόταν στη μεγάλη σάλα, μόλις μ’ είχαν ξεκρεμάσει απ’ το ηλιοβασίλεμα, με τύλιξαν μ’ ένα σεντόνι, μα οι πληγές φάνηκαν στον τοίχο, το πλήθος συνωστίζονταν στις σκάλες, ζητούσε ν’ αναστηθώ, μα εγώ έπρεπε να μείνω αγνός από θαύματα, και κρυβόμουν πίσω απ’ τα παλτά των ξένων στο διάδρομο, τρώγοντας τα φύλλα από παλιά ημερολόγια, το ξημέρωμα ήταν ωχρό πίσω απ’ τις μπουκάλες, βγήκα στο δρόμο και γονάτισα στον πρώτο περαστικό, «γιατί το ‘κανες;» με ρωτούσε ο Θεός, «είναι ο καιρός της βασιλείας μου, Κύριε, πώς ν’ αρνηθώ;» και τότε ο Θεός μου ‘βαλε στο χέρι αυτό το κλειδί, έτσι μπορώ τώρα ν’ ακούω ήρεμος το ανελέητο βήμα πίσω απ’ τον τοίχο, αθέατος μέσα σε όποια θεία εικόνα.

Ήμουν τόσο μονάχος, που τα σκυλιά που με γάβγισαν στο δρόμο ανέβαιναν τώρα μαζί μου στον ουρανό.