Τραγούδια αντίστασης, εξέγερσης, τραγούδια μελωδικά, λυρικά, ερωτικά, τραγούδια για μιαν άνοιξη που δεν ήρθε ποτέ αλλά και για τις «χρυσές πολιτείες που ξανοίγονται μπρος μας λουσμένες στην αλήθεια και στο αίθριο το φως».

Είναι τα τραγούδια των κύκλων Επιτάφιος, Ρωμιοσύνη και 18 Λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας σε ποίηση Γιάννη Ρίτσου, Πολιτεία, Της εξορίας, Λυρικά, Οκτώβρης ´78, σε ποίηση Τάσου Λειβαδίτη, Μπαλάντες, Της Εξορίας και Αρκαδία VIIΙ που περιλαμβάνει το Μιλώ και τον Χάρη, τραγούδια του είδους που ο Μίκης Θεοδωράκης ονομάζει τραγούδια-ποταμό, σε ποίηση Μανόλη Αναγνωστάκη.

Ο ποιητικός λόγος γίνεται δραματικός μονόλογος. Με φόντο το μουσικό πάλκο των αναμνήσεων ο ηθοποιός ενσαρκώνει τους εναλλασσόμενους ρόλους. Γίνεται πότε ο συνθέτης, πότε ο ποιητής και πότε οι πάσχοντες ήρωες των ποιημάτων: η θρηνούσα μάνα, ο προφήτης που χαιρετίζει τον ήλιο και προμηνύει τον ήχο της καμπάνας της επανάστασης, ο ιδεολόγος που προσδοκά μια καλύτερη ζωή και καταγγέλλει το ζοφερό παρόν του, ο νέος που αγωνίστηκε, αλλά νικήθηκε από το τέρας και γκρέμισε τις ψευδαισθήσεις του.

Ο ερωτευμένος, ο ξενιτεμένος, ο αγωνιστής, ο βασανισμένος, ο Ήρωας!

Ο συνθέτης σαν άλλος Οδυσσέας προσφέρει σπονδή τη μουσική του για να βγουν οι σκιές των ποιητών, να πάρουν μορφή, να τραγουδήσουν τους αγώνες, τα βάσανα, την προδοσία, τον θάνατο των ιδανικών αλλά και τα όνειρα, την ελπίδα, τον έρωτα. Καθετί που συνιστά την ψυχή της ελληνικότητας ολόκληρης της μεταπολεμικής γενιάς.

Το έργο του Μίκη Θεοδωράκη έπαιξε άπειρες φορές αυτόν τον ρόλο και μπορεί να το κάνει και τώρα μαζί με το έργο του Γιάννη Ρίτσου, του Τάσου Λειβαδίτη και του Μανόλη Αναγνωστάκη.

Τρεις ποιητές και ένας συνθέτης. Ασυμβίβαστοι ποιητές, αγωνιστές, μαχητές της Ελευθερίας.

Τα τραγούδια της συναυλίας θα ερμηνεύσουν ο Δημήτρης Μπάσης, η Ρίτα Αντωνοπούλου, ο Άγγελος Θεοδωράκης και ο Παναγιώτης Πετράκης, ο οποίος συμμετέχει με τον διπλό ρόλο του ερμηνευτή και ηθοποιού.

Ο Μίκης Θεοδωράκης γεννήθηκε στις 29 Ιουλίου 1925. Στις 29 Ιουλίου του 2025, ο Θεοδωράκης θα έκλεινε τα 100 του χρόνια.

Το Υπουργείο Πολιτισμού, για να τιμήσει την επέτειο αυτή, ανακήρυξε το 2025 «Αφιερωματικό Έτος Μίκη Θεοδωράκη». «Η ζωή και το έργο του αποτελούν απαράγραπτη πολιτιστική κληρονομιά του Ελληνισμού, προβάλλοντας την οικουμενικότητά της», δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στον Μίκη Θεοδωράκη και στο «Έτος Θεοδωράκη», με ανάρτησή του, την Κυριακή 4 Αυγούστου 2024. Κλείνοντας την ανάρτησή του αυτή, ο Πρωθυπουργός κ. Μητσοτάκης επεσήμανε ότι η ανακήρυξη του 2025 ως έτους Θεοδωράκη αποτελεί «ελάχιστο φόρο τιμής σ’ αυτήν την πολυσχιδή προσωπικότητα, τον συνθέτη, τον αγωνιστή, τον πολιτικό, τον στοχαστή, τον πολίτη, τον Μίκη όλων των Ελλήνων που όταν έφυγε συνειδητοποιήσαμε πως ήταν θνητός».

Η συναυλία στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στην αίθουσα Αλεξάνδρα Τριάντη για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Μίκη Θεοδωράκη, με την Ορχήστρα «Μίκης Θεοδωράκης» θα αποτελέσει μια γιορτή της ελληνικής μουσικής και της πλούσιας παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς που άφησε πίσω του ο δημιουργός που διέδωσε παγκοσμίως τον ελληνικό πολιτισμό μέσα από τη μουσική του, τις ιδέες του και τους αγώνες του.

Λαϊκή Ορχήστρα «Μίκης Θεοδωράκης»

Η Λαϊκή Ορχήστρα «Μίκης Θεοδωράκης» ιδρύθηκε πριν από 28 χρόνια από μουσικούς – συνεργάτες του Μίκη Θεοδωράκη, γνώστες του έργου του. Σήμερα απαρτίζεται από 10 καταξιωμένους μουσικούς και συνεργάζεται με τραγουδιστές αναγνωρισμένης καλλιτεχνικής αξίας.

Μουσικοί

Νίκος Τατασόπουλος, μπουζούκι

Άρης Κούκος, μπουζούκι

Ευαγγελία Μαυρίδου, πιάνο

Ξενοφών Συμβουλίδης, όμποε, φλογέρες, μπαγλαμάς

Νίκος Γκιόλιας, κιθάρα

Αρτέμης Σαμαράς, βιόλα

Λευτέρης Γρίβας, ακορντεόν

Θεόδωρος Κουέλης, μπάσο

Νίκος Σκομόπουλος, ντραμς

Στέφανος Θεοδωράκης – Παπαγγελίδης, κρουστά

Μιχάλης Αλεξάκης, ηχοληψία

Γιώργος Αλειφέρης, ηχοληψία

Μαργαρίτα Θεοδωράκη, καλλιτεχνική διευθύντρια

Sophie Hayes – Συμβουλίδου

Πληροφορίες

Μέγαρο Μουσικής Αθηνών | Αίθουσα Αλεξάνδρα Τριάντη

Βασ. Σοφίας & Κόκκαλη 1

Τετάρτη 3 Δεκεμβρίου 2025 | 20:00

Διάρκεια: Δυόμιση ώρες

Εισιτήρια

Προπώληση εισιτηρίων εδώ

Τιμές εισιτηρίων:

Α’ ΖΩΝΗ: κανονικό 35€

Β’ ΖΩΝΗ: κανονικό 22€ | φοιτητικό 14€ | συνοδός ΑμεΑ 14€ | άνεργοι 14€ | νέοι μέχρι 25 ετών 14€ | ΑμεΑ 14€ | άνω των 65 14€ | πολύτεκνοι 14€

Πρωτότυπα ντοκουμέντα του αρχείου του, που σύμφωνα με την επιθυμία του συνθέτη φυλάσσονται και εκτίθενται αποκλειστικά στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, περιγράφουν έναν αιώνα ιστορίας, πλαισιωμένα από σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό και ψηφιακές εφαρμογές, καταδεικνύοντας έτσι τον όγκο και την ποικιλομορφία της προσωπικότητας και του έργου του μεγάλου δημιουργού.

Η έκθεση παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 2021.

Έκθεση στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Αίθουσα: Φουαγιέ Ισογείου Αίθουσας Χρήστος Λαμπράκης & Εκθεσιακός Χώρος Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής
Διάρκεια: 30 Οκτωβρίου – 30 Δεκεμβρίου 2025

Ώρες λειτουργίας:

Δευτέρα – Παρασκευή: 13:00 – 20:00

Σάββατο – Κυριακή: 12:00 – 19:00

Τις ημέρες παραστάσεων στην Αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης, η έκθεση παραμένει ανοιχτή έως την έναρξη της παράστασης.

Τιμές εισιτηρίων: Είσοδος ελεύθερη
Ξεναγήσεις: Διαθέσιμες με ηλεκτρονική κράτηση

Διοργάνωση:

Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Σύλλογος Οι Φίλοι της Μουσικής

Συντελεστές:

Σχεδιασμός – Επιμέλεια Έκθεσης: Ερατώ Κουτσουδάκη, αρχιτέκτων-μουσειολόγος

Επιστημονική Επιβλέψη Επανέκθεσης: Βάλια Βράκα, υπεύθυνη Τομέα Ελληνικής Μουσικής, Μουσική Βιβλιοθήκη «Λίλιαν Βουδούρη»

Επιστημονική Επιμέλεια Έκθεσης: Στεφανία Μεράκου, τ. διευθύντρια Μουσικής Βιβλιοθήκης «Λίλιαν Βουδούρη» & Βάλια Βράκα

Γενικός Συντονισμός Έκθεσης: Αλέξανδρος Χαρκιολάκης, διευθυντής Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής

Από τις τρεις αυτές φορές που είδα από κοντά τον Μίκη Θεοδωράκη, κρατώ πιο έντονα στη μνήμη την βραδιά στο Ελληνικό. Όχι γιατί ήταν πιο νέος, άρα το τεράστιο σώμα του δεν ήταν καθισμένο στο αναπηρικό αμαξίδιο (εξάλλου και σε αυτή τη θέση, πάλι γίγαντας φαινόταν, έτοιμος να διευθύνει ή να απογειωθεί πάνω σε ζεστούς ώμους). Στο Ελληνικό, ο Μίκης καθόταν στην πρώτη σειρά, σε μια λευκή, πλαστική καρέκλα, ο κόσμος πολύς. Άλλοι καθισμένοι, άλλοι όρθιοι, πλάι του, να τον παρατηρούμε, να συγκινούμαστε με τον τρόπο που άκουγε τα τραγούδια του, με το ιδιόμορφο χαμόγελό του, με τα χέρια του, που σηκώνονταν μοιραία και γίνονταν τα χέρια – φτερά όλων εκείνων των ιστορικών συναυλιών. Στο Καραϊσκάκη, στη Νέα Σμύρνη, στον Λυκαβηττό, στο Παρίσι, στο Βερολίνο, στο Μπουένος Άιρες. Στη Χιλή, του Πάμπλο Νερούδα. Για εμάς, για όλους εμάς, που μεγαλώσαμε με τους ήχους του Μίκη, το να στεκόμαστε τόσο κοντά του, εκείνο το βράδυ ήταν μια ωραία τύχη.

Ο Μίκης μεγάλωσε σε ένα σπίτι, που ο ένας έδειχνε στον άλλον διαρκώς την αγάπη του. Άλλαξε, επειδή ήταν αναγκαίο, πολλούς τόπους διαμονής, όσο ήταν παιδί κι έφηβος. Είδε την ελληνική επαρχία σε ένα πλάνο άλλης ομορφιάς. Ο μικρός του αδερφός ποιητής. Κι αυτός πανύψηλος. Έγραφε ποιήματα και τα έκρυβε στον κήπο με τις ντομάτες. Τα έβρισκε ο Μίκης. Έτσι δημιούργησε τους «Λιποτάκτες». Την ενηλικίωση σημάδεψαν μια σειρά από τα σημαντικότερα γεγονότα της νεότερης ιστορίας. Ο ίδιος διάλεξε από νωρίς τη θέση του. Στον πυρήνα του χρέους. Με τον θάνατο να έχει ηττηθεί χιλιάδες φορές, στα πεδία των μαχών και τις εξορίες, ο Μίκης κέρδιζε θάρρος και πίστη. Και τα συντρίμμια δίπλα του έμοιαζαν κουκίδες και οι νεκροί δίπλα του έμοιαζαν να έχουν λίγη από την προοπτική της αθανασίας.

Και μετά ήρθαν οι μεγάλες συναντήσεις. Η ποίηση, η «ακατανόητη» ελληνική ποίηση για το μεγαλύτερο μέρος των Ελλήνων εκείνης της εποχής. Αυτή η ποίηση έγινε μέρος μιας καθημερινότητας με πρωταγωνιστές ανθρώπους απλούς, ανθρώπους πολύτεκνους, ανθρώπους που δούλευαν στην οικοδομή και τραγουδούσαν «οξειδώθηκα μες στη νοτιά των ανθρώπων». Ο Ελύτης, ο Ρίτσος, ο Σεφέρης, ο Αναγνωστάκης, ο Λειβαδίτης. Τα μεγάλα συμφωνικά έργα. Η παγκόσμια αναγνώριση. Το πρόσωπό του, έτσι όπως απαθανατίστηκε, τότε που ο κόσμος, στην μεταιχμιακή περίοδο της Μεταπολίτευσης, παραληρούσε κάθε φορά που έβγαιναν από το στόμα της Φαραντούρη και του Μπιθικώτση οι λέξεις, οι κανονικές. «Και συ, λαέ βασανισμένε, μην ξεχνάς τον ΦΑΣΙΣΜΟ».

Είμαστε τυχεροί που ζήσαμε παράλληλα στα χρόνια που ο Μίκης ήταν παρών και με το σώμα του. Ακόμη κι όταν ήταν μονίμως έγκλειστος στο στρατηγείο του, στου Φιλοπάππου, ήταν ένα ακούραστο κύτταρο. Ο Μίκης. Που πολέμησε τον Δεκέμβρη του 1944. Αυτόν τον Μίκη, που από πάντα υποστήριζε ότι «ο καλλιτέχνης δεν πρέπει να είναι μόνο με το έργο του κοντά στο λαό, αλλά ακόμα και με την ίδια τη ζωή του. Να βρίσκεται πάντα στο πλευρό του λαού. Και όταν ο λαός χαίρεται και όταν ο λαός πονάει. Εκεί που παλεύει, που ματώνει, που φυλακίζεται, εκεί που νικάει. Να μην ξεχωρίζει τη ζωή του από τη ζωή του εργαζόμενου, τη ζωή του πρωτοπόρου λαϊκού αγωνιστή. Αυτή η στάση δυναμώνει τον λαό. Δυναμώνει, όμως, ακόμα πιο πολύ τον ίδιο τον καλλιτέχνη και ανανεώνει την Τέχνη», δεν θα τον ξεχάσουμε ποτέ.

Υπάρχοντας εκατό ολόκληρα χρόνια είναι το ανεξάντλητο οξυγόνο ενός ελατόδασους. Η ζωή στους γκρεμούς. Η αιμάτινη ανατροπή την τελευταία στιγμή.

Η ιδιαίτερη συνάφεια ποίησης και μουσικής αποτελεί καθοριστικό στοιχείο της νεότερης ελληνικής ταυτότητας, ιδίως από τη δεκαετία του 1960 και εξής. Η μελοποιημένη ποίηση κατέστη γέφυρα ανάμεσα στη λόγια και τη λαϊκή έκφραση. Μέσα από ευρηματικές μουσικές συνθέσεις, ποιητές, όπως ο Σεφέρης, ο Ρίτσος, ο Ελύτης, ο Καββαδίας συστήθηκαν στο ευρύτερο κοινό, ενώ συνθέτες όπως ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Γιάννης Μαρκόπουλος, ο Θάνος Μικρούτσικος, η Λένα Πλάτωνος, αξιοποίησαν τη νεοελληνική ποίηση ως πολύτιμη πρώτη ύλη των δημιουργιών τους.

Η παρουσίαση αυτών των έργων τιμά την αδιάρρηκτη σχέση ποίησης και μουσικής στη νεοελληνική δημιουργία και προσκαλεί το κοινό να την ανακαλύψει μέσα από τις σελίδες των βιβλίων.

Πληροφορίες

Ωράριο: Δευτέρα έως Παρασκευή 09:00-16:00, Σάββατο & Κυριακή 09:00-20:00
Διάρκεια προβολής: Ιούλιος-Αύγουστος 2025
Τοποθεσία: Αίθριο 4ου ορόφου ΕΒΕ, ΚΠΙΣΝ

«Θάλασσες μας ζώνουν κύματα μας κλειουν, σ’ άγριους βράχους πάνω τα νιάτα μας φρουρούν». Ωραίοι «Κοινοί Θνητοί». Ένα μικρό παιδί διασχίζει, τρέχοντας, το απλωμένο πανό. «Τώρα στο τέλος της ζωής μου, την ώρα των απολογισμών, σβήνουν απ’ το μυαλό μου οι λεπτομέρειες και μένουν τα ‘’Μεγάλα Μεγέθη’’». Ξαπλώνει πάνω στις δύο λέξεις: «Μεγάλα Μεγέθη». Ξεκουράζεται.

Οι ακμαίες στιγμές μιας μουσικής ιδιοφυΐας στο «εδώ» και το «τώρα». Ζεσταίνουν το αίμα. Ενώνουν. Ενθαρρύνουν. Συγκινούν. Αφανίζουν το σάπιο. Φτάνουν στα πεδία των μαχών. Σκάνε σαν σφαίρες στα κυνικά χαμόγελα. Τα κυνικά χαμόγελα γίνονται κουκίδες.

Όσοι βρεθήκαμε, την Τετάρτη 25 Ιουνίου, στη μεγάλη συναυλία που διοργάνωσαν η ΚΕ του ΚΚΕ και η οικογένεια του Μίκη Θεοδωράκη, για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του συνθέτη, είμαστε τυχεροί.

Γιατί η φράση «και συ, λαέ βασανισμένε, μην ξεχνάς τον φασισμό» ειπώθηκε με τη σύμπραξη των νεκρών.

Γιατί ποίηση είναι ο κόσμος της συλλογικότητας. Γιατί ο Ρίτσος, ο Ελύτης, ο Βάρναλης, ο Αναγνωστάκης, ο Λειβαδίτης, ο Λόρκα, ο Σεφέρης, ο Νερούδα βρήκαν όλες εκείνες τις λέξεις, που ανατρέπουν την ήττα και το τέλος. Κοίταξαν τον ίδιο ορίζοντα. «Λίγο ακόμα θα ιδούμε τις αμυγδαλιές ν’ ανθίζουν, τα μάρμαρα να λάμπουν στον ήλιο, τη θάλασσα να κυματίζει». Ένας άνδρας, πάνω από 80 χρόνων, στα αριστερά του Στάδιου. Με δυνατή φωνή. Πίσω του, η οδός Άγρας και το σπίτι του Γιώργου Σεφέρη. Η ροή του χρόνου, αδιάκοπη.

Γιατί η μουσική του Μίκη είναι σαν «περίληψη του κόσμου». Το ρίζωμά μας.

Γιατί στο πρόσωπο των παιδιών παίρνει την αρχετυπική της μορφή η αξιοπρέπεια.

Γιατί τα δεκαεξάχρονα αγόρια, οι «Τεκετζήδες», που μας σύστησε ο Γιώργος Νταλάρας, διέψευσαν τον παμπάλαιο εφιάλτη ότι «το νερό, κάθε φορά, λιγοστεύει».

Γιατί «κάθε ώρα είναι η δικιά μας ώρα».

Γιατί ήμασταν χιλιάδες που φωνάξαμε «Λευτεριά στην Παλαιστίνη», πανύψηλοι, κάτω από τον βαρύ ουρανό μιας πόλης, μιας χώρας που αργοπορεί. Που τυφλώνεται.

Γιατί ήμασταν χιλιάδες που κλάψαμε. Που είδαμε τα αποθέματα να υπερπηδούν τα εμπόδια των καιρών και να γίνονται δρόμοι για κάθε αγέννητο άνθρωπο.

Γιατί ο προορισμός είναι πάντα ένα σύμπαν από λέξεις και μελωδίες. Τόσο μακριά από κάθε πιθανότητα βαρβαρότητας.

*Όταν ήμουν μικρή, ζωγράφιζα συνεχώς δέντρα. Όταν είδα για πρώτη φορά τον Μίκη Θεοδωράκη, είπα «να, ένα γερό δέντρο». Κι άρχισα να τον ζωγραφίζω «ως το πιο ψηλό δέντρο», μέσα στο δάσος μου. Εκείνη την Τετάρτη, ακουμπήσαμε πάνω σε δέντρα. Που ξαφνικά έγιναν πολλά. Επιβεβαιώνοντας το «για πάντα».

Τον φόρο τιμής για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Μίκη Θεοδωράκη, θα ανοίξουν τα Μουσικά Σύνολα της ΕΡΤ με μία μοναδική συναυλία. Ένα σύνολο της Ορχήστρας Σύγχρονης Μουσικής της ΕΡΤ, υπό τη διεύθυνση του Γιώργου Αραβίδη, θα ερμηνεύσει πασίγνωστες κινηματογραφικές μελωδίες του συνθέτη.

Για την έναρξη θα διατεθεί περιορισμένος αριθμός προσκλήσεων από το Δεύτερο και το Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ αποκλειστικά για τους ακροατές τους.

Ο Θεοδωράκης στον κινηματογράφο

«Ο Μίκης Θεοδωράκης, συνθέτης με ταλέντο και παιδεία ευρωπαϊκή -έγραψε μουσική μπαλέτου, μουσική για το θέατρο, για την αρχαία τραγωδία- με μαθητεία στη βυζαντινή μουσική και πρώιμα αφυπνισμένη πολιτική συνείδηση, αρχίζει να ενδιαφέρεται για την κινηματογραφική μουσική το 1953», –Αγλαΐα Μητροπούλου, ιδρύτρια της ΤτΕ.

Το πολιτικό στοιχείο έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στις κινηματογραφικές συνθέσεις του Θεοδωράκη με σημαντικά παραδείγματα: την ταινία του Αλέκου Αλεξανδράκη, «Συνοικία το όνειρο» (1961) -ένα εγχείρημα των διανοούμενων της Αριστεράς να καταγγείλουν τις κοινωνικές ανισότητες και την άναρχη δόμηση στην πρωτεύουσα∙ τις εμβληματικές πολιτικές ταινίες «Ζ» και «Κατάσταση Πολιορκίας» (1969- 1973), στις οποίες αποτυπώνονται μουσικά τα βιώματα του Θεοδωράκη από την εξορία και τις διώξεις που εξαπέλυσε η δικτατορία των συνταγματαρχών.

Το πρόγραμμα

Πέμπτη, 26/6

20:30 Συναυλία Συνόλου της Ορχήστρας Σύγχρονης Μουσικής της ΕΡΤ με κινηματογραφικές μελωδίες του Μίκη Θεοδωράκη. Διευθύνει ο Γιώργος Αραβίδης

Γιώργος Παπαχριστούδης / ενορχήστρωση – πιάνο

Δημήτρης Κουφογιώργος / κιθάρα

Γιάννης Σταματογιάννης – μπουζούκι

Βασίλης Καραχούτης / ηλεκτρικό μπάσο

Νίκος Κασσαβέτης/ ντραμς

Γιώργος Τσιατσούλης / ακορντεόν

Αριάδνη Πόλκα / τσέλο

21:30 «Αλέξης Ζορμπάς» (1964, 142’)

Σκηνοθεσία: Μιχάλης Κακογιάννης

Ηθοποιοί: Anthony Quinn, Alan Bates, Ειρήνη Παπά, Lila Kedrova, Γιώργος Φούντας, Σωτήρης Μουστάκας, Άννα Κυριακού, Ελένη Ανουσάκη

Παρασκευή, 27/6

21:00 «Φαίδρα» (1962, 115’)

Σκηνοθεσία: Ζιλ Ντασέν

Ηθοποιοί: Μελίνα Μερκούρη, Anthony Perkins, Raf Vallone, Elizabeth Ercy, Τζαβάλας Καρούσος, Ζωρζ Σαρρή, Ανδρέας Φιλιππίδης

23:15 «Ταξιδεύοντας με τον Μίκη» (2017, 87’)

Σκηνοθεσία: Αστέρης Κούτουλας

Εμφανίζονται: Μίκης Θεοδωράκης, Sandra von Ruffin, Στάθης Παπαδόπουλος, Rafika Chawishe

Παρουσία του σκηνοθέτη Αστέρη Κούτουλα

Σάββατο, 28/6

21:00 «Z» (1969, 127’)

Σκηνοθεσία: Κώστας Γαβράς

Ηθοποιοί: Yves Montand, Jean-Louis Trintignant, Ειρήνη Παππά, Jacques Perrin, François Périer, Charles Denner, Pierre Dux, Georges Géret, Renato Salvatori

23:15 «Εύα» (1953, 83’)

Σκηνοθεσία: Μαρία Πλυτά

Ηθοποιοί: Αλέκος Αλεξανδράκης, Νίνα Σγουρίδου, Μάνος Κατράκης, Αλίκη Γεωργούλη, Ντίνος Ηλιόπουλος, Σμάρω Βεάκη

Κυριακή, 29/6

21:00 «Κατάσταση πολιορκίας» (1972, 130’)

Σκηνοθεσία: Κώστας Γαβράς

Ηθοποιοί: Yves Montand, Renato Salvatori, Jacques Weber, O.E. Hasse, Jean-Luc Bideau

23:15 «Συνοικία το Όνειρο» (1961, 95’)

Σκηνοθεσία: Αλέκος Αλεξανδράκης

Ηθοποιοί: Αλέκος Αλεξανδράκης, Αλίκη Γεωργούλη, Αλέκα Παϊζη, Μάνος Κατράκης, Σαπφώ Νοταρά, Σπύρος Μουσούρης

Χορηγός Επικοινωνίας: ΕΡΤ

Επιμέλεια: Χρύσα Αβούρη

Από τον Ιουνίου έως και τον Σεπτέμβριο, στο Θέατρο Δάσους, στο Θέατρο Γης, στην ΕΜΣ και στη Μονή Λαζαριστών οι θεατές θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν κορυφαίες παραγωγές θεάτρου αλλά και αγαπημένα ονόματα της ελληνικής και διεθνούς μουσικής σκηνής. Ραντεβού στην μεγάλη καλοκαιρινή γιορτή της Θεσσαλονίκης και της Βορείου Ελλάδος.

Πρόγραμμα Ιουνίου

2 Ιουνίου: Αλκίνοος Ιωαννίδης / Θέατρο Δάσους
3 Ιουνίου: Αφιέρωμα στα 100 χρόνια του Μίκη Θεοδωράκη- Το μπουζούκι στο έργο του Μίκη – Καλλιτεχνική επιμέλεια: Θανάσης Βασιλάς / Θέατρο Γης
4 Ιουνίου: Ελεωνόρα Ζουγανέλη -“Αλλά-ΖΩ” / Θέατρο Δάσους
5 Ιουνίου: Γιώργος Νταλάρας – Χρήστος Μάστορας / Σταύρος Κουγιουμτζής “Που ‘ναι τα χρόνια…” / Θέατρο Γης
11 Ιουνίου: Μίλτος Πασχαλίδης / Θέατρο Γης
12, 13, 14 & 15 Ιουνίου / Random Magnetic Moment / Σκηνή 2, Δωμάτιο 1 / Χορογραφική έρευνα -Δραματουργία: Ευαγγελία Βασδάρη, Δέσποινα Καπουλίτσα / Μικρό Θέατρο Μονής Λαζαριστών
18 Ιουνίου: Βασίλης Παπακωνσταντίνου / Θέατρο Γης
19 Ιουνίου: Γιάννης Κότσιρας & Νίκος Πορτοκάλογλου / Θέατρο Γης
21 & 22 Ιουνίου: «Thessaloniki International Events» – «Trilogy» / Μονή Λαζαριστών «Σκηνή Σωκράτης Καραντινός»)
21 & 22Ιουνίου: Β+6 Dancers / Μικρό Θέατρο Μονής Λαζαριστών
23 & 24 Ιουνίου: Σωκράτης Μάλαμας / Θέατρο Γης
25 Ιουνίου: Πυξ – Λαξ / Θέατρο Γης
30 Ιουνίου: Νατάσσα Μποφίλιου Θέμης Καραμουρατίδης – Γεράσιμος Ευαγγελάτος / Κάτι Καίγεται 2 – Ο Μεγάλος Κύκλος / Θέατρο Γης

Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται να εκπληρώσει μία από τις τελευταίες επιθυμίες του Μίκη Θεοδωράκη: «να τραγουδηθεί το έργο του σε μία από τις ελάχιστες χώρες που δεν πρόλαβε να επισκεφθεί».
Το 2025 σηματοδοτεί έναν αιώνα από τη γέννηση του μεγάλου Έλληνα δημιουργού, ο οποίος άφησε ανεξίτηλο το στίγμα του στην ελληνική και παγκόσμια μουσική κληρονομιά. Στο πλαίσιο του εορτασμού των 100 χρόνων από τη γέννησή του, οι δύο ερμηνεύτριες αποφάσισαν να τιμήσουν την παρακαταθήκη του, πραγματοποιώντας μια περιοδεία σε τρεις μεγάλες πόλεις της Κίνας – στη Σαγκάη 27/07,στο Πεκίνο 29/02 και στην Τζιανγκσί 02/08. Η περιοδεία, διάρκειας δύο εβδομάδων (25 Ιουλίου – 5 Αυγούστου 2025), περιλαμβάνει και την ημέρα-ορόσημο των 100 χρόνων από τη γέννηση του Μίκη Θεοδωράκη, στις 29 Ιουλίου, προσφέροντας στο κινεζικό κοινό μια μοναδική ευκαιρία να γνωρίσει το σπουδαίο έργο του.

Η παράσταση

Το 2017, τέσσερα χρόνια πριν από το θάνατο του, Ο Μίκης Θεοδωράκης πραγματοποιεί την τελευταία ανάθεση έργου του στην τραγουδοποιό Μαρία Παπαγεωργίου, η οποία δισκογραφεί σε δεύτερη ανάγνωση εμβληματικά τραγούδια της λυρικής πλευράς του Μίκη Θεοδωράκη {Αλληλογραφία}.

Η Τάνια Τσανακλίδου γεφυρώνει μέσα από τη φωνή της την Ελλάδα των μεγάλων ποιητών με των σπαραγμό των εξόριστων και το γαλάζιο των θαλασσών, δημιουργώντας μαζί με την Μαρία Παπαγεωργίου έναν κύκλο τραγουδιών που αντηχούν ως μια παγκόσμια ιαχή, πέραν της ελληνικής γλώσσας, μέσα από τις βαθιά ενστικτώδεις μελωδίες του Μίκη Θεοδωράκη, ο οποίος αποτέλεσε παγκόσμιος επαναστάτης και οραματιστής ενός ελεύθερου και ισότιμου κόσμου.

Τρεις γενιές ενώνονται κάτω από την καλλιτεχνική ιστορία της απροσπέλαστης προσωπικότητας του Μίκη Θεοδωράκη, που έβαλε μέσα από το λαϊκό του φίλτρο τους ποιητές μέσα στα σπίτια του πεινασμένου λαού, συσπείρωσε επί δεκαετίες ένα κράτος ετοιμόρροπο από δικτατορίες και κράτησε ψηλά το ελληνικό πολιτισμικό κριτήριο, διαμορφώνοντάς το ουσιαστικά μέσα από το πολυσχιδές παγκόσμιο έργο του.

Στο πρώτο μέρος της μουσικής παράστασης, παρουσιάζεται ο δίσκος Αλληλογραφία, ο οποίος περιλαμβάνει τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη σε νέα ενορχήστρωση της Μαρίας Παπαγεωργίου. Κατά τη διάρκεια της δημιουργικής συνεργασίας τους, οι δυο καλλιτέχνες αντάλλασσαν ηλεκτρονικά μηνύματα που περιείχαν σημειώσεις, απόψεις και πληροφορίες για την πρόοδο του έργου, γεγονός που ενέπνευσε τον τίτλο του δίσκου. Αποσπάσματα αυτής της αλληλογραφίας ενσωματώνονται στο πρώτο μέρος της παράστασης, προσδίδοντας μια ιδιαίτερη ατμόσφαιρα. Στο δεύτερο μέρος, μέσα από τραγούδια και αφηγηματικά κείμενα, γίνεται τιμητική αναφορά στους δύο Έλληνες Νομπελίστες ποιητές, Γιώργο Σεφέρη και Οδυσσέα Ελύτη, των οποίων οι στίχοι ενέπνευσαν μερικές από τις πιο συγκλονιστικές συνθέσεις του Θεοδωράκη. Η παράσταση κορυφώνεται με διεθνώς αναγνωρισμένα τραγούδια από το ρεπερτόριο του συνθέτη, υμνώντας την παγκόσμια απήχηση του ελληνικού πολιτισμού.

Συντελεστές

Τάνια Τσανακλίδου | τραγούδι
Μαρία Παπαγεωργίου | τραγούδι, ηλεκτρική και κλασική κιθάρα
Μιχάλης Βρέττας | βιολί
Σοφία Ευκλείδου | τσέλο
Ευριπίδης Ζεμενίδης | ηλεκτρική κιθάρα
Γιώργος Θεοδωρόπουλος | synths, bass
Θάνος Μιχαηλίδης | τύμπανα
Παντελής Θεολογίτης| μπουζουκι
Ηχοληψία | Σωτήρης Παπάκος
Σχεδιασμός Φώτων | Περικλής Μαθιέλλης
Ενορχηστρώσεις | Μαρία Παπαγεωργίου, Ευριπίδης Ζεμενίδης
Παραγωγή: Music Path Productions & Sino-Hellenic Performing Arts Alliance (SHPAA)
Management| Prospero

Πρέπει να είναι στιγμή σπάνιας δυναμικής, όταν ατόφια ποίηση τραγουδιέται, νιώθεται, αγγίζεται, μπαίνει στο άθροισμα των εμπειριών, γίνεται οικεία πατρίδα. H ελληνική περίπτωση, που αφορά στην μελοποιημένη ποίηση, είναι ίσως μοναδική στην Ευρώπη. Περισσότερο γιατί την πόρτα της ποίησης την πέρασε τόσος κόσμος, που δεν ένιωσε ποτέ αποξενωμένος. Ίσα-ίσα.

Τα μελοποιημένα ποιήματα που ακολουθούν είναι αγαπημένα μας. Υπάρχουν στις συζητήσεις μας, στις ζωές μας. Ως παραδομένο υλικό που διαρκώς ανακαλύπτεται για να βρίσκει πάντα τη θέση του στη ζωή.

*

Δικαίωσις

Τότε λοιπόν αδέσποτο θ’ αφήσω
να βουίζει το Τραγούδι απάνωθέ μου.
Τα χάχανα του κόσμου, και του ανέμου
το σφύριγμα, θα του κρατούν τον ίσο.

Θα ξαπλωθώ, τα μάτια μου θα κλείσω,
και ο ίδιος θα γελώ καθώς ποτέ μου.
«Καληνύχτα, το φώς χαιρέτισέ μου»
θα πώ στον τελευταίο που θ’ αντικρίσω.

Όταν αργά θα παίρνουμε το δρόμο,
η παρουσία μου κάπως θα βαραίνει
— πρώτη φορά — σε τέσσερων τον ώμο.

Ύστερα, και του βίου μου την προσπάθεια
αμείβοντας, το φτυάρι θα με ραίνει
ωραία-ωραία με χώμα και με αγκάθια.

Κώστας Καρυωτάκης
Από τη συλλογή Ελεγεία και σάτιρες (1927)
Μουσική: Ηδύλη Τσαλίκη

*
Πες της το μ’ ένα γιουκαλίλι

Πες της το μ’ ένα γιουκαλίλι γκρινιάζει κάποιος φωνογράφος
Πες μου τι να τής πω Χριστέ μου, τώρα συνήθισα μονάχος
Πες της το μ’ ένα γιουκαλίλι λόγια για λόγια κι άλλα λόγια
Αγάπη, πού είν’ η εκκλησιά σου βαρέθηκα πια στα μετόχια

Α, να ‘ταν η ζωή μας ίσια πώς θα την παίρναμε κατόπι
Μ’ αλλιώς η μοίρα το βουλήθη πρέπει να στρίψει σε μια κόχη
Τάχα παρηγοριά θα βρούμε
Η μέρα φόρεσε τη νύχτα
Όλα είναι νύχτα, όλα είναι νύχτα κάτι θα βρούμε ζήτα, ζήτα

Πες της το μ’ ένα γιουκαλίλι Βλέπω τα κόκκινα της νύχια
μπρος στη φωτιά πώς θα γυαλίζουν και τη θυμάμαι με το βήχα

Γιώργος Σεφέρης
Μουσική: Δήμος Μούτσης

*
Δρόμοι παλιοί

Δρόμοι παλιοί που αγάπησα και μίσησα ατέλειωτα
κάτω απ’ τους ίσκιους των σπιτιών να περπατώ
νύχτες των γυρισμών αναπότρεπτες κι η πόλη νεκρή

Την ασήμαντη παρουσία μου βρίσκω σε κάθε γωνιά
κάμε να σ’ ανταμώσω κάποτε φάσμα χαμένο του πόθου μου κι εγώ

Ξεχασμένος κι ατίθασος να περπατώ
κρατώντας μια σπίθα τρεμόσβηστη στις υγρές μου παλάμες

Και προχωρούσα μέσα στη νύχτα χωρίς να γνωρίζω κανένα
κι ούτε κανένας κι ούτε κανένας με γνώριζε με γνώριζε

Μανόλης Αναγνωστάκης
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης

*
Γερνάς και σκοτεινιάζει

Ήταν ατέλειωτη η μέρα
κι ως νύχτωνε σε μια γωνιά
μ’ ένα τσιγάρο του πατέρα
τους άντρες παίζαμε κρυφά

Τώρα η μέρα σε τρομάζει
γύρω αποτσίγαρα σωρός
και πια δεν είναι γυρισμός
γερνάς και σκοτεινιάζει

Γέλια παιδιών έξω απ’ το σπίτι
πέτρες στην τσέπη της ποδιάς
μα έφτανε ένα νεκρό σπουργίτι
για να σε κάνει να πονάς

Τάσος Λειβαδίτης
Μουσική: Μάνος Λοΐζος

*
Χρέος

Κι ύστερα πάλι ομοβροντία τα χαράματα
Διώχνοντας απ’ τα κυπαρίσσια τα σπουργίτια
Τα φορτηγά αυτοκίνητα γιομάτα αγωνιστές
Περνώντας για τον τόπο της εκτέλεσης
Κόβοντας με τις ρόδες στα δυο τον ήλιο
Περνώντας για τον τόπο της εκτέλεσης
Έμεινε πάλι πολύ σκόνη τ’απογεύματα
Η σκόνη που αφήνουν πίσω τους
Τα μαύρα φουστάνια των μανάδων
Καθώς γυρνάνε απ’ του Αβέρωφ ή απ’ του Χατζηκώνστα
Ή από τα τμήματα των μεταγωγών
Οι μαύρες μανάδες με τα μαύρα φουστάνια
Με την καρδιά τους τυλιγμένη στο μαντίλι τους
Σαν ένα ξεροκόμματο ψωμί
Που δεν μπορεί να το μασήσει
Που δεν μπορεί να το μασήσει μήτε ο θάνατος

Γιάννης Ρίτσος
Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος

*
Στο Πέραμα

Τη μέρα που ήρθα και σε βρήκα
κάτω στο πέραμα με τους γέρους
στη θάλασσα να βρίζεις
τη κάμαρα που σε γέννησε
και τον Ξέρξη

Στάθηκα δίπλα σου και σου είπα
τα κεραμίδια θα γίνουνε τσιμέντο
τα ξύλα θα γίνουνε πέτρες
η αγάπη θα γίνει χρήμα

Τη μέρα που ήρθα και σε βρήκα
κάτω στο πέραμα με τους γέρους
στάθηκα δίπλα σου και σου είπα
θα μας ξεχάσουνε την Πέμπτη
το Σάββατο, το Σάββατο την ίδια ώρα
θα αναστηθούμε

Γιώργος Χρόνας
Μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος

*
Ποιος είν΄ τρελός από έρωτα

Ποιος είν’ τρελός από έρωτα;
Ας κάνει λάκκους την αυγή.
να πάμε εκεί να πιούμε
την βροχή.

Μια που εμείς σε όποια
στέγη αράξουμε, σε όποια
αυλή, ο άνεμος χαλνάει
τον ουρανό, τα δέντρα
κι η στείρα γη
μέσα σε μας βουλιάζει

Γιώργος Σαραντάρης
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις

*
Του Έρωτα

Άϊ σκοτεινό φως
τρεμάμενο αίμα του Έρωτα
μες στη γητειά σου απολησμόνησα
τους φονιάδες καιρούς
γέννησα ρόδινα μωρά
σε αστερωμένο μέλλον·

Άϊ της αγάπης μαχαιριά
στης νιότης το κρουστό κορμί
πληγή που ανάβλυζε ευωδιές φιλιών
και μουσική
ντύνοντας το γυμνό έρημο κόσμο.

Απόψε
μέσα στης μνήμης τα βαθιά βελούδα
κυλιέμαι και σε καλώ
με τη φωνή την απερίγραπτη
των απαρηγόρητων
τη γυάλινη, χλωμή φωνή
των διψασμένων που αγαπούν τη δίψα τους
κι ας ξέρουν πως
όλες τις θάλασσες και τα ποτάμια κι αν θα πιουν
ποτέ τους δε θα ξεδιψάσουν

Λένα Παππά
Μουσική: Χάρης και Πάνος Κατσιμίχας

*
Άρνηση (Στο περιγιάλι το κρυφό)

Στο περιγιάλι το κρυφό
κι άσπρο σαν περιστέρι
διψάσαμε το μεσημέρι
μα το νερό γλυφό.

Πάνω στην άμμο την ξανθή
γράψαμε τ’ όνομά της
Ωραία που φύσηξε ο μπάτης
και σβήστηκε η γραφή .

Με τι καρδιά, με τι πνοή,
τι πόθους και τι πάθος
πήραμε τη ζωή μας· λάθος!
κι αλλάξαμε ζωή

Γιώργος Σεφέρης
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης

Το έργο του χιλιανού νομπελίστα αποτελεί μια ποιητική κοσμογονία της Λατινικής Αμερικής, μια επίκληση στη ζωή, την ειρήνη και την ελευθερία σε έναν κόσμο νέο, φωτεινό και ελπιδοφόρο. Η μελοποίηση του Μίκη Θεοδωράκη το μεταμόρφωσε σε ένα σύγχρονο κλασικό έργο εξαιρετικής δύναμης και ομορφιάς, με συνεχείς εναλλαγές στην πλούσια μελωδική γραμμή και στα εκτενή πολυρυθμικά μέρη.

Στα χείλη της Μαρίας Φαραντούρη και του Πέτρου Πανδή (των πρώτων ερμηνευτών του) το αριστούργημα του έλληνα συνθέτη απέκτησε οικουμενικές διαστάσεις καθώς έγινε δεκτό με ενθουσιώδεις κριτικές στα μεγαλύτερα θέατρα της Ευρώπης, των Ηνωμένων Πολιτειών, της Λατινικής Αμερικής και του Καναδά. Ιστορικές υπήρξαν οι πρόβες του έργου στο Παρίσι το 1972 παρουσία του ίδιου του Πάμπλο Νερούδα, καθώς και οι συναυλίες στην Αβάνα το 1979 και 1981 παρουσία του Φιντέλ Κάστρο.

Στο δεύτερο μέρος της συναυλίας ακούγονται τραγούδια του συνθέτη από γνωστούς και αγαπημένους κύκλους, σε ενορχήστρωση του πιανίστα Αχιλλέα Γουάστωρ.

Το Canto General του Πάμπλο Νερούδα στις 16 Φεβρουαρίου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών θα ακουστεί στην αυθεντική ενορχήστρωσή του, όπως το οραματίστηκε ο Μίκης Θεοδωράκης, για δεκαπενταμελές μουσικό σύνολο και δύο χορωδίες. Αυτή θα είναι και η τελευταία φορά που θα το ερμηνεύσει η Μαρία Φαραντούρη ζωντανά επί σκηνής.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

ΤΡΑΓΟΥΔΟΥΝ
Μαρία Φαραντούρη
Τάσης Χριστογιαννόπουλος

Χορωδία της ΕΡΤ
Χορωδία Δήμου Αθηναίων

Συμμετέχει 20μελές μουσικό σύνολο

ΜΟΥΣΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ
Μίλτος Λογιάδης

ΕΝΟΡΧΗΣΤΡΩΣΕΙΣ
Αχιλλέας Γουάστωρ

ΗΜΕΡΕΣ ΚΑΙ ΩΡΕΣ
16.2.2025 – 20:00

Κλείστε άμεσα τα εισιτήριά σας, εδώ.

Δείτε το τρέιλερ της παράστασης.